Mens en Werk2
Werkcollege 2: introductie arbeidsrecht
Leerdoel:
o Aan de hand van een casus de relevante begrippen tot arbeidsrecht juridisch kaderen
Arbeidsrecht
Toepassing van het arbeidsrecht
o Arbeidsrecht is van toepassing op werknemers uit particuliere sector.
o Zelfstandigen vallen buiten het arbeidsrecht.
Het belgische arbeidsrecht heeft enkel geding ten overstaan van werknemers die in België zijn te
werkgesteld.
Opdeling van het arbeidsrecht
1. Individueel arbeidsrecht
Bestaande uit de rechtsregels die de individuele arbeidsrelatie beheersen
2. Collectief arbeidsrecht
Het geheel van regels dat de collectieve verhoudingen tussen werkgevers (organisaties) en
werknemersorganisaties kanaliseert
3. Arbeidsreglementering
De verzamelnaam voor een zeer uitlopende reeks van beschermende regels waarvan de
niet-naleving tot strafvervolging kan leiden
BV. verbod op kinderarbeid
4. Sociaal handhavingsrecht
Bestaat uit de organisatie van het toezicht op de naleving van de rechtsregels
Bronnen van arbeidsrecht
o Nationaal
o Internationaal
Naleving:
1. Arbeidsrechtbank
is eerste aanleg. Het gaat om 9 rechtbanken, onderverdeeld in verschillende afdelingen
2. Arbeidshaven
Hoger beroep. Het gaat om een 5-tal arbeidshaven
3. Hof van Cassatie
Eenheidsstatuut
Arbeiders en bedienden
bedienden hebben langere opzegperiode
arbeiders kennen de carensdag ( als ze ziek vielen dan werd hun eerste dag niet betaald
Nieuwe regels sinds 1 januarie 2014:
hoe langer je ergens werkt, hoe langer je opzegtermijn is
carensdag afgeschaft
Nog niet alle verschillen weg
,Arbeidsreglement
De algemene arbeidsvoorwaarden en informatie over de werking en de organisatie van het werk
Reeks verplichte vermeldingen
o Uurrooster
o Dringende reden tot verbreking + straffen
o EHBO informatie
o Informatie met betrekking tot vakantie
o …
Strikte procedure voor het opstellen en het wijzeging van het arbeidsreglement
Moet altijd geupdate worden wanneer nieuwe wetten worden uitgevoerd
Er moet voor elke werknemer toegang zijn tot arbeidsreglement
Arbeidsreglemetn: arbeidsduur en rusttijden
‘normaal’
de arbeidsduur is beperkt tot 8 uren per dag, 38 uren per week op jaarbasis
arbeidsweek: van maandag tot zaterdag
’s nachts wordt niet gewerkt
feestdagen respecteren
Arbeidsovereenkomsten: uitvoering van de arbeidsovereenkomst
Verplichtingen van de werknemer:
o zijn werk zorgvuldig, eerlijk en nauwkeurig te verrichten op de tijd, plaats en wijze zoals is
overeengekomen
o te handelen volgens de bevelen en de instructies die hem worden gegeven
o zich ervan te onthouden fabrieksgeheimen, zakengeheimen of geheimen in verband met
persoonlijke of vertrouwelijke aangelegenheden, waarvan hij in de uitoefening van zijn
beroep kennis kan hebben, bekend te maken of daden van oneerlijke concurrentie
o zich te onthouden van al wat schade (veiligheid) kan berokkenen,
o arbeidsgereedschap en de ongebruikte grondstoffen in goede staat terug te geven
Verplichtingen van de werkgever:
o te doen arbeiden op de wijze, tijd en plaats zoals is overeengekomen, (bijv. ter beschikking
stellen van de nodige hulp, hulpmiddelen en materialen)
o behoorlijke omstandigheden met betrekking tot de veiligheid en de gezondheid
o het loon te betalen op de overeengekomen wijze, tijd en plaats
o de nodige tijd te geven voor geloofsplichten en burgerlijke verplichtingen
o zorg en aandacht te wijden aan het onthaal van de werknemers en van de jeugdige
werknemers in het bijzonder
o te zorgen voor het arbeidsgereedschap evenals voor de persoonlijke voorwerpen die in
bewaring moeten worden gegeven
o de werknemer behoorlijk te huisvesten en gezond en voldoende voedsel verstrekken ingeval
verbintenis om hem kost en inwoning te verschaffen
, Arbeidsrecht: uitstroom
Uitstroom ≠ ontslag
Ontslag : handelingen waarbij één van de partijen expliciet de wil uit om de arbeidsovereenkomst te
beeindigen.
