Hoofdstuk 5 Huid:
Huid 3 lagen: buiten naar binnen
Opperhuid (epidermis) bovenste laag bestaat uit epitheelweefsel
Lederhuid (dermis) laag tussen opperhuid en de onderhuid
opgebouwd uit dicht bindweefsel
Onderhuid (subcutis) onderste laag van de huid opgebouwd uit los
mazig bindweefsel
Opperhuid:
- Totale dikte 0,05 – 0,1 millimeter/dunste laag van de
huid/meerlagig epitheelweefsel/ met weinig of geen celtussenstof/
niks aanwezig/ verhoornd epitheelweefsel/ onderzijde opperhuid
wel levende cellen voortdurend nieuwe cellen/ levende cellen
schuiven omhoog en verhoornen in dode cellen (duurt een maand)
Lagen van de opperhuid= binnen naar buiten 5 lagen gebouwd
- De hoornlaag (stratum corneum)= vijfde laag/ geheel verhoornd
bestaan uit keratine (hoornstof), vormt in de laatste fase van
verhoorningsproces/ cellen zijn plat en liggen dakpansgewijs op
elkaar kitsubstantie die uit vetachtige stoffen bestaat houd zich
bijeen/ tijdens verhoorningsproces buiten zijn getreden/ dikke
hoornlaag eelt voetzolen/ oogleden dunne hoornlaag
Hoornlaag = bestaat voor 10% uit water cellagen daaronder voor
60/70% uit water kunnen bestaan hydraterende producten zorgen
voor dat het vochtgehalte op peil wordt gehouden.
- De doorschijnende laag (stratum lucidum)= vierder laag/ dood
celmateriaal/ doorschijnend uiterlijk/ plat zonder structuur op
elkaar/ cellen verliezen hun kern/ keratohyalinekorrels verdwijnen
worden omgezet in eleidine tussenvorm van hoornstof/
eledine heeft hygroscopische (wateraantrekkende) en hydrofiele
(wateropzuigende) eigenschappen
,- De korrellaag (stratum granulosum)= derde laag/ opgebouwd uit
meerder cellagen/ begint verhoorningsproces/ levend cel materiaal
verdwijnt maakt plaats voor dood celmateriaal/ cellen zijn platter
dan in de stekellaag/ veranderen de eiwitmoleculen uit celplasma
grotendeel is opgebouwd verhoornde protoplasmakorreltjes
(kerathohyalinekorreltjes) kerathoyaline voorstadium van
eigenlijke hoornstof (keratine)
- De stekelcellenlaag (stratym spinosum)= binnen naar buiten/
tweede laag/ meerdere lagen/ dikste laag van de opperhuid/ cellen
zijn kubisch hebben uitlopers eruit zien als stekels/ vormen
bruggetjes naar andere cellen van deze laag onderling sterk
verbonden vind tot ongeveer 10e levensjaar en huidbeschadiging
nog celdeling plaats/ de basaalcellenlaag + stekelcellenlaag samen
noemen we = malpighi of de kiemlaag
- De basaalcellenlaag (stratum cylindricum)= binnen naar buiten
eerste laag/ eenlagig cilindrisch epitheel (vochtrijk) krijgen
voedingstoffen en zuurstof vanuit de lederhuid/ door celdeling
voortdurend nieuwe cellen
(Door de voortdurende celdeling is de opperhuid in staat zich te
herstellen na beschadiging. Is alleen de opperhuid beschadigd, dan
ontstaat er geen litteken)
- Cel heeft 3/4 weken nodig om op te schuiven vanuit de
basaalcellenlaag naar de hoornlaag (als dood cel schilfers af te
vallen) de snelheid= leeftijd, huidconditie, bloedcirculatie waarmee
cellen opschuiven/ basaalcellenlaag zitten cellen melanocyten
stof melanogeen (een pigmentstof) in zit
- Barrièrefunctie= vanaf korrellaag begint afstervingsproces zit
steeds minder vocht in de cellen/ dode huidlagen beschermden de
levende huidlagen laten zeer selectieve stoffen door
natuurlijke huid barrière overgang korrellaag en de
doorschijnende laag
, Bepaalde stoffen kunne huid barrière wel passeren: opperhuid
doorlaatbaar voor
- Stralen zoals Uv-stralen en infraroodstralen
- Gassen, zoals koolzuurgas en zuurstofgas
- Lipoïden (vetten) en stoffen die in lipoïden oplosbaar zijn zoals de
vet oplasbare vitaminen vitamine A, D, E en K.
