Borstvoeding
- de oorzaken van fysiologische stuwing en extreme stuwing verklaren en gepast
advies geven
- de oorzaken van de verschillende vormen van tepelpijn en/of -traumata herkennen
en het borstvoedingsbeleid aanpassen
- gepast advies geven bij de behandeling van tepelpijn en/of -traumata
- de correcte indicaties voor het gebruik van tepelhoedjes aangeven
- correct advies geven over hoe de tepelhoedjes aangebracht worden
- de mogelijke nadelen van tepelhoedjes op korte en lange termijn weergeven
De symptomen van een verstopt melkkanaal herkennen en gepast
advies geven
- Symptomen van een verstopt melkkanaaltje:
- Borst = gevoelig
- De randen van de gevoelige knobbel zijn mogelijk te voelen
- Niet warm/ rood
- Geen koorts
- De baby kan onrustig zijn aan deze borst → door minder melktoevoer
- Gepast advies:
- Goede aanlegtechniek
- Eerst voeden met pijnlijke borst. Niet leeg = afkolven (goede lediging)
- Vermijden van strakke kleding, zoals beha's met een beugel.
- Rusten.
- Voor voeding: warmte → melktoevoer te stimuleren
na voeding: koelen → pijn verlichten
- Verstopping na 24 tot 48 uur nog niet verholpen/ griepachtige symptomen/
verslechtert → arts (risico mastitis)
de symptomen en behandeling van mastitis beschrijven
- De symptomen van mastitis:
- Koorts
- Erge pijn in je borst
- Spierpijn of andere symptomen hebben die op griep lijken
- Andere tekenen van infectie zijn:
- Etterend kloofje op je tepel
- Bloed
- Etter in de melk
- Rode lijnen op je borst
- Ernstige pijn die plots opkomt en sterk aanwezig is
1
, aangeven wanneer er bij mastitis moet doorverwezen worden naar een
arts, ter preventie van abcesvorming
Als je denkt dat je een infectie hebt/ al langer dat 24 uur koorts hebt zonder verbetering
→ arts.
Bij een borstontsteking met bacteriële infectie is een behandeling met antibiotica
noodzakelijk. Je kunt je baby verder blijven voeden.
de mogelijke oorzaken van te weinig melk herkennen
1. Bijvoeden
Het geven van kunstvoeding, thee, sap of water, heeft invloed op je melkproductie. Het
vult het maagje, waardoor je baby langer wacht met vragen om de volgende voeding en
hij dus minder aan de borst drinkt. Dit zorgt ervoor dat je borsten minder melk gaan
maken. Dat geldt ook als je je baby bijvoedt uit een vriezer voorraad moedermelk en de
overgeslagen voeding aan de borst niet afkolft.
2. Niet goed aan de borst drinken
Als je baby niet goed aan de borst drinkt, kan hij je borsten niet genoeg stimuleren om
voldoende melk te maken. Ook drinkt hij de borst dan niet goed leeg, waardoor je
lichaam het signaal krijgt dat minder melk nodig is, want het wordt niet afgenomen. Ook
als je baby vaak aan de borst gaat, kan hij toch te weinig melk krijgen. Dit kan gebeuren
als de drinktechniek niet goed is, maar ook als je bijvoorbeeld te weinig melkklierweefsel
hebt. Een onjuiste drinktechniek kan vele oorzaken hebben, waaronder een onjuiste
manier van aanleggen, tepel-speenverwarring door het gebruik van speen of fles of een
te kort tongriempje.
3. Fopspeen
Een baby die vaak op een fopspeen zuigt, bevredigt zo zijn zuigbehoefte waardoor hij
minder tijd aan de borst doorbrengt of voedingsmomenten uitstelt of overslaat. De
melkproductie kan daardoor teruglopen. Ook kost het zuigen aan een speen energie
zonder dat hij daar voeding voor terug krijgt. Soms is het gebruik van een fopspeen of
fles de oorzaak van niet goed aan de borst drinken. Kunstmatige spenen vragen een
andere manier van zuigen. Een baby kan daardoor in de war raken en niet meer weten
hoe hij aan de borst moet drinken, dit noemen we ook wel zuigverwarring.
4. Tepelhoedje
Een tepelhoedje kan de oorzaak zijn van een teruglopende melkproductie, doordat er
minder huid-op-huidcontact tussen de mond van de baby en de borst is. Zonder
tepelhoedje stimuleert dit contact de melkproductie. Ook verkeerd gebruik van een
tepelhoedje, waardoor de baby de borst niet goed kan legen, kan leiden tot minder melk.
5. Voeden op schema
Je baby volgens de klok voeden kan het systeem van vraag en aanbod in de war brengen
en kan tot gevolg hebben dat je baby minder voedingen drinkt en langere tussenpozen
tussen de voedingen heeft dan hij en je productie nodig hebben. Voeden op vraag van je
baby zorgt in de regel voor voldoende melk.
