Astrid Destoop 2020-2021
PEDAGOGIEK
Hoofdstuk 1: doet opvoeding ertoe
1.1. Nature
Nature = de erfelijke aanleg (erfelijkheidsfactoren) van een kind bepaalt zijn ontwikkeling
Bv. Lichaamslengte, geslacht, huidskleur, ...
Pedagogisch pessimisme kind is niet opvoedbaar
Opvoeding is steun verlenen aan het natuurlijke ontwikkelingsproces, geen invloeden van buitenaf.
1.2. Nurture
Nurture = de omgeving van het kind bepaalt de menselijke ontwikkeling
Bv. Als een kind niet gestimuleerd wordt om recht te lopen, dan loopt het niet recht (wolfskinderen)
Opvoeding is almachtig, kind is product van zijn omgeving.
1.3. Existentialistische opvatting
Existentialistische opvatting = de mens bepaalt zichzelf, hij is niet opvoedbaar
De menselijke vrijheid staat centraal en de mens is niet beïnvloedbaar.
De mens maakt zijn eigen keuzen en doelen.
1.4. Genuanceerde, synthetische visie
Genuanceerde, synthetische visie = in de ontwikkeling van een kind spelen meerdere factoren een
rol én dat deze factoren elkaar beïnvloeden
Menselijke ontwikkeling is resultaat van een dynamisch spel tussen:
1. Erfelijke aanleg
2. Milieu-invloeden
3. Persoonlijke vrijheid / zelfbepaling
als orthopedagogische begeleider hanteren we deze visie
Hoofdstuk 2: bio-ecologisch model van bronfenbrenner
Model van bronfenbrenner = ecologische visie op de ontwikkeling
Omgeving waar het kind in opgroeit heeft een groot invloed op zijn ontwikkeling. Het is een
wederzijds beïnvloeding. kind omgeving (al vanaf begin zwangerschap)
Het model van Bronfenbrenner is een instrument waarmee je de sociale omgeving waarin een kind
opgroeit kan ontleden.
1
,Astrid Destoop 2020-2021
2.1. Microsysteem
Microsysteem = dagelijkse, directe omgeving van het kind
Bv. Familie, crèche, school
Steeds een vaste gesprekpartner
Er is een wederzijdse beïnvloeding en wordt beïnvloedt door
fysische/materiële en sociale aspecten
Fysische/ materiële aspecten Sociale aspecten
Setting Gezinssamenstelling
Locatie Taakverdeling
Habitat Onderlinge relaties
Gebouw + interieur Patroon van activiteiten
Rolpatroon
Gestelde verwachtingen, eisen
Kinderen zijn geen passieve ontvangers van de invloeden binnen het microsysteem. Zij oefenen ook
zelf invloed uit. Zij bouwen mee aan hun microsysteem en geven er vorm aan. Er is sprake van
wederzijdse beïnvloeding
2.2. Mesosysteem
Mesosysteem = geheel van microsystemen van het kind en hun
onderlinge relaties
De wederzijdse invloed tussen de microsystemen
Als de relaties tussen de microsystemen positief is zorgt dat
voor een ondersteunend netwerk.
2
,Astrid Destoop 2020-2021
We kunnen bij de onderlinge relaties tussen de microsystemen stilstaan bij 3 aspecten van de relatie:
1. Kwaliteit Bv. De kwaliteit van de relatie tussen de ouder en onthaalouder is goed. De
moeder kan haar vragen stellen en de onthaalmoeder neemt haar tijd om ze te
beantwoorden
2. Frequentie Bv. Ouders kunnen nauwelijks tot geen contact hebben met de trainer van de
voetbalploeg van hun dochter
3. Waardering Bv. van afwijzing: Ouders van een puber kunnen bijvoorbeeld zeer afwijzend
staan tegenover de vriendengroep van hun kind.
Bv. van overwaardering: Ouders hechten bijvoorbeeld zoveel belang aan goede
schoolprestaties dat ze het kind nauwelijks ruimte laten voor contact met vrienden of inzet
voor een jeugdbeweging
Overgangen tussen microsystemen kunnen vlot en moeilijk verlopen. Als het moeilijk verloopt kan dit
te maken hebben met de verschillen tussen de systemen.
2.3. Exosysteem
Exosysteem = formele en informele structuren rond gezin, kind maakt er geen deel van uit maar dit
systeem heeft wel invloed op de ontwikkeling van het kind
Bv; werk van ouders, sociaal netwerk van het gezin, …
formeel informeel
bv. hulpverlening bv. vrienden
2.4. Macrosysteem
Macrosysteem = overkoepelende invloeden die invloed hebben op ontwikkeling van het kind
Bv; economisch systeem, onderwijssysteem (wij moeten naar school), juridisch beleid, sociale
voorzieningen, …
Hoofdstuk 3: balansmodel van bakker
3
, Astrid Destoop 2020-2021
Balansmodel van bakker = dit model haalt algemeen enkele beschermende en de risicofactoren aan,
die een belangrijke rol kunnen spelen in de opvoeding
Dit model ziet opvoeding als een transactioneel proces (wederzijdse beïnvloeding).
