H1 |SOCIALE ZEKERHEID
1| WAT IS SOCIALE ZEKERHEID
= het geheel van voorzieningen die bescherming bieden tegen de nadelige inkomensgevolgen van welbepaalde
omstandigheden, de ‘sociale risico’s.
Sociale risico’s Risico’s die verband houden met het feit dat we
werken. Dit is ook internationaal erkend
7 takken met 7 sociale risico’s
- Werkloosheidsuitkering
- Ziekte-en invaliditeitsverzekering (ZIV)
- Gezinsbijslag
- Rust-en overlevingspensioen
- Jaarlijkse vakantie
- Beroepsziekte verzekering
- Arbeidsongevallenverzekering
Sociale bijstand het geheel van voorzieningen die eenieders
bestaanszekerheid moet waarborgen. Het zijn
minimumvoorzieningen die worden uitgekeerd aan
personen die geen aanspraak kunnen maken op
uitkeringen = residuaire of restvoorzieningen
= minimumvoorzieningen – residuaire stelsels
Wordt uitgekeerd aan personen die geen aanspraak kunnen
• Leefloon maken op uitkeringen uit de traditionele takken van de
• Tegemoetkoming aan personen met handicap sociale zekerheid
(IVT)
• Inkomensgarantie voor ouderen (IGO)
• Gewaarborgde gezinsbijslag
Voorwaarden om van sociale bijstand te kunnen genieten
Men moet behoeftig zijn (men kan niet zelfstanding in zijn levensonderhoud voorzien). Dit wordt gecheckt via
een ‘middelentoets’. De overheid controleert hierbij of de persoon al dan niet over voldoende middelen
beschikt om zelfstandig in zijn levensonderhoud te voorzien (arbeid, alimentatiegeld, spaargeld, …)
Sociale zekerheid Sociale bijstand
Werkloosheid Leefloon
1
, Link met werkstatus Burgerstatus
Verzekering – premies Solidariteit – behoeftes – middelentoets
RSZ-bijdragen Belastingen (=fiscale inkomsten)
% laatst verdiende loon – loonplafond Forfaitair op minimumniveau
2 |BASISPRINCIPES VAN ONZE SOCIALE ZEKERHEID
2.1 |VERZEKERING EN SOLIDARITEIT
Verzekering
Men betaalt premies voor het geval zich er een risico voordoet. Men krijgt een uitkering wanneer dat risico zich
effectief voordoet.
De sociale bijdragen die werknemers en zelfstandigen op hun inkomen betalen, kunnen beschouwd worden als
premie.
De sociale verzekeringen zijn verplicht en de hoogte van de premie en waarborgen zijn wettelijk bepaald.
Solidariteit
De solidariteit blijft niet beperkt tot de werkenden (Bismarck-systeem) maar wordt uitgebreid tot alle burgers
(systeem-Beveridge)
2.2 |SOORTEN UITKERINGEN
Inkomensvervangende uitkeringen of vervangingsinkomen
Bij loonverlies of geen arbeidsinkomen (werkloosheid, pensionering, arbeidsongeschiktheid) ontvang je een
vervangingsinkomen.
Inkomsaanvullingen of kostenvergoedingen
Als men bepaalde sociale lasten zoals het opvoeden van kinderen of ziektekosten moet dragen, ontvangt men
een aanvulling op het inkomen (gezinsbijslag)
3 |STRUCTUUR VAN ONZE SOCIALE ZEKERHEID
2
,3.1 |STELSEL VAN DE WERKNEMERS OF LOONTREKKENDEN
Stelsel van de WN’s (of loontrekkenden) = zijn verbonden door een AO. WN’s moeten zich verzekeren tegen
alle 7 sociale risico’s. De sociale zekerheid wordt gefinancierd door WN’s- en WG’s bijdragen, aangevuld met
overheidssubsidies. Dit wordt betaald via hun WG. Hij houdt een stuk van het loon af en stort dit door aan de
Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (=RSZ)
RSZ = de overkoepelende openbare instelling die instaat voor het beheer van het werknemersstelsel. De RSZ int
zowel de WN’s- als de WG’s bijdragen voor de sociale zekerheid. Ze verdeelt de inkomsten over verschillende
betalingsinstellingen ook wel “sociale parastatalen” genoemd.
Bijdragen:
Ziekte en invaliditeit Gezinsbijslag
• Sector gezondheidszorgen:
kostenvergoeding (doktersbezoek)
• Sector uitkeringen: vervangingsinkomen
(enkel voor WN’s)
Pensioenen Arbeidsongevallen
Beroepsziekten Werkloosheid
Jaarlijkse vakantie
Voor iedere tak van de sociale zekerheid bestaat 1 specifieke parastatale, namelijk:
RIZIV Rijksdienst voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering
HZIV Hulpkas Ziekte en Invaliditeitsverzekeringen
3
, RVA Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening
HVW Hulpkas Voor Werkloosheidsverzekeringen
FDP Federale Pensioendienst
RJV Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie
FAMIFED Federaal Agentschap voor de Kinderbijslag
FEDRIS Federaal Agentschap voor Beroepsrisico’s
(reservefonds voor als de verzekeraar niet betaald)
RSZ (Rijksdienst voor Sociale Zekerheid) = 1 Centrale instelling die al het geld ontvangt en die storten het
door naar de meer specifieke instellingen hieronder!