Einde van de arbeidsovereenkomst
1. dood van één van de partijen
2. opzegging
3. ontslag om dringende reden
4. ontslagbescherming en bijzondere procedure
5. ontslag en herstructurering van de onderneming
Vanaf 1 april 2014 heeft elk ontslagen werknemer uit de privésector het recht om van zijn werkgever
de concrete rededen te kennen die tot het ontslag hebben geleid.
Outplacement
De bedoeling van outplacement bestaat erin de ontslagen werknemer in staat te stellen een nieuwe
job te vinden
Vrijwillig outplacement?
1. Geeft richting aan beide partijen
2. Outplacement is goed voor je empoyer brand
3. Kosten besparen
Partaire comités
Wat?
de paritaire comités zijn de organen van het sociaal overleg op het niveau van de sectoren
Wie?
in de paritaire comités zetelen vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers
ondernemingen met aan verwante activiteiten worden gegroepeerd
Bedoeling?
de regeling die aangepast is aan de arbeidsvoorwaarden op hen van toepassing te maken
BV. PC200 is het paritaire comité voor werknemers die hoofdzakelijk intellectuele arbeid verrichten. Het gaat dus om een
zeer grote en heterogenen sector met om en bij de 50 000 bedrijven en bijna 350 000 bedienden.
Collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO’S)
Wat?
een akkord dat gesloten wordt tussen 1 of meer werknemersorganisaties en 1 of meer
werkgeversorganisaties of 1 of meer werkgevers
indivviduele en collectieve betrekkingen tussen werkgevers en werknemers in ondernemingen
worden vastgesteld
de rechten en verplichtingen worden geregeld
3soorten:
1. Intersectorale CAO’S
2. Sectorale CAO’S
3. Ondernemings CAO’S
Werkcollege 2: introductie arbeidsrecht
Leerdoel:
o Aan de hand van een casus de relevante begrippen tot arbeidsrecht juridisch kaderen
Arbeidsrecht
Toepassing van het arbeidsrecht
o Arbeidsrecht is van toepassing op werknemers uit particuliere sector.
o Zelfstandigen vallen buiten het arbeidsrecht.
Het belgische arbeidsrecht heeft enkel geding ten overstaan van werknemers die in België zijn te
werkgesteld.
Opdeling van het arbeidsrecht
1. Individueel arbeidsrecht
Bestaande uit de rechtsregels die de individuele arbeidsrelatie beheersen
2. Collectief arbeidsrecht
Het geheel van regels dat de collectieve verhoudingen tussen werkgevers (organisaties) en
werknemersorganisaties kanaliseert
3. Arbeidsreglementering
De verzamelnaam voor een zeer uitlopende reeks van beschermende regels waarvan de
niet-naleving tot strafvervolging kan leiden
BV. verbod op kinderarbeid
4. Sociaal handhavingsrecht
Bestaat uit de organisatie van het toezicht op de naleving van de rechtsregels
Bronnen van arbeidsrecht
o Nationaal
o Internationaal
Naleving:
1. Arbeidsrechtbank
is eerste aanleg. Het gaat om 9 rechtbanken, onderverdeeld in verschillende afdelingen
2. Arbeidshaven
Hoger beroep. Het gaat om een 5-tal arbeidshaven
3. Hof van Cassatie
Eenheidsstatuut
Arbeiders en bedienden
bedienden hebben langere opzegperiode
arbeiders kennen de carensdag ( als ze ziek vielen dan werd hun eerste dag niet betaald
Nieuwe regels sinds 1 januarie 2014:
hoe langer je ergens werkt, hoe langer je opzegtermijn is
carensdag afgeschaft
Nog niet alle verschillen weg
,Arbeidsreglement
De algemene arbeidsvoorwaarden en informatie over de werking en de organisatie van het werk
Reeks verplichte vermeldingen
o Uurrooster
o Dringende reden tot verbreking + straffen
o EHBO informatie
o Informatie met betrekking tot vakantie
o …
Strikte procedure voor het opstellen en het wijzeging van het arbeidsreglement
Moet altijd geupdate worden wanneer nieuwe wetten worden uitgevoerd