Risicofactoren = factoren die de opvoeding kunnen bedreigen
Beschermende/ protectieve factoren = factoren die de opvoeding goed laten verlopen
3 niveaus:
4
PEDAGOGIEK
Hoofdstuk 1: doet opvoeding ertoe
1.1. Nature
Nature = de erfelijke aanleg (erfelijkheidsfactoren) van een kind bepaalt zijn ontwikkeling
Bv. Lichaamslengte, geslacht, huidskleur, ...
Pedagogisch pessimisme kind is niet opvoedbaar
Opvoeding is steun verlenen aan het natuurlijke ontwikkelingsproces, geen invloeden van buitenaf.
1.2. Nurture
Nurture = de omgeving van het kind bepaalt de menselijke ontwikkeling
Bv. Als een kind niet gestimuleerd wordt om recht te lopen, dan loopt het niet recht (wolfskinderen)
Opvoeding is almachtig, kind is product van zijn omgeving.
1.3. Existentialistische opvatting
Existentialistische opvatting = de mens bepaalt zichzelf, hij is niet opvoedbaar
De menselijke vrijheid staat centraal en de mens is niet beïnvloedbaar.
De mens maakt zijn eigen keuzen en doelen.
1.4. Genuanceerde, synthetische visie
Genuanceerde, synthetische visie = in de ontwikkeling van een kind spelen meerdere factoren een
rol én dat deze factoren elkaar beïnvloeden
Menselijke ontwikkeling is resultaat van een dynamisch spel tussen:
1. Erfelijke aanleg
2. Milieu-invloeden
3. Persoonlijke vrijheid / zelfbepaling
als orthopedagogische begeleider hanteren we deze visie
Hoofdstuk 2: bio-ecologisch model van bronfenbrenner
Model van bronfenbrenner = ecologische visie op de ontwikkeling
Omgeving waar het kind in opgroeit heeft een groot invloed op zijn ontwikkeling. Het is een
wederzijds beïnvloeding. kind omgeving (al vanaf begin zwangerschap)
Het model van Bronfenbrenner is een instrument waarmee je de sociale omgeving waarin een kind
opgroeit kan ontleden.
1
,Astrid Destoop 2020-2021
2.1. Microsysteem
Microsysteem = dagelijkse, directe omgeving van het kind
Bv. Familie, crèche, school
Steeds een vaste gesprekpartner
Er is een wederzijdse beïnvloeding en wordt beïnvloedt door
fysische/materiële en sociale aspecten
Fysische/ materiële aspecten Sociale aspecten
Setting Gezinssamenstelling
Locatie Taakverdeling
Habitat Onderlinge relaties
Gebouw + interieur Patroon van activiteiten
Rolpatroon
Gestelde verwachtingen, eisen
Kinderen zijn geen passieve ontvangers van de invloeden binnen het microsysteem. Zij oefenen ook
zelf invloed uit. Zij bouwen mee aan hun microsysteem en geven er vorm aan. Er is sprake van
wederzijdse beïnvloeding
2.2. Mesosysteem
Mesosysteem = geheel van microsystemen van het kind en hun
onderlinge relaties
De wederzijdse invloed tussen de microsystemen
Als de relaties tussen de microsystemen positief is zorgt dat
voor een ondersteunend netwerk.
2
,Astrid Destoop 2020-2021
We kunnen bij de onderlinge relaties tussen de microsystemen stilstaan bij 3 aspecten van de relatie:
1. Kwaliteit Bv. De kwaliteit van de relatie tussen de ouder en onthaalouder is goed. De
moeder kan haar vragen stellen en de onthaalmoeder neemt haar tijd om ze te
beantwoorden
2. Frequentie Bv. Ouders kunnen nauwelijks tot geen contact hebben met de trainer van de
voetbalploeg van hun dochter
3. Waardering Bv. van afwijzing: Ouders van een puber kunnen bijvoorbeeld zeer afwijzend
staan tegenover de vriendengroep van hun kind.
Bv. van overwaardering: Ouders hechten bijvoorbeeld zoveel belang aan goede
schoolprestaties dat ze het kind nauwelijks ruimte laten voor contact met vrienden of inzet
voor een jeugdbeweging
Overgangen tussen microsystemen kunnen vlot en moeilijk verlopen. Als het moeilijk verloopt kan dit
te maken hebben met de verschillen tussen de systemen.
2.3. Exosysteem
Exosysteem = formele en informele structuren rond gezin, kind maakt er geen deel van uit maar dit
systeem heeft wel invloed op de ontwikkeling van het kind
Bv; werk van ouders, sociaal netwerk van het gezin, …
formeel informeel
bv. hulpverlening bv. vrienden
2.4. Macrosysteem
Macrosysteem = overkoepelende invloeden die invloed hebben op ontwikkeling van het kind
Bv; economisch systeem, onderwijssysteem (wij moeten naar school), juridisch beleid, sociale
voorzieningen, …
Hoofdstuk 3: balansmodel van bakker
3
, Astrid Destoop 2020-2021
Balansmodel van bakker = dit model haalt algemeen enkele beschermende en de risicofactoren aan,
die een belangrijke rol kunnen spelen in de opvoeding
Dit model ziet opvoeding als een transactioneel proces (wederzijdse beïnvloeding).
Risicofactoren = factoren die de opvoeding kunnen bedreigen
Beschermende/ protectieve factoren = factoren die de opvoeding goed laten verlopen
3 niveaus:
4