3.2 |STELSEL VAN ZELFSTANDIGEN
4
1| WAT IS SOCIALE ZEKERHEID
= het geheel van voorzieningen die bescherming bieden tegen de nadelige inkomensgevolgen van welbepaalde
omstandigheden, de ‘sociale risico’s.
Sociale risico’s Risico’s die verband houden met het feit dat we
werken. Dit is ook internationaal erkend
7 takken met 7 sociale risico’s
- Werkloosheidsuitkering
- Ziekte-en invaliditeitsverzekering (ZIV)
- Gezinsbijslag
- Rust-en overlevingspensioen
- Jaarlijkse vakantie
- Beroepsziekte verzekering
- Arbeidsongevallenverzekering
Sociale bijstand het geheel van voorzieningen die eenieders
bestaanszekerheid moet waarborgen. Het zijn
minimumvoorzieningen die worden uitgekeerd aan
personen die geen aanspraak kunnen maken op
uitkeringen = residuaire of restvoorzieningen
= minimumvoorzieningen – residuaire stelsels
Wordt uitgekeerd aan personen die geen aanspraak kunnen
• Leefloon maken op uitkeringen uit de traditionele takken van de
• Tegemoetkoming aan personen met handicap sociale zekerheid
(IVT)
• Inkomensgarantie voor ouderen (IGO)
• Gewaarborgde gezinsbijslag
Voorwaarden om van sociale bijstand te kunnen genieten
Men moet behoeftig zijn (men kan niet zelfstanding in zijn levensonderhoud voorzien). Dit wordt gecheckt via
een ‘middelentoets’. De overheid controleert hierbij of de persoon al dan niet over voldoende middelen
beschikt om zelfstandig in zijn levensonderhoud te voorzien (arbeid, alimentatiegeld, spaargeld, …)
Sociale zekerheid Sociale bijstand
Werkloosheid Leefloon
1
, Link met werkstatus Burgerstatus
Verzekering – premies Solidariteit – behoeftes – middelentoets
RSZ-bijdragen Belastingen (=fiscale inkomsten)
% laatst verdiende loon – loonplafond Forfaitair op minimumniveau
2 |BASISPRINCIPES VAN ONZE SOCIALE ZEKERHEID
2.1 |VERZEKERING EN SOLIDARITEIT
Verzekering
Men betaalt premies voor het geval zich er een risico voordoet. Men krijgt een uitkering wanneer dat risico zich
effectief voordoet.
De sociale bijdragen die werknemers en zelfstandigen op hun inkomen betalen, kunnen beschouwd worden als
premie.
De sociale verzekeringen zijn verplicht en de hoogte van de premie en waarborgen zijn wettelijk bepaald.
Solidariteit
De solidariteit blijft niet beperkt tot de werkenden (Bismarck-systeem) maar wordt uitgebreid tot alle burgers
(systeem-Beveridge)
2.2 |SOORTEN UITKERINGEN
Inkomensvervangende uitkeringen of vervangingsinkomen
Bij loonverlies of geen arbeidsinkomen (werkloosheid, pensionering, arbeidsongeschiktheid) ontvang je een
vervangingsinkomen.
Inkomsaanvullingen of kostenvergoedingen
Als men bepaalde sociale lasten zoals het opvoeden van kinderen of ziektekosten moet dragen, ontvangt men
een aanvulling op het inkomen (gezinsbijslag)
3 |STRUCTUUR VAN ONZE SOCIALE ZEKERHEID
2
,3.1 |STELSEL VAN DE WERKNEMERS OF LOONTREKKENDEN
Stelsel van de WN’s (of loontrekkenden) = zijn verbonden door een AO. WN’s moeten zich verzekeren tegen
alle 7 sociale risico’s. De sociale zekerheid wordt gefinancierd door WN’s- en WG’s bijdragen, aangevuld met
overheidssubsidies. Dit wordt betaald via hun WG. Hij houdt een stuk van het loon af en stort dit door aan de
Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (=RSZ)
RSZ = de overkoepelende openbare instelling die instaat voor het beheer van het werknemersstelsel. De RSZ int
zowel de WN’s- als de WG’s bijdragen voor de sociale zekerheid. Ze verdeelt de inkomsten over verschillende
betalingsinstellingen ook wel “sociale parastatalen” genoemd.
Bijdragen:
Ziekte en invaliditeit Gezinsbijslag
• Sector gezondheidszorgen:
kostenvergoeding (doktersbezoek)
• Sector uitkeringen: vervangingsinkomen
(enkel voor WN’s)
Pensioenen Arbeidsongevallen
Beroepsziekten Werkloosheid
Jaarlijkse vakantie
Voor iedere tak van de sociale zekerheid bestaat 1 specifieke parastatale, namelijk:
RIZIV Rijksdienst voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering
HZIV Hulpkas Ziekte en Invaliditeitsverzekeringen
3
, RVA Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening
HVW Hulpkas Voor Werkloosheidsverzekeringen
FDP Federale Pensioendienst
RJV Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie
FAMIFED Federaal Agentschap voor de Kinderbijslag
FEDRIS Federaal Agentschap voor Beroepsrisico’s
(reservefonds voor als de verzekeraar niet betaald)
RSZ (Rijksdienst voor Sociale Zekerheid) = 1 Centrale instelling die al het geld ontvangt en die storten het
door naar de meer specifieke instellingen hieronder!
3.2 |STELSEL VAN ZELFSTANDIGEN
4