- Werkstoffen van crèmes gebruiken we de doorlaatbaarheid van de
huid. Vet oplosbare vitaminen kunnen de huid barrière passeren
en de levende cellagen beïnvloeden
Lederhuid:
- Is veel dikker dan de opperhuid 0,5 tot 3 mm
Bouw van de lederhuid= bestaat uit dicht bindweefsel
- Bindweefselgrondsubstantie
- Bindweefselvezels
- Cellen
De bindweefselvezels=
- Collagene en elastine vezels
- Soepelheid en stevigheid van de huid
- Collagene = stevigheid elastine = elasticiteit
- Collagene vezels liggen in bundels bij elkaar met elastine
vezels er omheen
- Reticuline vezels vormen netwerk tussen collagene en
elastine vezels reticulaire netwerk
- Tussen de vezels liggen cellen met bijzondere functies
fibroblasten (fibrocyten) histiocyten en de mestcellen
Fibroblasten spelen een rol bij:
- De opbouw van de vezels in de lederhuid
- De vorming van de grondsubstantie
- De vorming van antilichamen tegen ziektekiemen
Huid 3 lagen: buiten naar binnen
Opperhuid (epidermis) bovenste laag bestaat uit epitheelweefsel
Lederhuid (dermis) laag tussen opperhuid en de onderhuid
opgebouwd uit dicht bindweefsel
Onderhuid (subcutis) onderste laag van de huid opgebouwd uit los
mazig bindweefsel
Opperhuid:
- Totale dikte 0,05 – 0,1 millimeter/dunste laag van de
huid/meerlagig epitheelweefsel/ met weinig of geen celtussenstof/
niks aanwezig/ verhoornd epitheelweefsel/ onderzijde opperhuid
wel levende cellen voortdurend nieuwe cellen/ levende cellen
schuiven omhoog en verhoornen in dode cellen (duurt een maand)
Lagen van de opperhuid= binnen naar buiten 5 lagen gebouwd
- De hoornlaag (stratum corneum)= vijfde laag/ geheel verhoornd
bestaan uit keratine (hoornstof), vormt in de laatste fase van
verhoorningsproces/ cellen zijn plat en liggen dakpansgewijs op
elkaar kitsubstantie die uit vetachtige stoffen bestaat houd zich
bijeen/ tijdens verhoorningsproces buiten zijn getreden/ dikke
hoornlaag eelt voetzolen/ oogleden dunne hoornlaag
Hoornlaag = bestaat voor 10% uit water cellagen daaronder voor
60/70% uit water kunnen bestaan hydraterende producten zorgen
voor dat het vochtgehalte op peil wordt gehouden.
- De doorschijnende laag (stratum lucidum)= vierder laag/ dood
celmateriaal/ doorschijnend uiterlijk/ plat zonder structuur op
elkaar/ cellen verliezen hun kern/ keratohyalinekorrels verdwijnen
worden omgezet in eleidine tussenvorm van hoornstof/
eledine heeft hygroscopische (wateraantrekkende) en hydrofiele
(wateropzuigende) eigenschappen
,- De korrellaag (stratum granulosum)= derde laag/ opgebouwd uit
meerder cellagen/ begint verhoorningsproces/ levend cel materiaal
verdwijnt maakt plaats voor dood celmateriaal/ cellen zijn platter
dan in de stekellaag/ veranderen de eiwitmoleculen uit celplasma
grotendeel is opgebouwd verhoornde protoplasmakorreltjes
(kerathohyalinekorreltjes) kerathoyaline voorstadium van
eigenlijke hoornstof (keratine)
- De stekelcellenlaag (stratym spinosum)= binnen naar buiten/
tweede laag/ meerdere lagen/ dikste laag van de opperhuid/ cellen
zijn kubisch hebben uitlopers eruit zien als stekels/ vormen
bruggetjes naar andere cellen van deze laag onderling sterk
verbonden vind tot ongeveer 10e levensjaar en huidbeschadiging
nog celdeling plaats/ de basaalcellenlaag + stekelcellenlaag samen
noemen we = malpighi of de kiemlaag
- De basaalcellenlaag (stratum cylindricum)= binnen naar buiten
eerste laag/ eenlagig cilindrisch epitheel (vochtrijk) krijgen
voedingstoffen en zuurstof vanuit de lederhuid/ door celdeling
voortdurend nieuwe cellen
(Door de voortdurende celdeling is de opperhuid in staat zich te
herstellen na beschadiging. Is alleen de opperhuid beschadigd, dan
ontstaat er geen litteken)
- Cel heeft 3/4 weken nodig om op te schuiven vanuit de
basaalcellenlaag naar de hoornlaag (als dood cel schilfers af te
vallen) de snelheid= leeftijd, huidconditie, bloedcirculatie waarmee
cellen opschuiven/ basaalcellenlaag zitten cellen melanocyten
stof melanogeen (een pigmentstof) in zit
- Barrièrefunctie= vanaf korrellaag begint afstervingsproces zit
steeds minder vocht in de cellen/ dode huidlagen beschermden de
levende huidlagen laten zeer selectieve stoffen door
natuurlijke huid barrière overgang korrellaag en de
doorschijnende laag
, Bepaalde stoffen kunne huid barrière wel passeren: opperhuid
doorlaatbaar voor
- Stralen zoals Uv-stralen en infraroodstralen
- Gassen, zoals koolzuurgas en zuurstofgas
- Lipoïden (vetten) en stoffen die in lipoïden oplosbaar zijn zoals de
vet oplasbare vitaminen vitamine A, D, E en K.
- Werkstoffen van crèmes gebruiken we de doorlaatbaarheid van de
huid. Vet oplosbare vitaminen kunnen de huid barrière passeren
en de levende cellagen beïnvloeden
Lederhuid:
- Is veel dikker dan de opperhuid 0,5 tot 3 mm
Bouw van de lederhuid= bestaat uit dicht bindweefsel
- Bindweefselgrondsubstantie
- Bindweefselvezels
- Cellen
De bindweefselvezels=
- Collagene en elastine vezels
- Soepelheid en stevigheid van de huid
- Collagene = stevigheid elastine = elasticiteit
- Collagene vezels liggen in bundels bij elkaar met elastine
vezels er omheen
- Reticuline vezels vormen netwerk tussen collagene en
elastine vezels reticulaire netwerk
- Tussen de vezels liggen cellen met bijzondere functies
fibroblasten (fibrocyten) histiocyten en de mestcellen
Fibroblasten spelen een rol bij:
- De opbouw van de vezels in de lederhuid
- De vorming van de grondsubstantie
- De vorming van antilichamen tegen ziektekiemen
