SAMENVATTING
PARTNERS IN
ONDERWIJS
PERIODE 3&4
Maya Maes
2EBAKO | KAREL DE GROTE HOGESCHOOL
,Inhoudsopgave
1. Samenwerken met de ouders..................................................................................................................... 3
1.1. De school in dialoog met de ouders p. 16.....................................................................................................3
1.1.1. Onderzoek..............................................................................................................................................3
1.1.2. 12 sleutels voor positief partnerschap..................................................................................................4
1.2. Ouder betrokkenheid: zeven dimensies........................................................................................................5
1.2.1. Ouderbetrokkenheid: van eiland naar wij-land.....................................................................................5
1.2.2. Ouderbetrokkenheid: samenwerking tussen ouder en school.............................................................5
1.2.3. Ouderbetrokkenheid: het concept ouderbetrokkenheid......................................................................5
1.2.4. Ouderbetrokkenheid in beeld brengen op 7 dimensies p.22................................................................6
1.2.5. Een duurzame aanpak...........................................................................................................................7
1.2.6. Ouderbetrokkenheid aanpakken p 24...................................................................................................7
1.2.7. Niet wat, maar hoe................................................................................................................................7
1.2.8. Conclusie................................................................................................................................................8
1.3. Ouderbetrokkenheid: naar een duurzame aanpak op zeven dimensies p. 20..............................................8
1.3.1. Ouders & school denken na hoe de beste leerkansen en leerresulaten, en het beste welbevinden bij
hun kind bereikt kunnen worden....................................................................................................................8
1.3.2. Ouders & school werken samen om de klas en schoolwerking te versterken. Dat kan op
verschillende manieren:..................................................................................................................................8
1.3.3. Ouders denken en beslissen mee over het schoolbeleid door deel te nemen aan formele
participatiestructuren......................................................................................................................................8
1.4. Ouders in de klas p. 26..................................................................................................................................8
2. Communicatie in het onderwijs p.37.......................................................................................................... 9
2.1. Communiceren met ouders in de basisschool...............................................................................................9
2.1.1. Oudercommunicatie verbeteren: waar begin je?.................................................................................9
2.1.2. Communiceren is vooral ook organiseren P.45...................................................................................11
2.1.3. Ouders zijn net zo belangrijk als leerlingen.........................................................................................11
2.1.4. Oudertyperingen.................................................................................................................................11
2.1.5. Ouders in verschillende rollen.............................................................................................................12
2.1.6. De deskundigheid van ouders (zie pag. 50 & 51)................................................................................12
2.1.7. Waarom de typologieën “herken de ouder” gebruiken? (pag. 53).....................................................13
2.1.8. Hoe scholen sociaal kapitaal van ouders kunnen benutten................................................................16
2.1.9. Participatiehuis....................................................................................................................................17
2.2. Oudercontacten...........................................................................................................................................17
2.2.1. Mijn portret: een beeld van een kind… in één oogopslag...................................................................17
2.2.2. Het kind in beeld: deel 1: de stem van de ouders p64........................................................................19
2.2.3. Het kind in beeld: deel 2: de stem van de leerkracht p. 68.................................................................19
2.2.4. De stem van de kleuters p. 74.............................................................................................................19
2.2.5. Het voeren van een oudergesprek......................................................................................................20
2.2.6. Gespreksinterventies...........................................................................................................................24
2.2.7. Gesprekken met ouders......................................................................................................................26
3. Samenwerken met collega’s en externen.................................................................................................. 29
3.1. BACO 7.........................................................................................................................................................29
3.1.1. BACO 7: de leraar als lid van het schoolteam......................................................................................29
3.1.2. Opleidingsspecifieke accenten KdG DLR 7/BACO 7.............................................................................29
3.1.3. Attitudes..............................................................................................................................................29
3.2. Communiceren met collega’s in de basisschool..........................................................................................30
