Materieel strafrecht
Vakcode: RGMSR00306
Instelling: Rijksuniversiteit Groningen
Studierichting: Master Nederlands recht, specialisatie strafrecht
Studiejaar: 2021-2022
Bestaat uit:
• Voorgeschreven literatuur
• Verplichte arresten
• Oefenopgaven (met antwoorden)
• Aantekeningen colleges
1
, Inhoudsopgave
Algemene inleiding – Geen tentamenstof ............................................................................................. 7
Hoofdstuk I (De Hullu) (§ 2.3) – Veranderende tijden ........................................................................ 7
Hoofdstuk I (De Hullu) (§ 2.5) – Criteria voor strafbaarstelling........................................................... 7
Onderdeel I – Inleiding bijzondere delicten (Literatuur) ..................................................................... 10
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 2.3) – Bijzondere delicten en rechtsgoederen ........................................ 10
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 2.5) – Krenkings- en gevaarzettingsdelicten............................................ 10
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 2.6) – Formele en materiële delicten ...................................................... 11
Hoofdstuk V (De Hullu) (§ 6.1) – Plaatsbepaling ............................................................................... 11
Hoofdstuk V (De Hullu) (§ 6.2) – Een algemene exceptie? ............................................................... 11
Hoofdstuk V (De Hullu) (§ 6.3) – Concretisering van de wederrechtelijkheid in delictsinterpretatie
en bijzondere excepties..................................................................................................................... 12
Hoofdstuk V (De Hullu) (§ 6.4) – Heeft de algemene exceptie een zelfstandige, toegevoegde
waarde? ......................................................................................................................................... 12
Onderdeel I – Inleiding bijzondere delicten (Jurisprudentie) ............................................................. 14
Onderdeel I – Inleiding bijzondere delicten (Oefenopgaven) ............................................................. 15
Algemeen........................................................................................................................................... 15
Vragen m.b.t. arresten ...................................................................................................................... 15
Oefenvragen ...................................................................................................................................... 18
Onderdeel I – Inleiding bijzondere delicten (College) ......................................................................... 20
Onderdeel II & III – Legaliteit – artikel 1 lid 1 Sr, artikel 7 EVRM (Literatuur) .................................... 23
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 3.1) – Plaatsbepaling ............................................................................... 23
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 3.2) – Verbod van terugwerkende kracht ............................................... 23
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 3.3) – Gebod van toegankelijke en vooral van scherpe normen ............. 24
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 3.4) – Grenzen aan de interpretatievrijheid van de strafrechter ............ 25
Hoofdstuk III (Lindenberg & Wolswijk) (§ 3.1) – ‘Nulla poena sine praevia lege poenali’ ............... 26
Onderdeel II & III – Legaliteit – artikel 1 lid 1 Sr, artikel 7 EVRM (Jurisprudentie) ............................ 30
Onderdeel II – Legaliteit – artikel 1 lid 1 Sr, artikel 7 EVRM (Oefenopgaven) .................................... 32
Algemeen........................................................................................................................................... 32
Vragen m.b.t. arresten ...................................................................................................................... 32
Oefenvragen ...................................................................................................................................... 34
Onderdeel III – Legaliteit – artikel 1 lid 1 Sr, artikel 7 EVRM (Oefenopgaven) ................................... 37
Algemeen........................................................................................................................................... 37
Vragen m.b.t. arresten ...................................................................................................................... 37
Oefenvragen ...................................................................................................................................... 39
Onderdeel II & III – Legaliteit – artikel 1 lid 1 Sr, artikel 7 EVRM (College) ........................................ 41
2
, Onderdeel IV – Ne bis in idem (Literatuur) .......................................................................................... 47
Hoofdstuk VIII (De Hullu) (§ 3.1) – Inleiding ...................................................................................... 47
Hoofdstuk VIII (De Hullu) (§ 3.2) – Het soort beslissingen waarop artikel 68 Sr betrekking heeft ... 47
Hoofdstuk VIII (De Hullu) (§ 3.3) – Correctie bij misbruik van de regeling door verdachte of OM? . 49
Hoofdstuk VIII (De Hullu) (§ 3.4) – Hetzelfde feit .............................................................................. 49
Hoofdstuk VIII (De Hullu) (§ 4) – Externe samenloop ....................................................................... 51
