0
, Inhoudsopgawe
Onderwerp 1 : Regering ................................................................................................................ 2
Eenheid 1 : Die betekenis van regering ........................................................................................ 2
Eenheid 2 : Die regering se interaksie met huishoudings ............................................................. 3
Eenheid 3 : Die regering se interaksie met besighede ................................................................. 4
Onderwerp 2 : Die nasionale begroting ....................................................................................... 6
Eenheid 1 : Die nasionale begroting ............................................................................................. 6
Eenheid 2 : Regeringsinkomste.................................................................................................... 7
Eenheid 3 : Regeringsuitgawes aan dienste ................................................................................ 8
Eenheid 4 : Die invloed van die nasionale begroting op groei en die vermindering van
ongelykheid .................................................................................................................................. 9
Onderwerp 3 : Lewensstandaard ................................................................................................ 12
Eenheid 1 : Lewenstyle en lewenstandaarde ............................................................................. 12
Eenheid 2 : Die uitwerking van ontwikkeling op die omgewing ................................................... 15
Eenheid 3 : Werkloosheid........................................................................................................... 16
Eenheid 4 : Die produktiewe benutting van hulpbronne ............................................................. 17
Onderwerp 8 : Produksiefaktore ................................................................................................. 18
Eenheid 1 : Wat is produksiefaktore? ......................................................................................... 18
Eenheid 2 : Kapitaal ................................................................................................................... 18
Eenheid 3 : Arbeid ...................................................................................................................... 19
Eenheid 4 : Natuurlike hulpbronne ............................................................................................. 20
Eenheid 5 : Entrepreneurskap .................................................................................................... 20
Eenheid 6 : Vergoeding van die produksiefaktore ...................................................................... 20
Onderwerp 9 : Markte .................................................................................................................. 21
Eenheid 1 : Soorte markte .......................................................................................................... 21
Eenheid 2 : Faktormarkte : arbeids- en finansiële markte .......................................................... 21
Onderwerp 12 : Vorms van eienaarskap .................................................................................... 23
Eenheid 1 : Vorms van eienaarskap ........................................................................................... 23
Eenheid 2 : Die eenmansaak (alleenhandelaar) ......................................................................... 23
Eenheid 3 : Vennootskappe ....................................................................................................... 24
Eenheid 4 : Beslote korporasies (BK’s) ...................................................................................... 25
Eenheid 5 : Maatskappye ........................................................................................................... 26
Onderwerp 13 : Bestuursvlakke en -funksies............................................................................ 28
Eenheid 1 : Verskillende bestuursvlakke .................................................................................... 28
Eenheid 2 : Bestuurstake ........................................................................................................... 29
Eenheid 3 : Kenmerke van voortreflike bestuurders ................................................................... 29
Eenheid 4 : Verskillende bestuurstyle ........................................................................................ 30
1
, Onderwerp 1 : Regering
EENHEID 1 : DIE BETEKENIS VAN REGERING
Woordelys
Term Definisie
Regering Die mense wat deur die landsburgers gekies word om die land te regeer.
Die koste van die verruiling van die geldeenheid van een land vir die
Wisselkoers
geldeenheid van ’n ander.
Plaaslike Die plaaslike owerhede wat ekonomiese en regskwessies in ’n dorp of
regering munisipale gebied hanteer.
Die provinsiale owerhede wat ekonomiese en regskwessies hanteer wat eie
Streeksregering
aan ’n provinsie is.
Regering
Regering verwys na die groep mense wat 'n land besit, bestuur en regeer.
In Suid-Afrika is kandidate gekies deur middel van 'n de mokratiese stemprosedure.
Burgers ouer as 18 kan stem.
Die regering bestaan uit verteenwoordigers van inwoners wat namens die landburgers optree.
Funksies van ’n regering
Wette opstel en toepas.
Dit verdedig sy burgers teen dreigemente en aanvalle van ander lande.
Voorsien goedere en dienste wat die land benodig, maar wat nie plaaslik of in voldoende
hoeveelhede geproduseer word nie.
Die regering aanvaar wette, reguleer ondernemings en lewer goedere en dienste.
Die regering se betrokkenheid by ekonomiese besluite is minder in ander lande.
Suid-Afrikaanse regering se ander doelwitte
Toenemende ekonomiese groei.
Herverdeling van hulpbronne op 'n regverdige manier.
Die handhawing van prysstabiliteit ten opsigte van prysveranderings.
Verminder die werkloosheidskoers.
Wisselkoers nie te veel of te vinnig wissel nie.
Plaaslike regering
Hierdie regeringsvlak is verantwoordelik vir die hantering van plaaslike bekommernisse in
dorpe en munisipaliteite.
Soorte munisipaliteit : metropolitaanse, plaaslike en distriksmunisipaliteite.
Elektrisiteitstoevoer, munisipale paaie, biblioteke, verkeersbeheer en vullisverwydering is van
die plaaslike kwessies wat op hierdie vlak aangespreek word.
Streeksregering (provinsiale regering)
Hierdie regeringsvlak is die deel van die regering wat handel oor ekonomiese kwessies wat
uniek is aan 'n bepaalde streek of provinsie.
Suid-Afrika is in nege provinsies verdeel, elk met sy eie strategie om die ekonomie te verbeter
en dienslewering te verhoog, soos behuising, gesondheidsorg en onderwys.
