HOOFDSTUK 3, MENS & MILIEU
1, de relatie mens en milieu
Ecosysteemdiensten = alle diensten die het milieu aan de mens geeft (b.v. iets wat het milieu maakt
> water, eten. Regulerende diensten > bestuiven bloemen. Culturele diensten > recreatie. Etc.).
Bevolkingstoename = de hoeveelheid waarin de bevolking in bepaalde tijd is gestegen.
Bevolkingsdruk = hoeveelheid mensen in vergelijking met hoeveelheid plaats. Wordt steeds hoger
aangezien de wereldbevolking flink is toegenomen en zal blijven toenemen.
We vervuilen (dingen die slecht zijn aan het milieu toevoegen)(b.v. door opkomst chemische
industrie) en putten uit (teveel uit het milieu onttrekken). Ook tasten we het aan (veranderen.
Er is steeds meer voedsel nodig -> manier van landbouw compleet veranderd -> grotere machines ->
landschap ook compleet veranderd. Het is ook vooral gebaseerd op winst maken. Bossen zijn voor de
landbouw (en leefruimte) weggehaald met effect op de planten en dieren. Hierdoor en door de
vervuiling (giftige geloosde stoffen) zijn veel dieren uitgestorven. We hebben veel ecosystemen
verpest.
! grootste oorzaken milieuproblemen: verandering in wijze van leven (bedrijven en
wetenschappelijke instellingen invloed op) & grote bevolkingstoename (politiek en mens) !
2, voedingsproductie
Iedereen moet eten > opbrengst voedingsgewassen steeds hoger > groei/ontwikkeling factoren zo
goed mogelijk (hulp van abiotisch/biotische factoren) -> bemesting, bodembewerking, bescherming.
Planten hebben voedingsstoffen nodig. Door oogsten van gewassen en uitspoeling (=mineralen
zakken met regenwater naar diepere lagen) verdwijnen deze voedingsstoffen. Oplossing? bemesting.
2 soorten mest: kunstmest > bevat precies de stoffen die de planten nodig hebben. Stikstofhoudend.
Stalmest > uitwerpselen/urine van dieren. Reducenten breken dit af zodat minderalen vrij komen.
Monocultuur = op één groot stuk land, één soort plant verbouwt, zodat je efficiënt kunt verbouwen.
Vergroot de kans op een plaag/snellere uitbreiding van ziektes. Je kunt de planten wel beschermen.
- Mechanische bestrijding: bijvoorbeeld vallen/vogelverschrikkers. Gebruik van attributen.
Minst efficiënt. Kan niet veel dieren vangen/dieren leren het te vermijden.
- Chemische bestrijding: ontwikkelt in lab. Verzamelnaam is pesticiden. Puur voor insecten =
insecticiden. Speciaal voor planten = herbiciden. Heel effectief. Wordt het meest gebruikt.
Nadeel: niet specifiek, doden ook goede dingen. Vaak worden de insecten resistent.
Nakomelingen worden dan ook resistent (werkt niet meer). Veel pesticiden zijn persistent
(worden heeeel langzaam afgebroken). Zo komen ze in de voedselketen terecht.
Concentratie neemt steeds verder toe > accumulatie. Kunnen ook in ons drinkwater komen.
- Biologische bestrijding: bestrijding met biologische verschijnselen > bv. natuurlijke vijanden.
Nederlandse bedrijven zijn hier belangrijk in. Het is wel heel duur en de werking is niet altijd
top. Om ziektes te voorkomen > biologische teelmethodes > wisselteelt/vruchtwisseling
(planten steeds van plek verwisselen zodat ziektes in de bodem verdwijnen).
Voedselproductie verhogen > erfelijke eigenschappen veranderen. bij planten: veredeling. Meest
gunstige worden gebruikt voor verdere kweking/nieuwe soorten te maken. Bij dieren: fokkerij.
1, de relatie mens en milieu
Ecosysteemdiensten = alle diensten die het milieu aan de mens geeft (b.v. iets wat het milieu maakt
> water, eten. Regulerende diensten > bestuiven bloemen. Culturele diensten > recreatie. Etc.).
Bevolkingstoename = de hoeveelheid waarin de bevolking in bepaalde tijd is gestegen.
Bevolkingsdruk = hoeveelheid mensen in vergelijking met hoeveelheid plaats. Wordt steeds hoger
aangezien de wereldbevolking flink is toegenomen en zal blijven toenemen.
We vervuilen (dingen die slecht zijn aan het milieu toevoegen)(b.v. door opkomst chemische
industrie) en putten uit (teveel uit het milieu onttrekken). Ook tasten we het aan (veranderen.
Er is steeds meer voedsel nodig -> manier van landbouw compleet veranderd -> grotere machines ->
landschap ook compleet veranderd. Het is ook vooral gebaseerd op winst maken. Bossen zijn voor de
landbouw (en leefruimte) weggehaald met effect op de planten en dieren. Hierdoor en door de
vervuiling (giftige geloosde stoffen) zijn veel dieren uitgestorven. We hebben veel ecosystemen
verpest.
! grootste oorzaken milieuproblemen: verandering in wijze van leven (bedrijven en
wetenschappelijke instellingen invloed op) & grote bevolkingstoename (politiek en mens) !
2, voedingsproductie
Iedereen moet eten > opbrengst voedingsgewassen steeds hoger > groei/ontwikkeling factoren zo
goed mogelijk (hulp van abiotisch/biotische factoren) -> bemesting, bodembewerking, bescherming.
Planten hebben voedingsstoffen nodig. Door oogsten van gewassen en uitspoeling (=mineralen
zakken met regenwater naar diepere lagen) verdwijnen deze voedingsstoffen. Oplossing? bemesting.
2 soorten mest: kunstmest > bevat precies de stoffen die de planten nodig hebben. Stikstofhoudend.
Stalmest > uitwerpselen/urine van dieren. Reducenten breken dit af zodat minderalen vrij komen.
Monocultuur = op één groot stuk land, één soort plant verbouwt, zodat je efficiënt kunt verbouwen.
Vergroot de kans op een plaag/snellere uitbreiding van ziektes. Je kunt de planten wel beschermen.
- Mechanische bestrijding: bijvoorbeeld vallen/vogelverschrikkers. Gebruik van attributen.
Minst efficiënt. Kan niet veel dieren vangen/dieren leren het te vermijden.
- Chemische bestrijding: ontwikkelt in lab. Verzamelnaam is pesticiden. Puur voor insecten =
insecticiden. Speciaal voor planten = herbiciden. Heel effectief. Wordt het meest gebruikt.
Nadeel: niet specifiek, doden ook goede dingen. Vaak worden de insecten resistent.
Nakomelingen worden dan ook resistent (werkt niet meer). Veel pesticiden zijn persistent
(worden heeeel langzaam afgebroken). Zo komen ze in de voedselketen terecht.
Concentratie neemt steeds verder toe > accumulatie. Kunnen ook in ons drinkwater komen.
- Biologische bestrijding: bestrijding met biologische verschijnselen > bv. natuurlijke vijanden.
Nederlandse bedrijven zijn hier belangrijk in. Het is wel heel duur en de werking is niet altijd
top. Om ziektes te voorkomen > biologische teelmethodes > wisselteelt/vruchtwisseling
(planten steeds van plek verwisselen zodat ziektes in de bodem verdwijnen).
Voedselproductie verhogen > erfelijke eigenschappen veranderen. bij planten: veredeling. Meest
gunstige worden gebruikt voor verdere kweking/nieuwe soorten te maken. Bij dieren: fokkerij.
