Minor zorg voor Kind en Jeugd met specifieke zorgbehoeften
Leerdoelen Leereenheid 2
2 Gezonde zuigeling
,Ontwikkelingsgerichte zorg
Uitleggen wat de Apgar-score inhoudt;
Om te kijken of de baby de bevalling goed doorstaan heeft en alles oke is met de baby wordt
de Apgar-score gebruikt. Hierbij wordt gekeken naar de volgende 5 punten:
- Ademhaling:
- Flink huilen en goed doorademen: 2 punten
- Zwak, onregelmatig of hijgerig ademen: 1 punt
- Niet op eigen kracht ademen: 0 punten
- Spierspanning:
- Beweegt armpjes en beentjes goed: 2 punten
- Weinig bewegingen met armpjes en beentjes: 1 punt
- Geen spierspanning aanwezig/slap: 0 punten
- Reflexen:
Reageert de baby goed op prikkels, zoals aanraken, licht en geluid?
- Reageert door te huilen, te hoesten of te niezen: 2 punten
- Reageert met kleine jammergeluidjes en zwakke bewegingen: 1 punt
- Reageert niet op prikkels/geen reactie: 0 punten
- Huidskleur:
Eenmaal uit de baarmoeder, neemt een baby de eerste hapjes lucht. Hierdoor
verdwijnt al heel snel de (eventuele) blauwe huidskleur en kleurt de baby mooi roze.
- Normale, gezonde huidskleur: 2 punten
- Normale huidskleur lijfje, maar blauwachtige armen en benen: 1 punt
- Een bleke of blauwe huidskleur: 0 punten
- Hartslag
- Een hartslag van meer dan 100 slagen per minuut: 2 punten
- Een hartslag van minder dan 100 slagen per minuut: 1 punt
- Geen hartslag of een onhoorbare hartslag: 0 punten
Voor elk onderdeel krijgt de baby 0,1 of 2 punten. Deze punten worden vervolgens bij elkaar
opgeteld. De meeste baby’s scoren tussen de 7 en 10 punten. De baby heeft met zo’n score
een normale en goede conditie.
Scoort hij 4 tot 6 punten? Dan kan het zijn dat hij een tijdje in de couveuse moet of andere
medische hulp nodig heeft. Scoort hij minder dan 4 punten? Dan is er een behandeling van
een kinderarts nodig.
De Apgarscore wordt 3 keer gedaan:
- Bij 1 minuut na de geboorte
- Bij 5 minuten na de geboorte
- Bij 10 minuten na de geboorte
De baby wordt gestimuleerd om te huilen en te bewegen. De meeste baby’s scoren op de
tweede test hoger. Blijft de tweede score laag, dan krijgt de baby extra aandacht of wordt de
kinderarts geconsulteerd.
De motorische ontwikkeling beredeneren;
, Het nog erg buigzame skelet van de jonge zuigeling wordt in de loop van het eerste jaar
harder. Dat moet ook wel om voorbereid te zijn op de grote motorische ontwikkelingen. Hoe
deze ontwikkeling verloopt, zal van kind tot kind verschillen. Dit heeft te maken met de rijping
van het kind. Zo is bekend dat meisjes sneller de fijne motoriek ontwikkelen dan jongens.
Met het begrip ‘rijpingsproces’ wordt bedoeld dat de nog primitieve organen volgens een
vast volgorde een ontwikkeling doormaken voordat zij volledig kunnen functioneren. Ook de
coördinatie tussen de diverse organen moet zich nog ontplooien. In het eerste levensjaar is
dit duidelijk zichtbaar in het zenuw- en spierstelsel. Deze rijpingstheorie (nature-theorie
volgens Kohnstamm 2009) staat tegenover de nurture-theorie (het ontstaan van
ontwikkelingen door leerervaringen door voldoende prikkels van buitenaf en dan heel veel
oefening). De huidige brein wetenschappers betogen dat de totale ontwikkeling afhankelijk is
van zowel nature als nurture: een gedeelte is in aanleg gegeven en ligt in patronen vast,
maar het grootste gedeelte moet en kan door ervaringsleren worden gestimuleerd (Jolles
2006). Het kind steeds vergelijken met andere kinderen en dwingen tot snellere ontwikkeling
heeft geen zin en is zelfs schadelijk voor het kind en de ouder-kindrelatie.