Hoofdstuk VIII (De Hullu) (§ 5) – Slotopmerkingen over de waarborgen tegen meervoudige
aansprakelijkstelling voor hetzelfde feit ........................................................................................... 52
Hoofdstuk XIII (Lindenberg & Wolswijk) (§ 5) – Ne bis in idem: artikel 68 Sr ................................... 52
Onderdeel IV – Ne bis in idem (Jurisprudentie)................................................................................... 55
Onderdeel IV – Ne bis in idem (Oefenopgaven) .................................................................................. 57
Algemeen........................................................................................................................................... 57
Vragen m.b.t. arresten ...................................................................................................................... 57
Oefenvragen ...................................................................................................................................... 60
Onderdeel IV – Ne bis in idem (College) .............................................................................................. 63
Onderdeel V – Verjaring (Literatuur) ................................................................................................... 67
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 5.2) – Verjaring van strafrechtelijke aansprakelijkheid ........................... 67
Hoofdstuk XIII (Lindenberg & Wolswijk) (§ 6) – Vervolgingsverjaring .............................................. 68
Hoofdstuk XIII (Lindenberg & Wolswijk) (§ 7) – Executieverjaring ................................................... 70
Hazewinkel-Suringa/Remmelink – Verjaring..................................................................................... 70
Onderdeel V – Verjaring (Jurisprudentie) ............................................................................................ 73
Onderdeel V – Verjaring (oefenopgaven) ............................................................................................ 75
Algemeen........................................................................................................................................... 75
Vragen m.b.t. arresten ...................................................................................................................... 75
Oefenvragen ...................................................................................................................................... 77
Onderdeel V – Verjaring (College)........................................................................................................ 79
Onderdeel VI – Legaliteit – overgangsrecht (Literatuur) ..................................................................... 84
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 5.1) – Overgangsrecht bij gewijzigde wetgeving ..................................... 84
Hoofdstuk XIII (Lindenberg & Wolswijk) (§ 2) – Toepasselijkheid van de strafwet naar tijd ............ 85
Noot Keijzer onder LJN BP6878, BQ8193, BS1730 ............................................................................ 88
Onderdeel VI – Legaliteit – overgangsrecht (Jurisprudentie) ............................................................. 90
Onderdeel VI – Legaliteit – overgangsrecht (Oefenopgaven) ............................................................. 92
Algemeen........................................................................................................................................... 92
Vragen m.b.t. arresten ...................................................................................................................... 92
Oefenopgaven ................................................................................................................................... 94
Onderdeel VI – Legaliteit – overgangsrecht (College) ......................................................................... 96
3
, Onderdeel VII – Groepscriminaliteit (artikel 47, 141, 306 Sr) (Literatuur) ....................................... 101
Commentaar op artikel 141 Sr (aantekening 1 t/m 4 en 6) ............................................................ 101
Commentaar op artikel 306 Sr (aantekening 1 t/m 4 en 6, 9 en 10) .............................................. 103
Deelneming aan een vechterij (H.D. Wolswijk) ............................................................................... 105
Onderdeel VII – Groepscriminaliteit (artikel 47, 141, 306 Sr) (Jurisprudentie) ................................ 108
Onderdeel VII – Groepscriminaliteit (artikel 47, 141, 306 Sr) (Oefenopgaven) ............................... 110
Algemeen......................................................................................................................................... 110
Vragen m.b.t. arresten .................................................................................................................... 111
Oefenvragen .................................................................................................................................... 112
Onderdeel VII – Groepscriminaliteit (artikel 47, 141, 306 Sr) (College)............................................ 114
Onderdeel VIII – Klacht- en hoorrecht (Literatuur) ........................................................................... 119
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 2.12) – Klachtdelicten ............................................................................ 119
Hoofdstuk XIII (Lindenberg & Wolswijk) (§ 4) – Klachtdelicten ..................................................... 119
Hazewinkel-Suringa/Remmelink – De klacht .................................................................................. 120
