Latijn samenvatting toetsweek 2
Apion 18-30 / Respect 1-13 / gerendium en gerendivum
Gerendium
altijd onzijdig en altijd enkelvoud
Nom Vocare Roepen is leuk
Gen Vocandi (de kunst) van het roepen
Dat Vocando (geschikt) voor het roepen
Acc Vocandum Om te roepen
Abl Vocando Door te roepen
- abl, gen en acc komen het vaakst voor
- optus/idoneus altijd +dat.
Gerendivum
vertaal: -s waardig / moet(en) worden
Mnl Vrl Onz
Nom Vocandus Vocanda Vocandum
Gen Vocandi Vocandae Vocandi
Dat Vocando Vocandae Vocando
Acc Vocandem Vocandam Vocandum
Abl Vocando Vocanda Vocando
Nom Vocandi Vocandea Vocanda
Gen Vocandorum Vocandarum Vocandorum
Dat Vocandis Vocandis Vocandis
Acc Vocandos Vocandas Vocanda
Abl Vocandis Vocandis Vocandis
Gebruik:
- met esse of videri
1. -s waardig: Servus laudandus est = de slaaf is prijzenswaardig
2. Moetende worden: servus mihi laudandus is = de slaaf moet aan mij geprezen
worden (Mihi: altijd + dat. Auctoris)
- Zonder esse of videri
1. Na voorzetsels: Milites mittuntur ad hostes profligandos = de soldaat worden
gestuurd om de vijanden te verslaan
2. ‘los’: senatores creati sunt legibus scribendis = er zijn senatoren gekozen voor
het schrijven van wetten
!! met esse vertaal je altijd met ‘moeten’ (dan vertaal je niet nog een esse erbij) !!
, Apion 18-24
18. Tum sole medio' inquit 'rabido et flagranti (ablabs) specum quandam nanctus(ppp)
remotam latebrosamque in eam me penetro et recondo. (Ellips)
Toen, zei hij, de razende en brandende zon in het midden was nadat ik een of andere
afgelegen en verborgen grot had ontdekt dan dring ik deze binnen en verberg ik me.
19. Neque multo (abl. Mensurae) post ad eandem specum venit hic leo debili uno et cruento
pede (abl. Instrumentalis) gemitus edens et murmura dolorem cruciatumque vulneris
commiserantia (ppa,hoort bij murmura).'
En niet veel later kwam deze leeuw naar dezelfde grot en met één verzwakte en bebloede
poot terwijl hij zijn gekreun uitstootte en terwijl het gebrom de pijn en de kwelling van de
wond beklaagde.
20. Atque illic primo quidem (bijwoord) conspectu advenientis (ppa gen.) leonis territum sibi
et pavefactum animum dixit. (Ellips)
En hij heeft gezegd dat daar door de eerste aanblik van de naderende leeuw zijn geest
voor hem zeker verschrikt en bang gemaakt is.
21. 'Sed postquam introgressus (ppp)' inquit 'leo, uti re ipsa apparuit, in habitaculum illud
suum, videt me procul delitescentem (ppa), mitis et mansues accessit et sublatum pedem
ostendere (I) mihi et porrigere (I) quasi opis petendae (gerendivum) gratia (+gen) visus est
(semideponens).
Maar nadat de leeuw binnen was gegaan, zei hij, zoals door de zaak zelf is gebleken in
deze woonplaats van hem, ziet hij mij terwijl ik me in de verte verberg, zacht en tam heeft hij
genaderd en hij scheen zijn opgeheven poot aan mij te tonen en uit te strekken alsof om te
vragen.
22. Ibi' inquit 'ego stirpem ingentem vestigio (abl. Locativus/seperativus) pedis eius
haerentem revelli conceptamque saniem volnere intimo (abl. Seperativus) expressi
accuratius (comp.) que sine magna iam formidine siccavi penitus atque detersi cruorem.
‘Daar,’ zei hij, ‘heb ik een enorme blijven stekende balk uit de voetzool van zijn voet
getrokken en heb ik de opgehoopte etter uit de binnenste wond gedrukt en nogal zorgvuldig
nu zonder grote angst heb ik het grondig drooggemaakt en heb ik het bloed afgedroogt.
23. Illa tunc mea opera et medella (abl. vrl ev) levatus pede in manibus meis posito recubuit
(ablabs) et quievit.
