PREVENTIE
Inleiding
Het eigen handelen als opvoeder/begeleider kan en mag je niet vergelijken met een
preventiewerker.
De preventiewerker doet aan preventie. Hierbij denken we vooral aan campagnes.
De opvoeder/begeleider neemt initiatieven met preventieve waarde.
In de evaluatiekaart staat de competentie preventief handelen. Hier start het met het kennen van
protectieve en risicofactoren van de doelgroep. Om die vervolgens te observeren binnen de
specifieke stagecontext. Uiteindelijk moet je als stagiair preventieve acties ondernemen om
risicovolle situaties te voorkomen. Bij risicovolle situaties moet je als stagiair protectief handelen.
Voorbeelden van preventief handelen:
De tafelopstelling van eetruimte in leefgroep is meestal preventief doordacht opgesteld. De
begeleiders kennen de ‘gasten’ en houden rekening met onderlinge dynamieken om mensen samen
aan één tafel te zetten of net niet. Of ze houden rekening met de onrust dat een eetmoment bij een
bewoner meebrengt en daarom wordt hij in de hoek van kamer met zijn gezicht tegen de muur aan
een tafel voor haar/hem alleen gezet. Voor een bezoeker lijkt dit een vreemde opstelling. Maar als we
navragen waarom een ruimte zo ingedeeld is, zal de uitleg het preventief handelen duidelijk maken.
Wie neemt de begeleider mee op uitstap en wie niet. De keuze wordt vaak gemaakt door het
preventief denken van de begeleider. Nadat de begeleider al een tijdje de mensen die dag
geobserveerd heeft, kan hij uitmaken welke personen voordeel zouden hebben met die uitstap en
welke personen er geen baat bij hebben omdat ze al vermoeid en prikkelbaar zijn in de leefgroep,…
1. Ontstaansgeschiedenis
Oorspronkelijk kwam de preventiegedachte in de tweede helft van de 19e eeuw (1850 en 1900)
primair op met betrekking tot omvangrijke bedreigingen van de somatische gezondheid.
Ging in eerste instantie om ziekten die zich gemakkelijk op grote schaal verspreiden, vooral, maar
niet alleen, onder de arme bevolking in de steden.
Groepen vooraanstaande burgers, waaronder progressieve artsen trachtten de verspreiding van
ziekten tegen te gaan door uiteenlopende preventieve maatregelen te bevorderen, zoals verbeterde
, riolering, gezonde huisvesting, veilige arbeidsomstandigheden, verbod op kinderarbeid en later
vaccinaties.
Mede onder invloed van het medisch succes bij het voorkomen van ziekten breidde de gedachte van
preventie zich uit naar het terrein van de geestelijke gezondheidszorg. Men ging zich vooral richten
op het kind. Zo ontstonden wetten omtrent jeugdbescherming. Zo kon men preventief ingrijpen in
gezinnen waar kinderen in een voor hen bedreigende situatie dreigen te raken.
Na de tweede wereldoorlog verspreidde de preventiegedachte zich steeds verder, over de
verschillende sectoren van het sociale werkveld heen.
2. Definitie
Preventie zijn alle doelbewuste en systematische initiatieven die er op gericht zijn om problemen te
voorkomen. (Goris et al, 2007)
Gaat over zowel:
Uitbouwen van protectieve (beschermende) factoren
als het vermijden van bedreigende factoren
We gaan wat dieper in over de onderdelen van de definitie:
2.1 Initiatieven
Preventie is een activiteit die je bewust onderneemt. Een toevallige omstandigheid is dus geen
preventie.
Vb. Zo voorkomt een zachte winter dat daklozen doodvriezen. Maar het weer hebben we niet in de
hand en dus valt zacht winterweer niet onder de noemer preventie.
Vb. Toevallig aan de rand van een bos leven heeft gunstige effecten op de gezondheid. Maar het
wordt pas een initiatief als je om gezondheidsredenen verhuist naar een bosrijke omgeving.
2.2 Systematisch
Als je een initiatief neemt, dan heb je dat niet altijd vooraf gepland.
Stel dat mijn kind van de trap valt, dan reageer ik als ouder door mijn kind bij de arm te grijpen. Zo
voorkom ik dat mijn kind ernstig valt. Ik reageerde alleen maar reflexmatig.
Door de plotse gebeurtenis kreeg ik niet de kans om te kiezen, te beoordelen of te plannen.
Doordat die systematiek in dit initiatief niet aanwezig is, valt het niet onder preventie. Preventie
voorkomt dus een probleem via een vooraf bepaalde en doordachte weg.
2.3 Probleem
Geen preventie zonder een probleem. Je begint pas preventief te denken en te werken als je
geconfronteerd wordt met een probleem.
Het vooropgestelde probleem hoeft niet noodzakelijk al aanwezig te zijn: het kan ook om een
dreigend probleem gaan.
Bv. Gezondheidsproblemen en huisvestingsbeleid dicht bij een vervuilende industriële site.
