2021
Psychologie
SAMENVATTING
AMBER ANSAELENS
,GEEST GEDRAG EN PSYCHOLOGISCHE WETENSCHAP
PSYCHOLOGIE IS EEN BREED VELD, MET VELE SPECIALISMEN, MAAR IN WEZEN IS
PSYCHOLOGIE DE WETENSCHAP VAN GEDRAG EN GEESTELIJKE PROCESSEN
o Psychologie houdt zich niet alleen bezig met geestelijke processen, maar ook met gedragingen
o Interne processen: deze nemen we alleen indirect waar bv: denken, voelen…
o Externe processen: waarneembare gedragingen bv: praten, lopen…
PSYCHOLOGIE: HET IS MEER DAN JE DENKT
o 3 soorten psychologen:
o Experimenteel psychologen:
o Psycholoog die onderzoek doet naar elementaire psychologische processen
o Docent psychologen:
o Psycholoog met als primaire taak het geven van onderwijs
o Toegepast psychologen:
o Psycholoog die de door experimenteel psychologen vergaarde kennis gebruikt om
problemen van mensen op te lossen
o Specialisaties van toegepaste psychologen:
o Arbeids- en organisatiepsychologen:
o Hebben zich gespecialiseerd in aanpassingen aan de werkplek die de productiviteit
en de arbeidsmoraal van werknemers moeten maximaliseren
o Het onderzoeken van actuele onderwerpen als attitudes over zwangerschap op de
werklvloer of hebben zich gespecialiseerd in marktonderzoek
o Sportpsychologen:
o Helpen atleten hun prestaties en motivatie te verbeteren door trainingssessies te
plannen en door hen te leren hun emoties onder druk te beheersen
o Kunnen ook onderzoek
o Schoolpsychologen:
o Zijn deskundig op het gebied van lesgeven en leren
o Richten zich ook op sociale omstandigheden van leerlingen
o Tienerzwangerschappen
o Verslavingen
o Klinische psychologen & counselors:
o Helpen mensen zich aan te passen op sociaal en emotioneel gebied, moeilijke keuzes
in relaties, hun carrière of opleiding te maken
o Forensisch psycholgen:
o Leveren hun psychologisch expertise aan het wets- en rechtsysteem
o Kunnen gevangen in penitentiaire of tbs-inrichtingen testen om vast te stellen of ze
vrijgelaten kunnen worden of fit genoeg zijn om voor de te rechtbank te verschijnen
Amber Ansaelens
1
, o Kunnen verklaringen beoordelen in mogelijke gevallen van verkrachting of
kindermishandeling
o Omgevingspsychologen
o Proberen de interactie met onze omgeving en het milieu te verbeteren
o Kunnen cliënten helpen zich te blijven inzetten voor duurzaamheid of ze geven
workshops over de voordelen die interactie met de natuur oplevert voor de
geestelijke gezondheid
o Gerontopsychologen:
o Om ouderen te helpen hun gezondheid en welzijn te behouden en effectief te leren
omgaan met leeftijdsgerelateerde problemen
o Beoordelen het functioneren van ouderen en verstrekken begeleiding, in overleg
met cliënten, families, verzorgers en artsen, om ouderen te helpen hun potentieel
maximaal te benutten in de latere fases van hun leven
PSYCHOLOGIE IS GEEN PSYCHIATRIE
o Psychiatrie:
o = een medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en behandeling van mentale
stoornissen
o Psychiators hebben een geneeskundige opleiding
o Richten zich voornamelijk om de behandeling
o Medische invalshoek
o Psychologen:
o Opleiding niet medische van aard
o Psychlogische invalshoek
KRITISCH NADENKEN OVER PSYCHOLOGIE EN PSEUDOPSYCHOLOGIE
o Pseudopsychologie:
o = niet-onderbouwde psychologische aanamen die als wetenschappelijke waarheden worden
gepresenteerd
o Bv: horoscopen, 6e zintuig
SENSATIE EN PERCEPTIE
DE HERSENEN NEMEN WERELD INDIRECT WAAR, OMDAT DE ZINTUIGEN ALLES STIMULI
OMZETTEN IN DE TAAL VAN HET ZENUWSTELSEL: NEURALE IMPULSEN
o Hersenen ontvangen stimuli nooit rechtstreeks
TRANSDUCTIE: STIMULATIE IN SENSATIE VERANDEREN
o = proces waarbij de ene vorm van energie wordt omgezet in een andere vorm
o Omzetting van stimulusinformatie in een zenuwinmpuls
Amber Ansaelens
2
, o Alle informatie die de zintuigen opvangen, wordt door neuronen in de vorm van neurale impulsen
naar de hersenen gestuurd
o Het is de taak van de sensorische receptoren om informatie van een stimulus om te zetten in
