2021
Algemene farmacologie
SAMENVATTING
AMBER ANSAELENS
,INLEIDING
o Farmacologie
o = de leer van de geneesmiddelen
o = de wetenschap die de wisselwerking onderzoekt, tussen levende organismen en
scheikundige stoffen
o Klinische farmacologie:
o = de wetenschappelijke studie van geneesmiddelen bij de mens en omvat zowel het
onderzoek en de ontwikkeling van nieuwe farmaca bij gezonde vrijwilligers en patiënten, als
de studie van het gebruik van bestaande geneesmiddelen
o Farmacotherapie:
o = onderdeel van klinische farmacologie met als onderwerp het oordeelkundig gebruik van
geneesmiddelen in de dagelijkse praktijk voor preventie, behandeling of diagnosestelling
o Bepalende factoren die uitmaken wlek effect door welke dosis van welk geneesmiddel wordt bereikt:
o Persooneigenschappen
o Systeemkenmerken
o Weeseleigenschappen
o Membraanfysiologie
o Leverfunctie
o Uitscheiding
DEFINITIE
o Geneesmiddel:
o = elke eenvoudige of samengestelde susbstantie, aangediend als hebbende therapeutische of
profylactische eigenschappen met betrekking tot ziekteen bij mens of dier
o = elke eenvoudige of samengestelde substantie die bestemd is om aan mens of dier te
worden toegediend met curatieve doeleinden of ten einde een medisch diagnose te stellen of
om organische functies te herstellen, verbeteren of te wijzigen
o Een geneesmiddel is elk product dat:
o In contact gebracht wordt met het organisme
o Ingebracht wordt in het organisme om volgende zaken te bestrijden of te voorkomen:
o De oorzaak:
o Bacteriën, virussen
o De symptomen:
o Hoest, diarree
o De gevolgen van een ziekte:
o Heesheid, uitslag
o Farmacope:
o = officiële handleiding over de kunst van de geneesmiddelenbereiding
o Als een geneesmiddel niet voldoet aan de belgische farmacope, moet het voldoen aan de
internationale farmacope of aan de farmacope van het land van herkomst
Amber Ansaelens
1
,GRONDSTOFFEN VOOR GENEESMIDDELEN
o Geneesmiddelen kunnen uit verschillende grondstoffen verkregen worden:
o Grondstoffen met biologische oorsprong afkomstig van:
o Mensen
o Bloed, plasma
o Planten
o Vitaminen in fruit
o Digitals uit vingerhoedskruid
o Lijnzaad: defaecatie voorkomen
o Dierlijk
o Hormonen: insuline uit de pancreas van rund of varken
o Antitoxinen: diferieantitoxine van paarden
o Vaccins: levende verzwakte of gedode pathogene kiemen
o Eerst gekende AB (peniciline) is afkomstig van een schimmel
o Grondstoffen van minerale oorsprong:
o Zink, ijzer, fosfor, calcium als actieve stof of als bestanddeel voor bereiding van
geneesmiddelen
o Grondstoffen verkregen via chemische weg:
o Worden aangemaakt of bewerkt door de farmaceutische industire
o Veel natuurlijke geneesmiddelen kunnen via chemische weg ook vervaardigd
worden
o Biotechnologie:
o Het geneesmiddel wordt geproduceerd met behulp van genetisch gemanipuleerde
micro-organismen
CATEGORIEËN VAN GENEESMIDDELEN
BEREIDING IN DE APOTHEEK
MAGISTRALE BEREIDINGEN
o = bereidingen die de apotheker volgens doktersvoorschrift zelf samenstelt
o Er is steeds een recept nodig
o Tekens die op het recept staan:
o R/ bij het begin gevold door de naam van verschillende producten en de hoeveelheid (R/
recipe = neem)
o D.T. gevolgd door een cijfer welke het aantal aanduidt
o Toedieningswijze
o Verdere vermelding van:
o Naam, adres, telefoon van arts
o Datum en handtekening
o Naam van patiënt
Amber Ansaelens
2
, OFFICINALE BEREIDINGEN