Onderdeel VIII – Klacht- en hoorrecht (Jurisprudentie) .................................................................... 122
Onderdeel VIII – Klacht- en hoorrecht (Oefenvragen) ...................................................................... 124
Algemeen......................................................................................................................................... 124
Vragen m.b.t. arresten .................................................................................................................... 124
Oefenvragen .................................................................................................................................... 125
Onderdeel VIII – Klacht- en hoorrecht (College) ................................................................................ 128
Onderdeel IX – Gevaar en schuld op de weg (Literatuur) ................................................................. 133
Van mate van schuld: over ondergrens (en bovengrens) van de culpa in het Nederlandse strafrecht
(W.H. Vellinga)................................................................................................................................. 133
Roekeloos rijgedrag – een nieuwe strafbaarstelling in het verkeersstrafrecht .............................. 138
Onderdeel IX – Gevaar en schuld op de weg (Jurisprudentie) .......................................................... 140
Onderdeel IX – Gevaar en schuld op de weg (Oefenopgaven) ......................................................... 143
Algemeen......................................................................................................................................... 143
Vragen m.b.t. arresten .................................................................................................................... 143
Oefenvragen .................................................................................................................................... 145
Onderdeel IX – Gevaar en schuld op de weg (College)...................................................................... 147
Onderdeel X – Zedendelicten (Literatuur) ......................................................................................... 152
Inleidende opmerkingen ................................................................................................................. 152
Commentaar op artikel 240b Sr - Kinderpornografie...................................................................... 152
Commentaar op artikel 242 Sr – Verkrachting ................................................................................ 155
Commentaar op artikel 243 Sr – Gemeenschap met bewusteloze, onmachtige of gestoorde ...... 157
Commentaar op artikel 244 Sr – Gemeenschap met iemand beneden twaalf jaren ..................... 158
4
Vakcode: RGMSR00306
Instelling: Rijksuniversiteit Groningen
Studierichting: Master Nederlands recht, specialisatie strafrecht
Studiejaar: 2021-2022
Bestaat uit:
• Voorgeschreven literatuur
• Verplichte arresten
• Oefenopgaven (met antwoorden)
• Aantekeningen colleges
1
, Inhoudsopgave
Algemene inleiding – Geen tentamenstof ............................................................................................. 7
Hoofdstuk I (De Hullu) (§ 2.3) – Veranderende tijden ........................................................................ 7
Hoofdstuk I (De Hullu) (§ 2.5) – Criteria voor strafbaarstelling........................................................... 7
Onderdeel I – Inleiding bijzondere delicten (Literatuur) ..................................................................... 10
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 2.3) – Bijzondere delicten en rechtsgoederen ........................................ 10
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 2.5) – Krenkings- en gevaarzettingsdelicten............................................ 10
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 2.6) – Formele en materiële delicten ...................................................... 11
Hoofdstuk V (De Hullu) (§ 6.1) – Plaatsbepaling ............................................................................... 11
Hoofdstuk V (De Hullu) (§ 6.2) – Een algemene exceptie? ............................................................... 11
Hoofdstuk V (De Hullu) (§ 6.3) – Concretisering van de wederrechtelijkheid in delictsinterpretatie
en bijzondere excepties..................................................................................................................... 12
Hoofdstuk V (De Hullu) (§ 6.4) – Heeft de algemene exceptie een zelfstandige, toegevoegde
waarde? ......................................................................................................................................... 12
Onderdeel I – Inleiding bijzondere delicten (Jurisprudentie) ............................................................. 14
Onderdeel I – Inleiding bijzondere delicten (Oefenopgaven) ............................................................. 15
Algemeen........................................................................................................................................... 15
Vragen m.b.t. arresten ...................................................................................................................... 15
Oefenvragen ...................................................................................................................................... 18
Onderdeel I – Inleiding bijzondere delicten (College) ......................................................................... 20