3.2.1. Krachtig leren in de klas: kies voor co-teaching..................................................................................30
3.2.2. Thomas-Killman model van conflicthantering.....................................................................................34
3.2.3. Feedback geven en ontvangen............................................................................................................36
1
, 3.3. Vergaderen..................................................................................................................................................38
3.3.1. 10 tips voor efficiënt vergaderen........................................................................................................38
3.3.2. Actieve werkvormen voor een vergadering........................................................................................38
3.4. Een diversiteit aan personeel op school......................................................................................................39
3.4.1. De onzichtbare assistenten op school.................................................................................................39
4. Brede school............................................................................................................................................ 40
4.1. Wat is een brede school?............................................................................................................................40
4.1.1. Een Brede School is…?.........................................................................................................................40
4.1.2. Ontstaan..............................................................................................................................................40
4.1.3. Definitie Brede School.........................................................................................................................40
4.1.4. Een breed samenwerkingsverband.....................................................................................................41
4.1.5. Maximale ontwikkelingskansen p. 160................................................................................................41
4.1.6. Een brede leer- en leefomgeving........................................................................................................43
4.1.7. 3 toetsstenen voor kwaliteit................................................................................................................43
4.1.8. In een schema gevat............................................................................................................................44
4.1.9. Meerwaarde van een Brede School....................................................................................................44
4.2. Gastcollege de Schoolbrug..........................................................................................................................45
5. Bijlage...................................................................................................................................................... 45
5.1. Concrete tips voor ouderbetrokkenheid (zie opdrachten van les in map 1)...............................................45
6. Opdrachten doorheen de lessen............................................................................................................... 45
6.1. Les 1 opdracht 1..........................................................................................................................................45
6.2. Les 1 opdracht 2..........................................................................................................................................46
6.3. Online test...................................................................................................................................................47
6.4. Les 10...........................................................................................................................................................47
............................................................................................................................................................................48
ZORGCONTINUÜM: PARTNERS IN ONDERWIJS
Fase 0: brede Fase 1: verhoogde Fase 2: uitbreiding van zorg Fase 3: individueel
basiszorg zorg aangepast curriculum)
Ontwikkeling alle Extra zorg door school Afstemmen van opvoedings- Draagkracht gewone
kinderen bevorderen via maatregelen en onderwijsaanbod op basisschool beperkt
Krachtige Kinderen intensief zorgvraag van kind Opmaak verslag (is geen
2
, leeromgeving om opvolgen in het KVS Formuleren + beantwoorden automatische overstap
problemen te Van observatie naar hulpvraag voor buitengewoon
voorkomen registratie, naar Handelingsplan uitvoeren en onderwijs)
Systematisch analyse en handelen evalueren Individueel aangepast
opvolgen van met hulp van het Externe hulp: leer- en curriculum
kinderen zorgteam ontwikkelingsstoornissen Ondersteuning vanuit
(kindvolgsysteem) Principes HGW vragen om extra expertise ondersteuningsnetwerk
Actief risicofactoren richtinggevend voor Wie? Klasleerkracht + Ouders: op vraag en op
verminderen selecteren zorgteam / CLB + externen maar georganiseerde
Versterken interventies Ouders: op vraag en op oudercontacten
beschermende Wie? Klasleerkracht + maat georganiseerde
factoren zorgteam oudercontacten
Wie? Klasleerkracht Ouders: op vraag en
Ouders: algemeen op maat organiseerde
georganiseerde oudercontacten
oudercontacten
INLEIDING
Artikel: ‘Breek uit je klas, schakel partners in!’ p.11
1. Samenwerken met de ouders
1.1. De school in dialoog met de ouders p. 16
1.1.1. Onderzoek
= Onderzoek: Katrien van Laere
Kleuterparticipatie = belangrijk
Kinderopvang en school werken samen aan goede overgang
Open communicatie met ouders: hefboom voor kwaliteitsvol onderwijs
= beschreven in actieplan plan schuift daarbij een inclusieve aanpak naar
voren: er is extra aandacht voor maatschappelijk kwetsbare gezinnen
School: 1ste extern opvoedingsmilieu
Betrokken door het raam
Ouders en leerkrachten willen hetzelfde maximale ontwikkelingskansen voor
het kind
Het is aan de school en haar partnerorganisaties om een zorgend en positief
opvoedingsmilieu te creëren, een omgeving waarin ouders onderling en ouders
en leerkrachten bij elkaar terechtkunnen, zodat iedereen zich ondersteund voelt
in zijn opvoedingstaak
Ook stille ouders zijn betrokken
School kan dit anders ervaren: deze ouders knopen geen gesprek aan komt
omdat ze gehoorzaam de expliciete regels volgen en passen zich ook aan
impliciete normen en routines aan
