Hoofdstuk 10: Medicijnen toedienen
10.1 Medicijnen
Een medicijn/ geneesmiddel is een stoffelijk middel om genezing te bewerkstelligen of te bevorderen
en dat als zodanig wettelijk is geregistreerd.
- UR-geneesmiddelen: geneesmiddelen op recept.
- UA-geneesmiddelen: zonder recept in de apotheek.
- UAD-geneesmiddelen: zonder recept in apotheek of verkooppunt onder toezicht van drogist.
- AV-geneesmiddel: ander verkooppunt.
Het uiteindelijke effect van medicijnen wordt beïnvloed door:
1. Absorptie: hoe het medicijn wordt opgenomen in het lichaam. Plaatselijk of systemisch.
2. Distributie: het proces waardoor een medicijn door het bloed over het lichaam wordt
verspreid. Deel bindt zich aan de plasmaeiwitten, de rest in vrije vorm, de vrije vormen zijn
farmacologisch actief.
3. Metabolisme: chemische en fysieke processen die zich voltrekken bij de opbouw, afbraak en
instandhouding van de weefsels en bij de productie van energie. Medicijn dat in plasma is
opgelost wordt omgezet in metabolieten. Orale doses moet hoger zijn dan parenterale.
4. Uitscheiding: het medicijn wordt uit het lichaam verwijderd. Snelheid van uitscheiden: BMI,
leeftijd, geslacht, gewicht, evenwicht tussen zuur en basen, voeding en algemene
gezondheid.
De biologische beschikbaarheid is de mate waarin het middel nog zijn werking kan doen.
Op de huid: dermaal
Op het oog: oculair
Op de huid plaatselijk: transdermale absorptie (pleisters)
Parenterale methode: toediening niet via het maag-darmkanaal, rechtstreeks, betrouwbaar en snelle
absorptie. Intradermaal, subcutaan, intramusculair en intraveneus.
Een veilige toediening vereist het opvolgen van de ‘regel van vijf’.
1. Het juiste medicijn;
2. De juiste patiënt;
3. Het juiste tijdstip (30min voor of na tijdstip), belangrijk voor juiste bloedspiegel;
4. De juiste manier van toediening;
5. De juiste dosis.
Na het toedienen van het medicijn, moet je de naam van het medicijn, tijd, dosis, toedieningswijze
en reactie noteren.
10.9.15 Medicijnen toedienen via een infuus
1. voeg het (opgeloste) medicijn toe aan de infuusvloeistof.
2. plak op de zak/fles infuusvloeistof een etiket met de volgende informatie:
- Datum en tijd waarop het middel klaargemaakt is;
- Naam van medicijn;
- Sterkte van het medicijn;
- Naam en hoeveelheid van het opgeloste medicijnmiddel;
- Houdbaarheid;
- Twee parafen: 1 van de verpleegkundige die het infuus klaargemaakt heeft en 1 van de
verpleegkundige die het gecontroleerd heeft.
3. Dien de vloeistof toe via het infuus van de patiënt, volgens de voorgeschreven snelheid;
4. Noteer de hoeveelheid vloeistof op de vochtlijst van de patiënt.
10.1 Medicijnen
Een medicijn/ geneesmiddel is een stoffelijk middel om genezing te bewerkstelligen of te bevorderen
en dat als zodanig wettelijk is geregistreerd.
- UR-geneesmiddelen: geneesmiddelen op recept.
- UA-geneesmiddelen: zonder recept in de apotheek.
- UAD-geneesmiddelen: zonder recept in apotheek of verkooppunt onder toezicht van drogist.
- AV-geneesmiddel: ander verkooppunt.
Het uiteindelijke effect van medicijnen wordt beïnvloed door:
1. Absorptie: hoe het medicijn wordt opgenomen in het lichaam. Plaatselijk of systemisch.
2. Distributie: het proces waardoor een medicijn door het bloed over het lichaam wordt
verspreid. Deel bindt zich aan de plasmaeiwitten, de rest in vrije vorm, de vrije vormen zijn
farmacologisch actief.
3. Metabolisme: chemische en fysieke processen die zich voltrekken bij de opbouw, afbraak en
instandhouding van de weefsels en bij de productie van energie. Medicijn dat in plasma is
opgelost wordt omgezet in metabolieten. Orale doses moet hoger zijn dan parenterale.
4. Uitscheiding: het medicijn wordt uit het lichaam verwijderd. Snelheid van uitscheiden: BMI,
leeftijd, geslacht, gewicht, evenwicht tussen zuur en basen, voeding en algemene
gezondheid.
De biologische beschikbaarheid is de mate waarin het middel nog zijn werking kan doen.
Op de huid: dermaal
Op het oog: oculair
Op de huid plaatselijk: transdermale absorptie (pleisters)
Parenterale methode: toediening niet via het maag-darmkanaal, rechtstreeks, betrouwbaar en snelle
absorptie. Intradermaal, subcutaan, intramusculair en intraveneus.
Een veilige toediening vereist het opvolgen van de ‘regel van vijf’.
1. Het juiste medicijn;
2. De juiste patiënt;
3. Het juiste tijdstip (30min voor of na tijdstip), belangrijk voor juiste bloedspiegel;
4. De juiste manier van toediening;
5. De juiste dosis.
Na het toedienen van het medicijn, moet je de naam van het medicijn, tijd, dosis, toedieningswijze
en reactie noteren.
10.9.15 Medicijnen toedienen via een infuus
1. voeg het (opgeloste) medicijn toe aan de infuusvloeistof.
2. plak op de zak/fles infuusvloeistof een etiket met de volgende informatie:
- Datum en tijd waarop het middel klaargemaakt is;
- Naam van medicijn;
- Sterkte van het medicijn;
- Naam en hoeveelheid van het opgeloste medicijnmiddel;
- Houdbaarheid;
- Twee parafen: 1 van de verpleegkundige die het infuus klaargemaakt heeft en 1 van de
verpleegkundige die het gecontroleerd heeft.
3. Dien de vloeistof toe via het infuus van de patiënt, volgens de voorgeschreven snelheid;
4. Noteer de hoeveelheid vloeistof op de vochtlijst van de patiënt.