De mature-theorie beschrijft dat bij de geboorte het zenuwstelsel nog niet is voltooid. Vooral
de hersenschors en de zenuwgeleiding moeten nog een hele ontwikkeling doormaken,
waardoor zenuwprikkels doeltreffender worden doorgegeven (myelinisatie). De helft van
deze ontwikkelingen vindt plaats in het eerste levensjaar. Doordat de verbetering van de
zenuwgeleiding loopt van de schedel naar het staartbeen en van het centrum naar buiten,
zal ook de motorische ontwikkeling zo verlopen. De baby begint met het optillen van het
hoofd en daarna van de romp; hij komt tot zitten en kruipen en vervolgens tot optrekken,
staan en lopen. De ontwikkeling van de grove motoriek komt eerst, hierna volgt de
ontwikkeling van de fijne motoriek. Voor het grijpen en pakken zijn de zintuigen van belang.
Aanvankelijk grijpt de jonge zuigeling reflexmatig. De reflexen moeten verdwijnen om een
bewust grijpen mogelijk te maken. Het jonge kind grijpt voorwerpen vast door de vingers
tegen de handpalm te drukken. Vanaf ongeveer 9 maanden gaat het kind voorwerpen
vastpakken met de vingers en oefent het eindeloos de pincetgreep op bijvoorbeeld
broodkruimeltjes. Om bewust iets te kunnen grijpen, moet de jonge zuigeling het voorwerp
kunnen zien en die informatie afstemmen op de beweging van het handje. Voor die tijd grijpt
de baby wel, maar dit berust vooral op gokken. Na ongeveer 4 maanden is sprake van oog-
handcoördinatie en bij 6 maanden pakt het kind met een hand. Nog weer later kan hij het
speeltje van de ene in de andere hand nemen. Inmiddels heeft hij ook zijn voeten ontdekt en
probeert deze in zijn mond te steken. Tijdens de bezoekjes aan het consultatiebureau wordt
de motorische ontwikkeling van de zuigeling goed gevolgd met behulp van het Van
Wiechen-ontwikkelingsonderzoek.
Leerdoelen Leereenheid 2
2 Gezonde zuigeling
,Ontwikkelingsgerichte zorg
Uitleggen wat de Apgar-score inhoudt;
Om te kijken of de baby de bevalling goed doorstaan heeft en alles oke is met de baby wordt
de Apgar-score gebruikt. Hierbij wordt gekeken naar de volgende 5 punten:
- Ademhaling:
- Flink huilen en goed doorademen: 2 punten
- Zwak, onregelmatig of hijgerig ademen: 1 punt
- Niet op eigen kracht ademen: 0 punten
- Spierspanning:
- Beweegt armpjes en beentjes goed: 2 punten
- Weinig bewegingen met armpjes en beentjes: 1 punt
- Geen spierspanning aanwezig/slap: 0 punten
- Reflexen:
Reageert de baby goed op prikkels, zoals aanraken, licht en geluid?
- Reageert door te huilen, te hoesten of te niezen: 2 punten
- Reageert met kleine jammergeluidjes en zwakke bewegingen: 1 punt
- Reageert niet op prikkels/geen reactie: 0 punten
- Huidskleur:
Eenmaal uit de baarmoeder, neemt een baby de eerste hapjes lucht. Hierdoor
verdwijnt al heel snel de (eventuele) blauwe huidskleur en kleurt de baby mooi roze.
- Normale, gezonde huidskleur: 2 punten
- Normale huidskleur lijfje, maar blauwachtige armen en benen: 1 punt
- Een bleke of blauwe huidskleur: 0 punten
- Hartslag
- Een hartslag van meer dan 100 slagen per minuut: 2 punten
- Een hartslag van minder dan 100 slagen per minuut: 1 punt
- Geen hartslag of een onhoorbare hartslag: 0 punten
Voor elk onderdeel krijgt de baby 0,1 of 2 punten. Deze punten worden vervolgens bij elkaar
opgeteld. De meeste baby’s scoren tussen de 7 en 10 punten. De baby heeft met zo’n score
een normale en goede conditie.