Inleiding
Het eigen handelen als opvoeder/begeleider kan en mag je niet vergelijken met een
preventiewerker.
De preventiewerker doet aan preventie. Hierbij denken we vooral aan campagnes.
De opvoeder/begeleider neemt initiatieven met preventieve waarde.
In de evaluatiekaart staat de competentie preventief handelen. Hier start het met het kennen van
protectieve en risicofactoren van de doelgroep. Om die vervolgens te observeren binnen de
specifieke stagecontext. Uiteindelijk moet je als stagiair preventieve acties ondernemen om
risicovolle situaties te voorkomen. Bij risicovolle situaties moet je als stagiair protectief handelen.
Voorbeelden van preventief handelen:
De tafelopstelling van eetruimte in leefgroep is meestal preventief doordacht opgesteld. De
begeleiders kennen de ‘gasten’ en houden rekening met onderlinge dynamieken om mensen samen
aan één tafel te zetten of net niet. Of ze houden rekening met de onrust dat een eetmoment bij een
bewoner meebrengt en daarom wordt hij in de hoek van kamer met zijn gezicht tegen de muur aan
een tafel voor haar/hem alleen gezet. Voor een bezoeker lijkt dit een vreemde opstelling. Maar als we
navragen waarom een ruimte zo ingedeeld is, zal de uitleg het preventief handelen duidelijk maken.
Wie neemt de begeleider mee op uitstap en wie niet. De keuze wordt vaak gemaakt door het
preventief denken van de begeleider. Nadat de begeleider al een tijdje de mensen die dag
geobserveerd heeft, kan hij uitmaken welke personen voordeel zouden hebben met die uitstap en
welke personen er geen baat bij hebben omdat ze al vermoeid en prikkelbaar zijn in de leefgroep,…
1. Ontstaansgeschiedenis
Oorspronkelijk kwam de preventiegedachte in de tweede helft van de 19e eeuw (1850 en 1900)
primair op met betrekking tot omvangrijke bedreigingen van de somatische gezondheid.
Ging in eerste instantie om ziekten die zich gemakkelijk op grote schaal verspreiden, vooral, maar
niet alleen, onder de arme bevolking in de steden.
Groepen vooraanstaande burgers, waaronder progressieve artsen trachtten de verspreiding van
ziekten tegen te gaan door uiteenlopende preventieve maatregelen te bevorderen, zoals verbeterde
, riolering, gezonde huisvesting, veilige arbeidsomstandigheden, verbod op kinderarbeid en later
vaccinaties.
Mede onder invloed van het medisch succes bij het voorkomen van ziekten breidde de gedachte van
preventie zich uit naar het terrein van de geestelijke gezondheidszorg. Men ging zich vooral richten
op het kind. Zo ontstonden wetten omtrent jeugdbescherming. Zo kon men preventief ingrijpen in
gezinnen waar kinderen in een voor hen bedreigende situatie dreigen te raken.
Na de tweede wereldoorlog verspreidde de preventiegedachte zich steeds verder, over de
verschillende sectoren van het sociale werkveld heen.
2. Definitie
Preventie zijn alle doelbewuste en systematische initiatieven die er op gericht zijn om problemen te
voorkomen. (Goris et al, 2007)
Gaat over zowel:
Uitbouwen van protectieve (beschermende) factoren
als het vermijden van bedreigende factoren
We gaan wat dieper in over de onderdelen van de definitie:
2.1 Initiatieven
Preventie is een activiteit die je bewust onderneemt. Een toevallige omstandigheid is dus geen
preventie.
Vb. Zo voorkomt een zachte winter dat daklozen doodvriezen. Maar het weer hebben we niet in de
hand en dus valt zacht winterweer niet onder de noemer preventie.
Vb. Toevallig aan de rand van een bos leven heeft gunstige effecten op de gezondheid. Maar het
wordt pas een initiatief als je om gezondheidsredenen verhuist naar een bosrijke omgeving.
2.2 Systematisch
Als je een initiatief neemt, dan heb je dat niet altijd vooraf gepland.
Stel dat mijn kind van de trap valt, dan reageer ik als ouder door mijn kind bij de arm te grijpen. Zo
voorkom ik dat mijn kind ernstig valt. Ik reageerde alleen maar reflexmatig.
Door de plotse gebeurtenis kreeg ik niet de kans om te kiezen, te beoordelen of te plannen.
Doordat die systematiek in dit initiatief niet aanwezig is, valt het niet onder preventie. Preventie
voorkomt dus een probleem via een vooraf bepaalde en doordachte weg.
2.3 Probleem
Geen preventie zonder een probleem. Je begint pas preventief te denken en te werken als je
geconfronteerd wordt met een probleem.
Het vooropgestelde probleem hoeft niet noodzakelijk al aanwezig te zijn: het kan ook om een
dreigend probleem gaan.
Bv. Gezondheidsproblemen en huisvestingsbeleid dicht bij een vervuilende industriële site.