Er moet voor elke werknemer toegang zijn tot arbeidsreglement
Arbeidsreglemetn: arbeidsduur en rusttijden
‘normaal’
de arbeidsduur is beperkt tot 8 uren per dag, 38 uren per week op jaarbasis
arbeidsweek: van maandag tot zaterdag
’s nachts wordt niet gewerkt
feestdagen respecteren
Arbeidsovereenkomsten: uitvoering van de arbeidsovereenkomst
Verplichtingen van de werknemer:
o zijn werk zorgvuldig, eerlijk en nauwkeurig te verrichten op de tijd, plaats en wijze zoals is
overeengekomen
o te handelen volgens de bevelen en de instructies die hem worden gegeven
o zich ervan te onthouden fabrieksgeheimen, zakengeheimen of geheimen in verband met
persoonlijke of vertrouwelijke aangelegenheden, waarvan hij in de uitoefening van zijn
beroep kennis kan hebben, bekend te maken of daden van oneerlijke concurrentie
o zich te onthouden van al wat schade (veiligheid) kan berokkenen,
o arbeidsgereedschap en de ongebruikte grondstoffen in goede staat terug te geven
Verplichtingen van de werkgever:
o te doen arbeiden op de wijze, tijd en plaats zoals is overeengekomen, (bijv. ter beschikking
stellen van de nodige hulp, hulpmiddelen en materialen)
o behoorlijke omstandigheden met betrekking tot de veiligheid en de gezondheid
o het loon te betalen op de overeengekomen wijze, tijd en plaats
o de nodige tijd te geven voor geloofsplichten en burgerlijke verplichtingen
o zorg en aandacht te wijden aan het onthaal van de werknemers en van de jeugdige
werknemers in het bijzonder
o te zorgen voor het arbeidsgereedschap evenals voor de persoonlijke voorwerpen die in
bewaring moeten worden gegeven
o de werknemer behoorlijk te huisvesten en gezond en voldoende voedsel verstrekken ingeval
verbintenis om hem kost en inwoning te verschaffen
, Arbeidsrecht: uitstroom
Uitstroom ≠ ontslag
Ontslag : handelingen waarbij één van de partijen expliciet de wil uit om de arbeidsovereenkomst te
beeindigen.
Einde van de arbeidsovereenkomst
1. dood van één van de partijen
2. opzegging
3. ontslag om dringende reden
4. ontslagbescherming en bijzondere procedure
5. ontslag en herstructurering van de onderneming
Vanaf 1 april 2014 heeft elk ontslagen werknemer uit de privésector het recht om van zijn werkgever
de concrete rededen te kennen die tot het ontslag hebben geleid.
Outplacement
De bedoeling van outplacement bestaat erin de ontslagen werknemer in staat te stellen een nieuwe
job te vinden
Vrijwillig outplacement?
1. Geeft richting aan beide partijen
2. Outplacement is goed voor je empoyer brand
3. Kosten besparen
Partaire comités
Wat?
de paritaire comités zijn de organen van het sociaal overleg op het niveau van de sectoren
Wie?
in de paritaire comités zetelen vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers
ondernemingen met aan verwante activiteiten worden gegroepeerd
Bedoeling?
de regeling die aangepast is aan de arbeidsvoorwaarden op hen van toepassing te maken
BV. PC200 is het paritaire comité voor werknemers die hoofdzakelijk intellectuele arbeid verrichten. Het gaat dus om een
zeer grote en heterogenen sector met om en bij de 50 000 bedrijven en bijna 350 000 bedienden.
Collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO’S)
Wat?
een akkord dat gesloten wordt tussen 1 of meer werknemersorganisaties en 1 of meer
werkgeversorganisaties of 1 of meer werkgevers
indivviduele en collectieve betrekkingen tussen werkgevers en werknemers in ondernemingen
worden vastgesteld
de rechten en verplichtingen worden geregeld
3soorten:
1. Intersectorale CAO’S
2. Sectorale CAO’S
3. Ondernemings CAO’S