2
, Inhoudsopgawe
Onderwerp 1 : Regering ................................................................................................................ 2
Eenheid 1 : Die betekenis van regering ........................................................................................ 2
Eenheid 2 : Die regering se interaksie met huishoudings ............................................................. 3
Eenheid 3 : Die regering se interaksie met besighede ................................................................. 4
Onderwerp 2 : Die nasionale begroting ....................................................................................... 6
Eenheid 1 : Die nasionale begroting ............................................................................................. 6
Eenheid 2 : Regeringsinkomste.................................................................................................... 7
Eenheid 3 : Regeringsuitgawes aan dienste ................................................................................ 8
Eenheid 4 : Die invloed van die nasionale begroting op groei en die vermindering van
ongelykheid .................................................................................................................................. 9
Onderwerp 3 : Lewensstandaard ................................................................................................ 12
Eenheid 1 : Lewenstyle en lewenstandaarde ............................................................................. 12
Eenheid 2 : Die uitwerking van ontwikkeling op die omgewing ................................................... 15
Eenheid 3 : Werkloosheid........................................................................................................... 16
Eenheid 4 : Die produktiewe benutting van hulpbronne ............................................................. 17
Onderwerp 8 : Produksiefaktore ................................................................................................. 18
Eenheid 1 : Wat is produksiefaktore? ......................................................................................... 18
Eenheid 2 : Kapitaal ................................................................................................................... 18
Eenheid 3 : Arbeid ...................................................................................................................... 19
Eenheid 4 : Natuurlike hulpbronne ............................................................................................. 20
Eenheid 5 : Entrepreneurskap .................................................................................................... 20
Eenheid 6 : Vergoeding van die produksiefaktore ...................................................................... 20
Onderwerp 9 : Markte .................................................................................................................. 21
Eenheid 1 : Soorte markte .......................................................................................................... 21
Eenheid 2 : Faktormarkte : arbeids- en finansiële markte .......................................................... 21
Onderwerp 12 : Vorms van eienaarskap .................................................................................... 23
Eenheid 1 : Vorms van eienaarskap ........................................................................................... 23
Eenheid 2 : Die eenmansaak (alleenhandelaar) ......................................................................... 23
Eenheid 3 : Vennootskappe ....................................................................................................... 24
Eenheid 4 : Beslote korporasies (BK’s) ...................................................................................... 25
Eenheid 5 : Maatskappye ........................................................................................................... 26
Onderwerp 13 : Bestuursvlakke en -funksies............................................................................ 28
Eenheid 1 : Verskillende bestuursvlakke .................................................................................... 28
Eenheid 2 : Bestuurstake ........................................................................................................... 29
Eenheid 3 : Kenmerke van voortreflike bestuurders ................................................................... 29
Eenheid 4 : Verskillende bestuurstyle ........................................................................................ 30
1
, Onderwerp 1 : Regering
EENHEID 1 : DIE BETEKENIS VAN REGERING
Woordelys
Term Definisie
Regering Die mense wat deur die landsburgers gekies word om die land te regeer.
Die koste van die verruiling van die geldeenheid van een land vir die
Wisselkoers
geldeenheid van ’n ander.
Plaaslike Die plaaslike owerhede wat ekonomiese en regskwessies in ’n dorp of
regering munisipale gebied hanteer.
Die provinsiale owerhede wat ekonomiese en regskwessies hanteer wat eie
Streeksregering
aan ’n provinsie is.
Regering
Regering verwys na die groep mense wat 'n land besit, bestuur en regeer.
In Suid-Afrika is kandidate gekies deur middel van 'n de mokratiese stemprosedure.
Burgers ouer as 18 kan stem.
Die regering bestaan uit verteenwoordigers van inwoners wat namens die landburgers optree.
Funksies van ’n regering
Wette opstel en toepas.
Dit verdedig sy burgers teen dreigemente en aanvalle van ander lande.
Voorsien goedere en dienste wat die land benodig, maar wat nie plaaslik of in voldoende
hoeveelhede geproduseer word nie.
Die regering aanvaar wette, reguleer ondernemings en lewer goedere en dienste.
Die regering se betrokkenheid by ekonomiese besluite is minder in ander lande.
Suid-Afrikaanse regering se ander doelwitte
Toenemende ekonomiese groei.
Herverdeling van hulpbronne op 'n regverdige manier.
Die handhawing van prysstabiliteit ten opsigte van prysveranderings.
Verminder die werkloosheidskoers.
Wisselkoers nie te veel of te vinnig wissel nie.
Plaaslike regering
Hierdie regeringsvlak is verantwoordelik vir die hantering van plaaslike bekommernisse in
dorpe en munisipaliteite.
Soorte munisipaliteit : metropolitaanse, plaaslike en distriksmunisipaliteite.
Elektrisiteitstoevoer, munisipale paaie, biblioteke, verkeersbeheer en vullisverwydering is van
die plaaslike kwessies wat op hierdie vlak aangespreek word.
Streeksregering (provinsiale regering)
Hierdie regeringsvlak is die deel van die regering wat handel oor ekonomiese kwessies wat
uniek is aan 'n bepaalde streek of provinsie.
Suid-Afrika is in nege provinsies verdeel, elk met sy eie strategie om die ekonomie te verbeter
en dienslewering te verhoog, soos behuising, gesondheidsorg en onderwys.
2