o Deze bereidingen maakt de apotheker zelf volgens formules uit een farmacopee
INDUSTRIEEL GEFABRICEERDE GENEESMIDDELEN
FARMACEUTISCHE SPECIALITEITEN
o Deze geneesmiddelen worden in de industrie vervaardigd volgens een vaste geregistreerde formule
o Geneesmiddel wordt onder de specialiteitnaam op de markt gebracht
o Het teken â betekent dat dit een beschermde naam is die alleen door de producent gehanteerd mag
worden
o Ze zijn beschermd door een octrooi of een patent
o Octrooi:
o Komt er na grondig wetenschappelijk onderzoek (ongeveer 7 jaar)
o Patent:
o Gedurende 20 à 25 jaar
GENERISCHE GENEESMIDDELEN
o = een duplicaat van een origineel geneesmiddel
o 3 voorwaarden moeten voldaan om van een generiek te spreken:
o Octrooi/patent van het originele geneesmiddel vervallen te zijn
o Kwaliteit van de generiek moet vergelijkbaar zijn met die van het origineel
o De prijs van het generisch geneesmiddel moet minstens 26% lager liggen dan die van het
origineel
o Vastgelegd in het Koninklijk Besluit van 3 juli 1969
o Bij fabricatie, de verdeling en de controle van generische geneesmiddelen gelden dezelfde normen als
voor het originele geneesmiddel
o Maximumprijs van een generiek (origineel – 26%) vormt meteen ook de basis waarmee het bedrag
bepaald wordt dat door het ziekenfonds aan de patiënt terugbetaald wordt
o Bedrag dat overblijft betaalt de patiënt zelf
BEREIDINGSVORMEN
VASTE EN HALFVASTE VORMEN
INWENDIG GEBRUIK
o Poeders:
o Droge geneesmiddelen in kleine stofdeeltjes verdeeld
o Capsule:
o Poeder zit in een gulsje van gelatine
o Capsule mag normaal niet geopend worden omdat de gelatine een beschermlaag kan zijn
voor de inwerking van het maagzuur op het geneesmiddel
Amber Ansaelens
3
Algemene farmacologie
SAMENVATTING
AMBER ANSAELENS
,INLEIDING
o Farmacologie
o = de leer van de geneesmiddelen
o = de wetenschap die de wisselwerking onderzoekt, tussen levende organismen en
scheikundige stoffen
o Klinische farmacologie:
o = de wetenschappelijke studie van geneesmiddelen bij de mens en omvat zowel het
onderzoek en de ontwikkeling van nieuwe farmaca bij gezonde vrijwilligers en patiënten, als
de studie van het gebruik van bestaande geneesmiddelen
o Farmacotherapie:
o = onderdeel van klinische farmacologie met als onderwerp het oordeelkundig gebruik van
geneesmiddelen in de dagelijkse praktijk voor preventie, behandeling of diagnosestelling
o Bepalende factoren die uitmaken wlek effect door welke dosis van welk geneesmiddel wordt bereikt:
o Persooneigenschappen
o Systeemkenmerken
o Weeseleigenschappen
o Membraanfysiologie
o Leverfunctie
o Uitscheiding
DEFINITIE
o Geneesmiddel:
o = elke eenvoudige of samengestelde susbstantie, aangediend als hebbende therapeutische of
profylactische eigenschappen met betrekking tot ziekteen bij mens of dier
o = elke eenvoudige of samengestelde substantie die bestemd is om aan mens of dier te
worden toegediend met curatieve doeleinden of ten einde een medisch diagnose te stellen of
om organische functies te herstellen, verbeteren of te wijzigen
o Een geneesmiddel is elk product dat:
o In contact gebracht wordt met het organisme
o Ingebracht wordt in het organisme om volgende zaken te bestrijden of te voorkomen:
o De oorzaak:
o Bacteriën, virussen
o De symptomen:
o Hoest, diarree
o De gevolgen van een ziekte:
o Heesheid, uitslag
o Farmacope:
o = officiële handleiding over de kunst van de geneesmiddelenbereiding
