Verpleegkundig leiderschap
2020-2021
Naam:
Studentnummer:
Studiegroep:
Cursusnaam:
Docent:
Datum:
Aantal woorden: 4248
,Inhoud
Onderdeel 1: Kennismaken met leiderschap..........................................................................................3
1.1 Wat is verpleegkundig leiderschap?.............................................................................................3
1.2 Persoonlijke blik op verpleegkundig leiderschap..........................................................................5
1.3 Verpleegkundig leiderschap in de dagelijkse praktijk van verpleegkundigen...............................6
1.4 Verpleegkundig leiderschap bij het verbeteren van de kwaliteit van zorg op stage.....................6
1.5 Verpleegkundig leiderschap en het verbeteren van de kwaliteit van zorg op organisatie- en
landelijk niveau...................................................................................................................................7
Organisatie niveau..........................................................................................................................7
Landelijk niveau..............................................................................................................................7
1.6 Voorbeelden van verpleegkundig leiderschap door de student...................................................8
Onderdeel 2. Onderzoeken van leiderschap...........................................................................................9
2.1 Relevant thema voor de organisatie.............................................................................................9
2.2 Schaduwen van stakeholder.........................................................................................................9
2.3 Relevante ervaring en observaties opgedaan tijdens het schaduwen.......................................13
2.4 Verbinding tussen eigen ervaring, opgedane kennis en kwaliteit van patiëntenzorg.................13
2.5 Reflectie op eigen rol en gedrag tijdens het schaduwen............................................................14
2.6 Sterke- en ontwikkelpunten ten aanzien van verpleegkundig leiderschap.................................15
Literatuurlijst........................................................................................................................................16
Bijlage...................................................................................................................................................16
, Onderdeel 1: Kennismaken met leiderschap
1.1 Wat is verpleegkundig leiderschap?
Alle informatie in het hieronder benoemde hoofdstuk is afkomstig van het hoofdstuk ‘inleiding in
verpleegkundig leiderschap’ door Pieterbas Lalleman en Hester Vermeulen in Verpleegkundig
leiderschap (Lalleman & Vermeulen, 2017).
Verpleegkundigen zijn van cruciaal belang voor het leveren van kwalitatief hoogstaande zorg. Door
het tonen van leiderschap kan de verpleegkundige hier invloed op uitoefenen. Volgens Vermeulen et
al. zorgt verpleegkundig leiderschap voor een grotere kans op verbeterde kwaliteit van zorg. Een
verpleegkundig leider kan invloed uitoefenen op de kwaliteit, effectiviteit, veiligheid en
persoonsgerichtheid van zorg.
De CanMEDS-rollen spelen een belangrijke rol bij verpleegkundig leiderschap. Er worden
competenties verwacht, benoemt de ‘Nursing Forcasting’ studie in hoofdstuk 1 van Verpleegkundig
leiderschap. De kern is de verpleegkundige, die over verschillende rollen moet beschikken. Deze
rollen staan in figuur 1 afgebeeld. De rol van ‘organisator’ is door CanMEDS veranderd naar ‘leider’.
Deze rol beschrijft een verpleegkundige die leiderschap toont in het verpleegkundig handelen,
samenwerking met anderen, veiligheid en coördineren van zorg. Hierbij is Evidence Based Practice
nodig, wat inhoudt dat er gekeken wordt vanuit een onderzoekende en reflectieve houding. Hieruit
blijkt dus ook dat de rollen met elkaar verbonden zijn zoals figuur 1 al laat zien, namelijk de rol van
reflectieve professional.
Figuur 1
De Ohio State Studie, gebruikt een ander model om leiderschap uit te leggen en te begrijpen. Er
wordt gekeken naar twee dimensies wat verpleegkundig leiderschapsgedrag het best verklaarden.
- Consideratie, deze dimensie is gebaseerd op wederzijds vertrouwen, respect voor ideeën en
gevoelens van de werknemer. Werknemers worden geholpen met problemen door de leider, die zich
vriendelijk en toegankelijk opstelt. Daarbij is het belangrijk dat de leider ieder gelijk behandelt.
- Structuur-initiatie, deze dimensie is gebaseerd op de mate waarin een leider zijn rol en ook die van
de werknemers definieert en structureert om doelen te bereiken. De leider die op deze dimensies
hoog scoort, taken verdeelt onder groepsleden, verwacht dat ze zich aan duidelijke prestatienormen
houden en deadlines behalen benadrukt.