3
PARTNERS IN
ONDERWIJS
PERIODE 3&4
Maya Maes
2EBAKO | KAREL DE GROTE HOGESCHOOL
,Inhoudsopgave
1. Samenwerken met de ouders..................................................................................................................... 3
1.1. De school in dialoog met de ouders p. 16.....................................................................................................3
1.1.1. Onderzoek..............................................................................................................................................3
1.1.2. 12 sleutels voor positief partnerschap..................................................................................................4
1.2. Ouder betrokkenheid: zeven dimensies........................................................................................................5
1.2.1. Ouderbetrokkenheid: van eiland naar wij-land.....................................................................................5
1.2.2. Ouderbetrokkenheid: samenwerking tussen ouder en school.............................................................5
1.2.3. Ouderbetrokkenheid: het concept ouderbetrokkenheid......................................................................5
1.2.4. Ouderbetrokkenheid in beeld brengen op 7 dimensies p.22................................................................6
1.2.5. Een duurzame aanpak...........................................................................................................................7
1.2.6. Ouderbetrokkenheid aanpakken p 24...................................................................................................7
1.2.7. Niet wat, maar hoe................................................................................................................................7
1.2.8. Conclusie................................................................................................................................................8
1.3. Ouderbetrokkenheid: naar een duurzame aanpak op zeven dimensies p. 20..............................................8
1.3.1. Ouders & school denken na hoe de beste leerkansen en leerresulaten, en het beste welbevinden bij
hun kind bereikt kunnen worden....................................................................................................................8
1.3.2. Ouders & school werken samen om de klas en schoolwerking te versterken. Dat kan op
verschillende manieren:..................................................................................................................................8
1.3.3. Ouders denken en beslissen mee over het schoolbeleid door deel te nemen aan formele
participatiestructuren......................................................................................................................................8
1.4. Ouders in de klas p. 26..................................................................................................................................8
2. Communicatie in het onderwijs p.37.......................................................................................................... 9
2.1. Communiceren met ouders in de basisschool...............................................................................................9
2.1.1. Oudercommunicatie verbeteren: waar begin je?.................................................................................9
2.1.2. Communiceren is vooral ook organiseren P.45...................................................................................11
2.1.3. Ouders zijn net zo belangrijk als leerlingen.........................................................................................11
2.1.4. Oudertyperingen.................................................................................................................................11
2.1.5. Ouders in verschillende rollen.............................................................................................................12
2.1.6. De deskundigheid van ouders (zie pag. 50 & 51)................................................................................12
2.1.7. Waarom de typologieën “herken de ouder” gebruiken? (pag. 53).....................................................13
2.1.8. Hoe scholen sociaal kapitaal van ouders kunnen benutten................................................................16
2.1.9. Participatiehuis....................................................................................................................................17
2.2. Oudercontacten...........................................................................................................................................17
2.2.1. Mijn portret: een beeld van een kind… in één oogopslag...................................................................17
2.2.2. Het kind in beeld: deel 1: de stem van de ouders p64........................................................................19
2.2.3. Het kind in beeld: deel 2: de stem van de leerkracht p. 68.................................................................19
2.2.4. De stem van de kleuters p. 74.............................................................................................................19
2.2.5. Het voeren van een oudergesprek......................................................................................................20
2.2.6. Gespreksinterventies...........................................................................................................................24
2.2.7. Gesprekken met ouders......................................................................................................................26
3. Samenwerken met collega’s en externen.................................................................................................. 29
3.1. BACO 7.........................................................................................................................................................29
3.1.1. BACO 7: de leraar als lid van het schoolteam......................................................................................29
3.1.2. Opleidingsspecifieke accenten KdG DLR 7/BACO 7.............................................................................29
3.1.3. Attitudes..............................................................................................................................................29
3.2. Communiceren met collega’s in de basisschool..........................................................................................30