o Als een geneesmiddel niet voldoet aan de belgische farmacope, moet het voldoen aan de
internationale farmacope of aan de farmacope van het land van herkomst
Amber Ansaelens
1
,GRONDSTOFFEN VOOR GENEESMIDDELEN
o Geneesmiddelen kunnen uit verschillende grondstoffen verkregen worden:
o Grondstoffen met biologische oorsprong afkomstig van:
o Mensen
o Bloed, plasma
o Planten
o Vitaminen in fruit
o Digitals uit vingerhoedskruid
o Lijnzaad: defaecatie voorkomen
o Dierlijk
o Hormonen: insuline uit de pancreas van rund of varken
o Antitoxinen: diferieantitoxine van paarden
o Vaccins: levende verzwakte of gedode pathogene kiemen
o Eerst gekende AB (peniciline) is afkomstig van een schimmel
o Grondstoffen van minerale oorsprong:
o Zink, ijzer, fosfor, calcium als actieve stof of als bestanddeel voor bereiding van
geneesmiddelen
o Grondstoffen verkregen via chemische weg:
o Worden aangemaakt of bewerkt door de farmaceutische industire
o Veel natuurlijke geneesmiddelen kunnen via chemische weg ook vervaardigd
worden
o Biotechnologie:
o Het geneesmiddel wordt geproduceerd met behulp van genetisch gemanipuleerde
micro-organismen
CATEGORIEËN VAN GENEESMIDDELEN
BEREIDING IN DE APOTHEEK
MAGISTRALE BEREIDINGEN
o = bereidingen die de apotheker volgens doktersvoorschrift zelf samenstelt
o Er is steeds een recept nodig
o Tekens die op het recept staan:
o R/ bij het begin gevold door de naam van verschillende producten en de hoeveelheid (R/
recipe = neem)
o D.T. gevolgd door een cijfer welke het aantal aanduidt
o Toedieningswijze
o Verdere vermelding van:
o Naam, adres, telefoon van arts
o Datum en handtekening
o Naam van patiënt
Amber Ansaelens
2
, OFFICINALE BEREIDINGEN
o Deze bereidingen maakt de apotheker zelf volgens formules uit een farmacopee
INDUSTRIEEL GEFABRICEERDE GENEESMIDDELEN
FARMACEUTISCHE SPECIALITEITEN
o Deze geneesmiddelen worden in de industrie vervaardigd volgens een vaste geregistreerde formule
o Geneesmiddel wordt onder de specialiteitnaam op de markt gebracht
o Het teken â betekent dat dit een beschermde naam is die alleen door de producent gehanteerd mag
worden
o Ze zijn beschermd door een octrooi of een patent
o Octrooi:
o Komt er na grondig wetenschappelijk onderzoek (ongeveer 7 jaar)
o Patent:
o Gedurende 20 à 25 jaar
GENERISCHE GENEESMIDDELEN
o = een duplicaat van een origineel geneesmiddel
o 3 voorwaarden moeten voldaan om van een generiek te spreken:
o Octrooi/patent van het originele geneesmiddel vervallen te zijn
o Kwaliteit van de generiek moet vergelijkbaar zijn met die van het origineel
o De prijs van het generisch geneesmiddel moet minstens 26% lager liggen dan die van het
origineel
o Vastgelegd in het Koninklijk Besluit van 3 juli 1969
o Bij fabricatie, de verdeling en de controle van generische geneesmiddelen gelden dezelfde normen als
voor het originele geneesmiddel
o Maximumprijs van een generiek (origineel – 26%) vormt meteen ook de basis waarmee het bedrag
bepaald wordt dat door het ziekenfonds aan de patiënt terugbetaald wordt
o Bedrag dat overblijft betaalt de patiënt zelf
BEREIDINGSVORMEN
VASTE EN HALFVASTE VORMEN
INWENDIG GEBRUIK
o Poeders:
o Droge geneesmiddelen in kleine stofdeeltjes verdeeld
o Capsule:
o Poeder zit in een gulsje van gelatine
o Capsule mag normaal niet geopend worden omdat de gelatine een beschermlaag kan zijn
voor de inwerking van het maagzuur op het geneesmiddel
Amber Ansaelens
3