2020-2021
Naam:
Studentnummer:
Studiegroep:
Cursusnaam:
Docent:
Datum:
Aantal woorden: 4248
,Inhoud
Onderdeel 1: Kennismaken met leiderschap..........................................................................................3
1.1 Wat is verpleegkundig leiderschap?.............................................................................................3
1.2 Persoonlijke blik op verpleegkundig leiderschap..........................................................................5
1.3 Verpleegkundig leiderschap in de dagelijkse praktijk van verpleegkundigen...............................6
1.4 Verpleegkundig leiderschap bij het verbeteren van de kwaliteit van zorg op stage.....................6
1.5 Verpleegkundig leiderschap en het verbeteren van de kwaliteit van zorg op organisatie- en
landelijk niveau...................................................................................................................................7
Organisatie niveau..........................................................................................................................7
Landelijk niveau..............................................................................................................................7
1.6 Voorbeelden van verpleegkundig leiderschap door de student...................................................8
Onderdeel 2. Onderzoeken van leiderschap...........................................................................................9
2.1 Relevant thema voor de organisatie.............................................................................................9
2.2 Schaduwen van stakeholder.........................................................................................................9
2.3 Relevante ervaring en observaties opgedaan tijdens het schaduwen.......................................13
2.4 Verbinding tussen eigen ervaring, opgedane kennis en kwaliteit van patiëntenzorg.................13
2.5 Reflectie op eigen rol en gedrag tijdens het schaduwen............................................................14
2.6 Sterke- en ontwikkelpunten ten aanzien van verpleegkundig leiderschap.................................15
Literatuurlijst........................................................................................................................................16
Bijlage...................................................................................................................................................16
, Onderdeel 1: Kennismaken met leiderschap
1.1 Wat is verpleegkundig leiderschap?
Alle informatie in het hieronder benoemde hoofdstuk is afkomstig van het hoofdstuk ‘inleiding in
verpleegkundig leiderschap’ door Pieterbas Lalleman en Hester Vermeulen in Verpleegkundig
leiderschap (Lalleman & Vermeulen, 2017).
Verpleegkundigen zijn van cruciaal belang voor het leveren van kwalitatief hoogstaande zorg. Door
het tonen van leiderschap kan de verpleegkundige hier invloed op uitoefenen. Volgens Vermeulen et
al. zorgt verpleegkundig leiderschap voor een grotere kans op verbeterde kwaliteit van zorg. Een
verpleegkundig leider kan invloed uitoefenen op de kwaliteit, effectiviteit, veiligheid en
persoonsgerichtheid van zorg.
De CanMEDS-rollen spelen een belangrijke rol bij verpleegkundig leiderschap. Er worden
competenties verwacht, benoemt de ‘Nursing Forcasting’ studie in hoofdstuk 1 van Verpleegkundig
leiderschap. De kern is de verpleegkundige, die over verschillende rollen moet beschikken. Deze
rollen staan in figuur 1 afgebeeld. De rol van ‘organisator’ is door CanMEDS veranderd naar ‘leider’.
Deze rol beschrijft een verpleegkundige die leiderschap toont in het verpleegkundig handelen,
samenwerking met anderen, veiligheid en coördineren van zorg. Hierbij is Evidence Based Practice
nodig, wat inhoudt dat er gekeken wordt vanuit een onderzoekende en reflectieve houding. Hieruit
blijkt dus ook dat de rollen met elkaar verbonden zijn zoals figuur 1 al laat zien, namelijk de rol van
reflectieve professional.
Figuur 1
De Ohio State Studie, gebruikt een ander model om leiderschap uit te leggen en te begrijpen. Er
wordt gekeken naar twee dimensies wat verpleegkundig leiderschapsgedrag het best verklaarden.
- Consideratie, deze dimensie is gebaseerd op wederzijds vertrouwen, respect voor ideeën en
gevoelens van de werknemer. Werknemers worden geholpen met problemen door de leider, die zich
vriendelijk en toegankelijk opstelt. Daarbij is het belangrijk dat de leider ieder gelijk behandelt.
- Structuur-initiatie, deze dimensie is gebaseerd op de mate waarin een leider zijn rol en ook die van
de werknemers definieert en structureert om doelen te bereiken. De leider die op deze dimensies
hoog scoort, taken verdeelt onder groepsleden, verwacht dat ze zich aan duidelijke prestatienormen
houden en deadlines behalen benadrukt.