6. Rustige, slaperige baby
Sommige baby’s slapen opvallend veel en willen niet zo vaak en maar kort drinken. Als
baby's te weinig voeding binnen krijgen kunnen ze om energie te sparen juist meer gaan
slapen. Je kunt je baby dan wekken om zijn energie inname te vergroten. Ook kan het
zijn dat je baby heel lang wil drinken, zonder echt effectief te drinken. Ook als je baby
weinig plasluiers en ontlasting heeft en niet goed groeit, kun je hem regelmatig wakker
maken. Dit kun je doen als hij niet diep slaapt. Hier kun je daar meer over lezen: [link
naar hongersignalen]. Stimuleer hem voorzichtig en moedig hem aan om ten minste om
de twee uur te drinken. Komt hij eerder, dan kun je hem gewoon eerder aanleggen
2
- de oorzaken van fysiologische stuwing en extreme stuwing verklaren en gepast
advies geven
- de oorzaken van de verschillende vormen van tepelpijn en/of -traumata herkennen
en het borstvoedingsbeleid aanpassen
- gepast advies geven bij de behandeling van tepelpijn en/of -traumata
- de correcte indicaties voor het gebruik van tepelhoedjes aangeven
- correct advies geven over hoe de tepelhoedjes aangebracht worden
- de mogelijke nadelen van tepelhoedjes op korte en lange termijn weergeven
De symptomen van een verstopt melkkanaal herkennen en gepast
advies geven
- Symptomen van een verstopt melkkanaaltje:
- Borst = gevoelig
- De randen van de gevoelige knobbel zijn mogelijk te voelen
- Niet warm/ rood
- Geen koorts
- De baby kan onrustig zijn aan deze borst → door minder melktoevoer
- Gepast advies:
- Goede aanlegtechniek
- Eerst voeden met pijnlijke borst. Niet leeg = afkolven (goede lediging)
- Vermijden van strakke kleding, zoals beha's met een beugel.
- Rusten.
- Voor voeding: warmte → melktoevoer te stimuleren
na voeding: koelen → pijn verlichten
- Verstopping na 24 tot 48 uur nog niet verholpen/ griepachtige symptomen/
verslechtert → arts (risico mastitis)
de symptomen en behandeling van mastitis beschrijven
- De symptomen van mastitis:
- Koorts
- Erge pijn in je borst
- Spierpijn of andere symptomen hebben die op griep lijken
- Andere tekenen van infectie zijn:
- Etterend kloofje op je tepel
- Bloed
- Etter in de melk
- Rode lijnen op je borst
- Ernstige pijn die plots opkomt en sterk aanwezig is
1
, aangeven wanneer er bij mastitis moet doorverwezen worden naar een
arts, ter preventie van abcesvorming
Als je denkt dat je een infectie hebt/ al langer dat 24 uur koorts hebt zonder verbetering
→ arts.
Bij een borstontsteking met bacteriële infectie is een behandeling met antibiotica
noodzakelijk. Je kunt je baby verder blijven voeden.
de mogelijke oorzaken van te weinig melk herkennen
1. Bijvoeden
Het geven van kunstvoeding, thee, sap of water, heeft invloed op je melkproductie. Het
vult het maagje, waardoor je baby langer wacht met vragen om de volgende voeding en
hij dus minder aan de borst drinkt. Dit zorgt ervoor dat je borsten minder melk gaan
maken. Dat geldt ook als je je baby bijvoedt uit een vriezer voorraad moedermelk en de
overgeslagen voeding aan de borst niet afkolft.
2. Niet goed aan de borst drinken
Als je baby niet goed aan de borst drinkt, kan hij je borsten niet genoeg stimuleren om
voldoende melk te maken. Ook drinkt hij de borst dan niet goed leeg, waardoor je
lichaam het signaal krijgt dat minder melk nodig is, want het wordt niet afgenomen. Ook
als je baby vaak aan de borst gaat, kan hij toch te weinig melk krijgen. Dit kan gebeuren
als de drinktechniek niet goed is, maar ook als je bijvoorbeeld te weinig melkklierweefsel
hebt. Een onjuiste drinktechniek kan vele oorzaken hebben, waaronder een onjuiste
manier van aanleggen, tepel-speenverwarring door het gebruik van speen of fles of een
te kort tongriempje.
3. Fopspeen
Een baby die vaak op een fopspeen zuigt, bevredigt zo zijn zuigbehoefte waardoor hij
minder tijd aan de borst doorbrengt of voedingsmomenten uitstelt of overslaat. De
melkproductie kan daardoor teruglopen. Ook kost het zuigen aan een speen energie
zonder dat hij daar voeding voor terug krijgt. Soms is het gebruik van een fopspeen of
fles de oorzaak van niet goed aan de borst drinken. Kunstmatige spenen vragen een
andere manier van zuigen. Een baby kan daardoor in de war raken en niet meer weten
hoe hij aan de borst moet drinken, dit noemen we ook wel zuigverwarring.
4. Tepelhoedje
Een tepelhoedje kan de oorzaak zijn van een teruglopende melkproductie, doordat er
minder huid-op-huidcontact tussen de mond van de baby en de borst is. Zonder
tepelhoedje stimuleert dit contact de melkproductie. Ook verkeerd gebruik van een
tepelhoedje, waardoor de baby de borst niet goed kan legen, kan leiden tot minder melk.
5. Voeden op schema
Je baby volgens de klok voeden kan het systeem van vraag en aanbod in de war brengen
en kan tot gevolg hebben dat je baby minder voedingen drinkt en langere tussenpozen
tussen de voedingen heeft dan hij en je productie nodig hebben. Voeden op vraag van je
baby zorgt in de regel voor voldoende melk.
6. Rustige, slaperige baby
Sommige baby’s slapen opvallend veel en willen niet zo vaak en maar kort drinken. Als
baby's te weinig voeding binnen krijgen kunnen ze om energie te sparen juist meer gaan
slapen. Je kunt je baby dan wekken om zijn energie inname te vergroten. Ook kan het
zijn dat je baby heel lang wil drinken, zonder echt effectief te drinken. Ook als je baby
weinig plasluiers en ontlasting heeft en niet goed groeit, kun je hem regelmatig wakker
maken. Dit kun je doen als hij niet diep slaapt. Hier kun je daar meer over lezen: [link
naar hongersignalen]. Stimuleer hem voorzichtig en moedig hem aan om ten minste om
de twee uur te drinken. Komt hij eerder, dan kun je hem gewoon eerder aanleggen
2