elektrochemische signalen
o Neurale impulsen is de enige taal die hersenen begrijpen
o Neurale signalen moeten cerebrale cortex bereiken
o Transductie begint op het moment dat een sensorische neuron een fysische stimulus opvangt
o Zenuwimpuls met gecodeerde informatie verplaatst zich vanaf de receptorcellen meestal langs een
sensorische baan via de thalamus naar gespecialiseerde sensorische verwerkingscentra in de hersenen
SENSORISCHE ADAPTATIE
o Wordt in belangrijke mate beïnvloed door verandering
o = proces waardoor receptorcellen minder gevoelig worden als de stimulus een bepaalde tijd op
hetzelfde niveau aangeboden wordt
DREMPELS: DE GRENZEN VAN SENSATIE
o Absolute drempel:
o = hoeveelheid stimulatie die nodig is voordat de stimulus wordt opgemerkt
o Uitgangspoort hierbij is dat de stimulus de helft van het aantal pogingen moet worden
opgemerkt
o Absolute drempel is zeker niet absoluut, want is voor iedereen verschillend
o Verschildrempel:
o = het kleinst mogelijke verschil waarbij de stimulus nog de helft van het aantal pogingen
wordt opgemerkt
o Soms het JWV = het juist waarneembare verschil
o Wet van Weber:
o = theorie die stelt dat het JWV in proportionele verhouding staat tot de intensiteit van de
stimulus
o Het JWV is groot als de intensiteit van de stimulus groot is en klein als de intensiteit van de
stimulus klein is
SIGNAALDETECTIETHEORIE
o = theorie die stelt dat sensatie afhankelijk is van de kenmerken van de stimulus, achtergrondstimuli
en de detectoren
o Erkent het feit dat de detector, waarvan de lichamelijke en geesteijke toestand voortdurend
verandertn een sensorische ervaring moet vergelijken met constant veranderende
verwachtingen en biologische omstandigheden
WAT IS DE RELATIE TUSSEN PERCEPTIE EN SENSATIE?
o Percept:
o = het beteknisvolle product van perceptie; dikwijls een beeld dat geassocieerd wordt met
concepten, herinneringen aan gebeurtenissen, emoties en motieven
Amber Ansaelens
3
Psychologie
SAMENVATTING
AMBER ANSAELENS
,GEEST GEDRAG EN PSYCHOLOGISCHE WETENSCHAP
PSYCHOLOGIE IS EEN BREED VELD, MET VELE SPECIALISMEN, MAAR IN WEZEN IS
PSYCHOLOGIE DE WETENSCHAP VAN GEDRAG EN GEESTELIJKE PROCESSEN
o Psychologie houdt zich niet alleen bezig met geestelijke processen, maar ook met gedragingen
o Interne processen: deze nemen we alleen indirect waar bv: denken, voelen…
o Externe processen: waarneembare gedragingen bv: praten, lopen…
PSYCHOLOGIE: HET IS MEER DAN JE DENKT
o 3 soorten psychologen:
o Experimenteel psychologen:
o Psycholoog die onderzoek doet naar elementaire psychologische processen
o Docent psychologen:
o Psycholoog met als primaire taak het geven van onderwijs
o Toegepast psychologen:
o Psycholoog die de door experimenteel psychologen vergaarde kennis gebruikt om
problemen van mensen op te lossen
o Specialisaties van toegepaste psychologen:
o Arbeids- en organisatiepsychologen:
o Hebben zich gespecialiseerd in aanpassingen aan de werkplek die de productiviteit
en de arbeidsmoraal van werknemers moeten maximaliseren
o Het onderzoeken van actuele onderwerpen als attitudes over zwangerschap op de
werklvloer of hebben zich gespecialiseerd in marktonderzoek
o Sportpsychologen:
o Helpen atleten hun prestaties en motivatie te verbeteren door trainingssessies te
plannen en door hen te leren hun emoties onder druk te beheersen
o Kunnen ook onderzoek
o Schoolpsychologen:
o Zijn deskundig op het gebied van lesgeven en leren
o Richten zich ook op sociale omstandigheden van leerlingen
o Tienerzwangerschappen
o Verslavingen
o Klinische psychologen & counselors:
o Helpen mensen zich aan te passen op sociaal en emotioneel gebied, moeilijke keuzes
in relaties, hun carrière of opleiding te maken
o Forensisch psycholgen:
o Leveren hun psychologisch expertise aan het wets- en rechtsysteem
o Kunnen gevangen in penitentiaire of tbs-inrichtingen testen om vast te stellen of ze