Scoort hij 4 tot 6 punten? Dan kan het zijn dat hij een tijdje in de couveuse moet of andere
medische hulp nodig heeft. Scoort hij minder dan 4 punten? Dan is er een behandeling van
een kinderarts nodig.
De Apgarscore wordt 3 keer gedaan:
- Bij 1 minuut na de geboorte
- Bij 5 minuten na de geboorte
- Bij 10 minuten na de geboorte
De baby wordt gestimuleerd om te huilen en te bewegen. De meeste baby’s scoren op de
tweede test hoger. Blijft de tweede score laag, dan krijgt de baby extra aandacht of wordt de
kinderarts geconsulteerd.
De motorische ontwikkeling beredeneren;
, Het nog erg buigzame skelet van de jonge zuigeling wordt in de loop van het eerste jaar
harder. Dat moet ook wel om voorbereid te zijn op de grote motorische ontwikkelingen. Hoe
deze ontwikkeling verloopt, zal van kind tot kind verschillen. Dit heeft te maken met de rijping
van het kind. Zo is bekend dat meisjes sneller de fijne motoriek ontwikkelen dan jongens.
Met het begrip ‘rijpingsproces’ wordt bedoeld dat de nog primitieve organen volgens een
vast volgorde een ontwikkeling doormaken voordat zij volledig kunnen functioneren. Ook de
coördinatie tussen de diverse organen moet zich nog ontplooien. In het eerste levensjaar is
dit duidelijk zichtbaar in het zenuw- en spierstelsel. Deze rijpingstheorie (nature-theorie
volgens Kohnstamm 2009) staat tegenover de nurture-theorie (het ontstaan van
ontwikkelingen door leerervaringen door voldoende prikkels van buitenaf en dan heel veel
oefening). De huidige brein wetenschappers betogen dat de totale ontwikkeling afhankelijk is
van zowel nature als nurture: een gedeelte is in aanleg gegeven en ligt in patronen vast,
maar het grootste gedeelte moet en kan door ervaringsleren worden gestimuleerd (Jolles
2006). Het kind steeds vergelijken met andere kinderen en dwingen tot snellere ontwikkeling
heeft geen zin en is zelfs schadelijk voor het kind en de ouder-kindrelatie.
De mature-theorie beschrijft dat bij de geboorte het zenuwstelsel nog niet is voltooid. Vooral
de hersenschors en de zenuwgeleiding moeten nog een hele ontwikkeling doormaken,
waardoor zenuwprikkels doeltreffender worden doorgegeven (myelinisatie). De helft van
deze ontwikkelingen vindt plaats in het eerste levensjaar. Doordat de verbetering van de
zenuwgeleiding loopt van de schedel naar het staartbeen en van het centrum naar buiten,
zal ook de motorische ontwikkeling zo verlopen. De baby begint met het optillen van het
hoofd en daarna van de romp; hij komt tot zitten en kruipen en vervolgens tot optrekken,
staan en lopen. De ontwikkeling van de grove motoriek komt eerst, hierna volgt de
ontwikkeling van de fijne motoriek. Voor het grijpen en pakken zijn de zintuigen van belang.
Aanvankelijk grijpt de jonge zuigeling reflexmatig. De reflexen moeten verdwijnen om een
bewust grijpen mogelijk te maken. Het jonge kind grijpt voorwerpen vast door de vingers
tegen de handpalm te drukken. Vanaf ongeveer 9 maanden gaat het kind voorwerpen
vastpakken met de vingers en oefent het eindeloos de pincetgreep op bijvoorbeeld
broodkruimeltjes. Om bewust iets te kunnen grijpen, moet de jonge zuigeling het voorwerp
kunnen zien en die informatie afstemmen op de beweging van het handje. Voor die tijd grijpt
de baby wel, maar dit berust vooral op gokken. Na ongeveer 4 maanden is sprake van oog-
handcoördinatie en bij 6 maanden pakt het kind met een hand. Nog weer later kan hij het
speeltje van de ene in de andere hand nemen. Inmiddels heeft hij ook zijn voeten ontdekt en
probeert deze in zijn mond te steken. Tijdens de bezoekjes aan het consultatiebureau wordt
de motorische ontwikkeling van de zuigeling goed gevolgd met behulp van het Van
Wiechen-ontwikkelingsonderzoek.