Onderdeel II & III – Legaliteit – artikel 1 lid 1 Sr, artikel 7 EVRM (Literatuur) .................................... 23
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 3.1) – Plaatsbepaling ............................................................................... 23
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 3.2) – Verbod van terugwerkende kracht ............................................... 23
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 3.3) – Gebod van toegankelijke en vooral van scherpe normen ............. 24
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 3.4) – Grenzen aan de interpretatievrijheid van de strafrechter ............ 25
Hoofdstuk III (Lindenberg & Wolswijk) (§ 3.1) – ‘Nulla poena sine praevia lege poenali’ ............... 26
Onderdeel II & III – Legaliteit – artikel 1 lid 1 Sr, artikel 7 EVRM (Jurisprudentie) ............................ 30
Onderdeel II – Legaliteit – artikel 1 lid 1 Sr, artikel 7 EVRM (Oefenopgaven) .................................... 32
Algemeen........................................................................................................................................... 32
Vragen m.b.t. arresten ...................................................................................................................... 32
Oefenvragen ...................................................................................................................................... 34
Onderdeel III – Legaliteit – artikel 1 lid 1 Sr, artikel 7 EVRM (Oefenopgaven) ................................... 37
Algemeen........................................................................................................................................... 37
Vragen m.b.t. arresten ...................................................................................................................... 37
Oefenvragen ...................................................................................................................................... 39
Onderdeel II & III – Legaliteit – artikel 1 lid 1 Sr, artikel 7 EVRM (College) ........................................ 41
2
, Onderdeel IV – Ne bis in idem (Literatuur) .......................................................................................... 47
Hoofdstuk VIII (De Hullu) (§ 3.1) – Inleiding ...................................................................................... 47
Hoofdstuk VIII (De Hullu) (§ 3.2) – Het soort beslissingen waarop artikel 68 Sr betrekking heeft ... 47
Hoofdstuk VIII (De Hullu) (§ 3.3) – Correctie bij misbruik van de regeling door verdachte of OM? . 49
Hoofdstuk VIII (De Hullu) (§ 3.4) – Hetzelfde feit .............................................................................. 49
Hoofdstuk VIII (De Hullu) (§ 4) – Externe samenloop ....................................................................... 51
Hoofdstuk VIII (De Hullu) (§ 5) – Slotopmerkingen over de waarborgen tegen meervoudige
aansprakelijkstelling voor hetzelfde feit ........................................................................................... 52
Hoofdstuk XIII (Lindenberg & Wolswijk) (§ 5) – Ne bis in idem: artikel 68 Sr ................................... 52
Onderdeel IV – Ne bis in idem (Jurisprudentie)................................................................................... 55
Onderdeel IV – Ne bis in idem (Oefenopgaven) .................................................................................. 57
Algemeen........................................................................................................................................... 57
Vragen m.b.t. arresten ...................................................................................................................... 57
Oefenvragen ...................................................................................................................................... 60
Onderdeel IV – Ne bis in idem (College) .............................................................................................. 63
Onderdeel V – Verjaring (Literatuur) ................................................................................................... 67
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 5.2) – Verjaring van strafrechtelijke aansprakelijkheid ........................... 67
Hoofdstuk XIII (Lindenberg & Wolswijk) (§ 6) – Vervolgingsverjaring .............................................. 68
Hoofdstuk XIII (Lindenberg & Wolswijk) (§ 7) – Executieverjaring ................................................... 70
Hazewinkel-Suringa/Remmelink – Verjaring..................................................................................... 70
Onderdeel V – Verjaring (Jurisprudentie) ............................................................................................ 73
Onderdeel V – Verjaring (oefenopgaven) ............................................................................................ 75
Algemeen........................................................................................................................................... 75
Vragen m.b.t. arresten ...................................................................................................................... 75
Oefenvragen ...................................................................................................................................... 77
Onderdeel V – Verjaring (College)........................................................................................................ 79
Onderdeel VI – Legaliteit – overgangsrecht (Literatuur) ..................................................................... 84
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 5.1) – Overgangsrecht bij gewijzigde wetgeving ..................................... 84