3.2.1. Krachtig leren in de klas: kies voor co-teaching..................................................................................30
3.2.2. Thomas-Killman model van conflicthantering.....................................................................................34
3.2.3. Feedback geven en ontvangen............................................................................................................36
1
, 3.3. Vergaderen..................................................................................................................................................38
3.3.1. 10 tips voor efficiënt vergaderen........................................................................................................38
3.3.2. Actieve werkvormen voor een vergadering........................................................................................38
3.4. Een diversiteit aan personeel op school......................................................................................................39
3.4.1. De onzichtbare assistenten op school.................................................................................................39
4. Brede school............................................................................................................................................ 40
4.1. Wat is een brede school?............................................................................................................................40
4.1.1. Een Brede School is…?.........................................................................................................................40
4.1.2. Ontstaan..............................................................................................................................................40
4.1.3. Definitie Brede School.........................................................................................................................40
4.1.4. Een breed samenwerkingsverband.....................................................................................................41
4.1.5. Maximale ontwikkelingskansen p. 160................................................................................................41
4.1.6. Een brede leer- en leefomgeving........................................................................................................43
4.1.7. 3 toetsstenen voor kwaliteit................................................................................................................43
4.1.8. In een schema gevat............................................................................................................................44
4.1.9. Meerwaarde van een Brede School....................................................................................................44
4.2. Gastcollege de Schoolbrug..........................................................................................................................45
5. Bijlage...................................................................................................................................................... 45
5.1. Concrete tips voor ouderbetrokkenheid (zie opdrachten van les in map 1)...............................................45
6. Opdrachten doorheen de lessen............................................................................................................... 45
6.1. Les 1 opdracht 1..........................................................................................................................................45
6.2. Les 1 opdracht 2..........................................................................................................................................46
6.3. Online test...................................................................................................................................................47
6.4. Les 10...........................................................................................................................................................47
............................................................................................................................................................................48
ZORGCONTINUÜM: PARTNERS IN ONDERWIJS
Fase 0: brede Fase 1: verhoogde Fase 2: uitbreiding van zorg Fase 3: individueel
basiszorg zorg aangepast curriculum)
Ontwikkeling alle Extra zorg door school Afstemmen van opvoedings- Draagkracht gewone
kinderen bevorderen via maatregelen en onderwijsaanbod op basisschool beperkt
Krachtige Kinderen intensief zorgvraag van kind Opmaak verslag (is geen
2
, leeromgeving om opvolgen in het KVS Formuleren + beantwoorden automatische overstap
problemen te Van observatie naar hulpvraag voor buitengewoon
voorkomen registratie, naar Handelingsplan uitvoeren en onderwijs)
Systematisch analyse en handelen evalueren Individueel aangepast
opvolgen van met hulp van het Externe hulp: leer- en curriculum
kinderen zorgteam ontwikkelingsstoornissen Ondersteuning vanuit
(kindvolgsysteem) Principes HGW vragen om extra expertise ondersteuningsnetwerk
Actief risicofactoren richtinggevend voor Wie? Klasleerkracht + Ouders: op vraag en op
verminderen selecteren zorgteam / CLB + externen maar georganiseerde
Versterken interventies Ouders: op vraag en op oudercontacten
beschermende Wie? Klasleerkracht + maat georganiseerde
factoren zorgteam oudercontacten
Wie? Klasleerkracht Ouders: op vraag en
Ouders: algemeen op maat organiseerde
georganiseerde oudercontacten
oudercontacten
INLEIDING
Artikel: ‘Breek uit je klas, schakel partners in!’ p.11
1. Samenwerken met de ouders
1.1. De school in dialoog met de ouders p. 16
1.1.1. Onderzoek
= Onderzoek: Katrien van Laere
Kleuterparticipatie = belangrijk
Kinderopvang en school werken samen aan goede overgang
Open communicatie met ouders: hefboom voor kwaliteitsvol onderwijs
= beschreven in actieplan plan schuift daarbij een inclusieve aanpak naar
voren: er is extra aandacht voor maatschappelijk kwetsbare gezinnen
School: 1ste extern opvoedingsmilieu
Betrokken door het raam
Ouders en leerkrachten willen hetzelfde maximale ontwikkelingskansen voor
het kind
Het is aan de school en haar partnerorganisaties om een zorgend en positief
opvoedingsmilieu te creëren, een omgeving waarin ouders onderling en ouders
en leerkrachten bij elkaar terechtkunnen, zodat iedereen zich ondersteund voelt
in zijn opvoedingstaak
Ook stille ouders zijn betrokken
School kan dit anders ervaren: deze ouders knopen geen gesprek aan komt
omdat ze gehoorzaam de expliciete regels volgen en passen zich ook aan
impliciete normen en routines aan
3