vrijgelaten kunnen worden of fit genoeg zijn om voor de te rechtbank te verschijnen
Amber Ansaelens
1
, o Kunnen verklaringen beoordelen in mogelijke gevallen van verkrachting of
kindermishandeling
o Omgevingspsychologen
o Proberen de interactie met onze omgeving en het milieu te verbeteren
o Kunnen cliënten helpen zich te blijven inzetten voor duurzaamheid of ze geven
workshops over de voordelen die interactie met de natuur oplevert voor de
geestelijke gezondheid
o Gerontopsychologen:
o Om ouderen te helpen hun gezondheid en welzijn te behouden en effectief te leren
omgaan met leeftijdsgerelateerde problemen
o Beoordelen het functioneren van ouderen en verstrekken begeleiding, in overleg
met cliënten, families, verzorgers en artsen, om ouderen te helpen hun potentieel
maximaal te benutten in de latere fases van hun leven
PSYCHOLOGIE IS GEEN PSYCHIATRIE
o Psychiatrie:
o = een medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en behandeling van mentale
stoornissen
o Psychiators hebben een geneeskundige opleiding
o Richten zich voornamelijk om de behandeling
o Medische invalshoek
o Psychologen:
o Opleiding niet medische van aard
o Psychlogische invalshoek
KRITISCH NADENKEN OVER PSYCHOLOGIE EN PSEUDOPSYCHOLOGIE
o Pseudopsychologie:
o = niet-onderbouwde psychologische aanamen die als wetenschappelijke waarheden worden
gepresenteerd
o Bv: horoscopen, 6e zintuig
SENSATIE EN PERCEPTIE
DE HERSENEN NEMEN WERELD INDIRECT WAAR, OMDAT DE ZINTUIGEN ALLES STIMULI
OMZETTEN IN DE TAAL VAN HET ZENUWSTELSEL: NEURALE IMPULSEN
o Hersenen ontvangen stimuli nooit rechtstreeks
TRANSDUCTIE: STIMULATIE IN SENSATIE VERANDEREN
o = proces waarbij de ene vorm van energie wordt omgezet in een andere vorm
o Omzetting van stimulusinformatie in een zenuwinmpuls
Amber Ansaelens
2
, o Alle informatie die de zintuigen opvangen, wordt door neuronen in de vorm van neurale impulsen
naar de hersenen gestuurd
o Het is de taak van de sensorische receptoren om informatie van een stimulus om te zetten in
elektrochemische signalen
o Neurale impulsen is de enige taal die hersenen begrijpen
o Neurale signalen moeten cerebrale cortex bereiken
o Transductie begint op het moment dat een sensorische neuron een fysische stimulus opvangt
o Zenuwimpuls met gecodeerde informatie verplaatst zich vanaf de receptorcellen meestal langs een
sensorische baan via de thalamus naar gespecialiseerde sensorische verwerkingscentra in de hersenen
SENSORISCHE ADAPTATIE
o Wordt in belangrijke mate beïnvloed door verandering
o = proces waardoor receptorcellen minder gevoelig worden als de stimulus een bepaalde tijd op
hetzelfde niveau aangeboden wordt
DREMPELS: DE GRENZEN VAN SENSATIE
o Absolute drempel:
o = hoeveelheid stimulatie die nodig is voordat de stimulus wordt opgemerkt
o Uitgangspoort hierbij is dat de stimulus de helft van het aantal pogingen moet worden
opgemerkt
o Absolute drempel is zeker niet absoluut, want is voor iedereen verschillend
o Verschildrempel:
o = het kleinst mogelijke verschil waarbij de stimulus nog de helft van het aantal pogingen
wordt opgemerkt
o Soms het JWV = het juist waarneembare verschil
o Wet van Weber:
o = theorie die stelt dat het JWV in proportionele verhouding staat tot de intensiteit van de
stimulus
o Het JWV is groot als de intensiteit van de stimulus groot is en klein als de intensiteit van de
stimulus klein is
SIGNAALDETECTIETHEORIE
o = theorie die stelt dat sensatie afhankelijk is van de kenmerken van de stimulus, achtergrondstimuli
en de detectoren
o Erkent het feit dat de detector, waarvan de lichamelijke en geesteijke toestand voortdurend
verandertn een sensorische ervaring moet vergelijken met constant veranderende
verwachtingen en biologische omstandigheden
WAT IS DE RELATIE TUSSEN PERCEPTIE EN SENSATIE?
o Percept:
o = het beteknisvolle product van perceptie; dikwijls een beeld dat geassocieerd wordt met
concepten, herinneringen aan gebeurtenissen, emoties en motieven
Amber Ansaelens
3