Toen, nadat hij door deze inzet van mij en door het geneesmiddel verlicht was, nadat zijn
poot in mijn handen was geplaatst, is hij achterover gaan liggen en heeft hij gerust
Apion 18-30 / Respect 1-13 / gerendium en gerendivum
Gerendium
altijd onzijdig en altijd enkelvoud
Nom Vocare Roepen is leuk
Gen Vocandi (de kunst) van het roepen
Dat Vocando (geschikt) voor het roepen
Acc Vocandum Om te roepen
Abl Vocando Door te roepen
- abl, gen en acc komen het vaakst voor
- optus/idoneus altijd +dat.
Gerendivum
vertaal: -s waardig / moet(en) worden
Mnl Vrl Onz
Nom Vocandus Vocanda Vocandum
Gen Vocandi Vocandae Vocandi
Dat Vocando Vocandae Vocando
Acc Vocandem Vocandam Vocandum
Abl Vocando Vocanda Vocando
Nom Vocandi Vocandea Vocanda
Gen Vocandorum Vocandarum Vocandorum
Dat Vocandis Vocandis Vocandis
Acc Vocandos Vocandas Vocanda
Abl Vocandis Vocandis Vocandis
Gebruik:
- met esse of videri
1. -s waardig: Servus laudandus est = de slaaf is prijzenswaardig
2. Moetende worden: servus mihi laudandus is = de slaaf moet aan mij geprezen
worden (Mihi: altijd + dat. Auctoris)
- Zonder esse of videri
1. Na voorzetsels: Milites mittuntur ad hostes profligandos = de soldaat worden
gestuurd om de vijanden te verslaan
2. ‘los’: senatores creati sunt legibus scribendis = er zijn senatoren gekozen voor
het schrijven van wetten
!! met esse vertaal je altijd met ‘moeten’ (dan vertaal je niet nog een esse erbij) !!
, Apion 18-24
18. Tum sole medio' inquit 'rabido et flagranti (ablabs) specum quandam nanctus(ppp)
remotam latebrosamque in eam me penetro et recondo. (Ellips)
Toen, zei hij, de razende en brandende zon in het midden was nadat ik een of andere
afgelegen en verborgen grot had ontdekt dan dring ik deze binnen en verberg ik me.
19. Neque multo (abl. Mensurae) post ad eandem specum venit hic leo debili uno et cruento
pede (abl. Instrumentalis) gemitus edens et murmura dolorem cruciatumque vulneris
commiserantia (ppa,hoort bij murmura).'
En niet veel later kwam deze leeuw naar dezelfde grot en met één verzwakte en bebloede
poot terwijl hij zijn gekreun uitstootte en terwijl het gebrom de pijn en de kwelling van de
wond beklaagde.
20. Atque illic primo quidem (bijwoord) conspectu advenientis (ppa gen.) leonis territum sibi
et pavefactum animum dixit. (Ellips)
En hij heeft gezegd dat daar door de eerste aanblik van de naderende leeuw zijn geest
voor hem zeker verschrikt en bang gemaakt is.
21. 'Sed postquam introgressus (ppp)' inquit 'leo, uti re ipsa apparuit, in habitaculum illud
suum, videt me procul delitescentem (ppa), mitis et mansues accessit et sublatum pedem
ostendere (I) mihi et porrigere (I) quasi opis petendae (gerendivum) gratia (+gen) visus est
(semideponens).
Maar nadat de leeuw binnen was gegaan, zei hij, zoals door de zaak zelf is gebleken in
deze woonplaats van hem, ziet hij mij terwijl ik me in de verte verberg, zacht en tam heeft hij
genaderd en hij scheen zijn opgeheven poot aan mij te tonen en uit te strekken alsof om te
vragen.
22. Ibi' inquit 'ego stirpem ingentem vestigio (abl. Locativus/seperativus) pedis eius
haerentem revelli conceptamque saniem volnere intimo (abl. Seperativus) expressi
accuratius (comp.) que sine magna iam formidine siccavi penitus atque detersi cruorem.
‘Daar,’ zei hij, ‘heb ik een enorme blijven stekende balk uit de voetzool van zijn voet
getrokken en heb ik de opgehoopte etter uit de binnenste wond gedrukt en nogal zorgvuldig
nu zonder grote angst heb ik het grondig drooggemaakt en heb ik het bloed afgedroogt.
23. Illa tunc mea opera et medella (abl. vrl ev) levatus pede in manibus meis posito recubuit
(ablabs) et quievit.
Toen, nadat hij door deze inzet van mij en door het geneesmiddel verlicht was, nadat zijn
poot in mijn handen was geplaatst, is hij achterover gaan liggen en heeft hij gerust