Hoofdstuk XIII (Lindenberg & Wolswijk) (§ 2) – Toepasselijkheid van de strafwet naar tijd ............ 85
Noot Keijzer onder LJN BP6878, BQ8193, BS1730 ............................................................................ 88
Onderdeel VI – Legaliteit – overgangsrecht (Jurisprudentie) ............................................................. 90
Onderdeel VI – Legaliteit – overgangsrecht (Oefenopgaven) ............................................................. 92
Algemeen........................................................................................................................................... 92
Vragen m.b.t. arresten ...................................................................................................................... 92
Oefenopgaven ................................................................................................................................... 94
Onderdeel VI – Legaliteit – overgangsrecht (College) ......................................................................... 96
3
, Onderdeel VII – Groepscriminaliteit (artikel 47, 141, 306 Sr) (Literatuur) ....................................... 101
Commentaar op artikel 141 Sr (aantekening 1 t/m 4 en 6) ............................................................ 101
Commentaar op artikel 306 Sr (aantekening 1 t/m 4 en 6, 9 en 10) .............................................. 103
Deelneming aan een vechterij (H.D. Wolswijk) ............................................................................... 105
Onderdeel VII – Groepscriminaliteit (artikel 47, 141, 306 Sr) (Jurisprudentie) ................................ 108
Onderdeel VII – Groepscriminaliteit (artikel 47, 141, 306 Sr) (Oefenopgaven) ............................... 110
Algemeen......................................................................................................................................... 110
Vragen m.b.t. arresten .................................................................................................................... 111
Oefenvragen .................................................................................................................................... 112
Onderdeel VII – Groepscriminaliteit (artikel 47, 141, 306 Sr) (College)............................................ 114
Onderdeel VIII – Klacht- en hoorrecht (Literatuur) ........................................................................... 119
Hoofdstuk II (De Hullu) (§ 2.12) – Klachtdelicten ............................................................................ 119
Hoofdstuk XIII (Lindenberg & Wolswijk) (§ 4) – Klachtdelicten ..................................................... 119
Hazewinkel-Suringa/Remmelink – De klacht .................................................................................. 120
Onderdeel VIII – Klacht- en hoorrecht (Jurisprudentie) .................................................................... 122
Onderdeel VIII – Klacht- en hoorrecht (Oefenvragen) ...................................................................... 124
Algemeen......................................................................................................................................... 124
Vragen m.b.t. arresten .................................................................................................................... 124
Oefenvragen .................................................................................................................................... 125
Onderdeel VIII – Klacht- en hoorrecht (College) ................................................................................ 128
Onderdeel IX – Gevaar en schuld op de weg (Literatuur) ................................................................. 133
Van mate van schuld: over ondergrens (en bovengrens) van de culpa in het Nederlandse strafrecht
(W.H. Vellinga)................................................................................................................................. 133
Roekeloos rijgedrag – een nieuwe strafbaarstelling in het verkeersstrafrecht .............................. 138
Onderdeel IX – Gevaar en schuld op de weg (Jurisprudentie) .......................................................... 140
Onderdeel IX – Gevaar en schuld op de weg (Oefenopgaven) ......................................................... 143
Algemeen......................................................................................................................................... 143
Vragen m.b.t. arresten .................................................................................................................... 143
Oefenvragen .................................................................................................................................... 145
Onderdeel IX – Gevaar en schuld op de weg (College)...................................................................... 147
Onderdeel X – Zedendelicten (Literatuur) ......................................................................................... 152
Inleidende opmerkingen ................................................................................................................. 152
Commentaar op artikel 240b Sr - Kinderpornografie...................................................................... 152
Commentaar op artikel 242 Sr – Verkrachting ................................................................................ 155
Commentaar op artikel 243 Sr – Gemeenschap met bewusteloze, onmachtige of gestoorde ...... 157
Commentaar op artikel 244 Sr – Gemeenschap met iemand beneden twaalf jaren ..................... 158
4
