Samenvatting KA 1 t/m 8, geschiedenis VWO

Geschiedenis, hoofdstuk 2 en 3 | Mirte Mulder



Prehistorie en oudheid, kenmerkende aspecten
Nummer 1
De levenswijze van jager-verzamelaars

De enige bronnen die zijn gevonden uit de periode van jagers en verzamelaars zijn ongeschreven en
primair.
Ongeschreven: geen schrift gebruikt, want die was toen nog niet uitgevonden.
Primair:
 Uit de tijd zelf
 Uit ‘eerste hand’, dus mensen die erbij zijn geweest.

Middel van bestaan (manier om in leven te blijven): Jagen en verzamelen.

Samenlevingstype (bevolking die sociaal geheel vormt): Samenleving van jager-verzamelaars

Samenleving van jagers-verzamelaars:
 Economie: Wat zijn de middelen van bestaan?
Jagen en verzamelen
 Politiek: Hoe wordt de samenleving bestuurd?
Kleine nomadische groepen, dus geen georganiseerd bestuur.
 Sociaal: Hoe zijn de verhoudingen in de bevolking?
Weinig sociale verschillen, want ze leefde in kleine groepen.
Strikte rolverdeling tussen man en vrouw.
 Cultuur: Wat denken en voelen de mensen en hoe uiten zij dit?
Magische jacht- en vruchtbaarheidsrituelen en grafgiften, dus ze geloofden misschien in
leven na de dood.


Nummer 2
Het ontstaan van landbouw

± 11.000 v. Chr: begin Neolithische revolutie in de vruchtbare halvemaan.
Neolitisch is een ander woord voor nieuwe steentijd.
Landbouw (agragrisch):
 Akkerbouw
 Veeteelt

Ontwikkeling van de middelen van bestaan in de vruchtbare halvemaan:
 Jagen en verzamelen: … tot ± 9.000 v. Chr.
 Landbouw: ± 10.000 v. Chr. tot …
Het jagen en verzamelen en de landbouw overlapten dus voor een lange periode.

Landbouwsamenleving/ agrarische samenleving:
 Economie: Landbouw (akkerbouw en veeteelt)
 Politiek: Dorpen werden waarschijnlijk bestuurd door dorpsoudsten en priesters.
 Sociaal: Sedentaire revolutie (vaste woonplaats)
Toename van sociale verschillen + strikte rolverdeling tussen man en vrouw.
 Cultuur: Magische rituelen
Veel uitvindingen (eerste kalender en het eerste schrift)

, Geschiedenis, hoofdstuk 2 en 3 | Mirte Mulder


De landbouw verspreidden zich rond dezelfde periode, maar het is onwaarschijnlijk dat mensen
daarover hebben gecommuniceerd.

Nummer 3
De eerste steden

Vanaf 10.000 v. Chr. begint de Neolitische revolutie in de vruchtbare halve maan.
Gevolgen:
 Zelf planten van zaden (akkerbouw)
 Houden van vee (veteelt)
 Nieuwe uitvindingen
Gevolgen:
 Verhoging voedselproductie
 Ontstaan ambachten
Gevolgen:
 Groei van dorpen
 Ontstaan handel
Gevolgen:
 Ontstaan steden

Ontwikkeling van de middelen van bestaan in de vruchtbare halve maan:
Naast het jagen en verzamelen + de landbouw (kenmerkend aspect 2) kwamen er later nog meer
middelen van bestaan bij, dit zijn
 Ambacht: ± 9.000 v. Chr. tot …
 Handel: ±8.500 v. Chr. tot …

Stedelijke beschaving in Mesopotamië:
 Economie: Landbouw (akkerbouw en veeteelt), ambachten en handel.
 Politiek: Steden werden bestuurd door koning en priesters. + Steden groeiden uit to rijken
(stadstaten).
 Sociaal: Grote groepen (gemiddeld 10.000 mensen). + Sociale verschillen: hiërarchische
opbouw van de samenleving in sociale klassen.
 Cultuur: Polytheïstische godsdienst. + Magische rituelen in tempels. + Veel uitvindingen.
Stedelijke beschaving in Egypte:
 Economie: Landbouw (akkerbouw en veeteelt), ambachten en handel.
 Politiek: Steden werden bestuurd door koning en priesters. + Boven- en beneden-Egypte
vormen een natiestaat met farao als leider.
 Sociaal: Grote groepen (gemiddeld 10.000 mensen). + Sociale verschillen: hiërarchische
opbouw van de samenleving in sociale klassen.
 Cultuur: Polytheïstische godsdienst (Monotheïsme van 1353-1336 v. Chr.). + Magische
rituelen in tempels + veel uitvindingen.

Nummer 4
De Griekse stadstaat

Vanaf 850 v. Chr: opkomst Griekse stadstaten.
Stadstaat (polis):
 ‘Stad’ met omringend platteland
 Klein in oppervlakte en inwonersaantal
 Autarkisch  zelfvoorzienend