Doeltreffend schoolbeleid: deel 1 + deel 2
Inhoud
Centrale uitgangspunt: de vraag of behandelde aspecten van schoolbeleid van invloed zijn op het
leerproces dat leerlingen in scholen genieten en op de prestaties van leerlingen.
Functioneren van school is er een van connecties en onderlinge verbondenheid en afhankelijkheid.
Deel 1:
Herkomst van de huidige aandacht voor schoolbeleid
Begrippenkader: Beleid - Beleidsvoerend vermogen - Aanverwante begrippen
Deel 2: cultuur en organisatie van scholen
Deel 3: acht dragers van beleidsvoerend vermogen
1. Doeltreffendheid van communicatie
2. Ondersteunende karakter van relaties en samenwerking
3. Gedeeld leiderschap
4. Gezamenlijke doelgerichtheid
5. Responsief vermogen
6. Innovatief vermogen
7. Mate van geïntegreerde beleidsvoering
8. Reflectief vermogen van scholen
Deel 4: kwantitatieve en kwalitatieve methoden om met de voorgestelde indicatoren aan de slag te
gaan.
Deel 1: omtrent beleid, beleidsvoerend vermogen en aanverwante begrippen
1. Invullingen van beleid
Beleid grote verscheidenheid aan intuïtieve invullingen
Beleid is het gemeenschappelijk realiseren van geselecteerde doelen door het (in de tijd)
doordacht inzetten van middelen en dit op basis van een gedeelde visie.
o Invulling met veel variatie: gedeelde/unieke aspecten, opvatting beleid in
plan/handelingen
Invulling beleid (Glasbergen): Vier karakteristieken die beleid onderscheiden van niet-beleid
zien als een continua waaraan handelingen van mensen in meerdere/mindere mate
voldoen
o In tijd gerelateerd (tijdselement):
reeks aan elkaar gerelateerde handelingen in de tijd zekere chronologie (logica)
achter de handelingen
o Doelgerichtheid:
verbondenheid met vooropgestelde doelen gestuurd door een te bereiken doel
o Gestructureerd of geformaliseerd verloop:
handelingen georganiseerd volgens gedragsvoorschriften, bevoegdheden en
procedures. Beleid kan impliciet en expliciet (uitdrukkelijk uitgesproken)
plaatsvinden.
1
, Impliciet: bepaalde trend aanwezig in dingen die gerealiseerd moeten
worden maar deze wordt niet perse uitgesproken
Expliciet: uitdrukkelijk beslissing genomen en gecommuniceerd om een
bepaald pad te nemen
o Betrokkenheid van verschillende actoren:
schoolbeleid voeren doe je niet alleen
Definitie beleid: (School)beleid is het geheel van aan elkaar in de tijd gerelateerde en
gestructureerde handelingen van verschillende leden van een schoolteam die beogen een
vooropgesteld doel te realiseren
Beleid talrijke thema’s: nascholingsbeleid, drugspreventiebeleid, spijbelbeleid,…
2. Beleidsvoerend vermogen
Scholen moeten voorduren keuzes maken waarbij ze rekening moeten houden met
verwachtingen en realiteiten van de overheid en maatschappij
Sommige scholen voeren een succesvoller beleid dan andere. Deze scholen gebruiken de hun
beschikbare beleidsruimte maximaal om onderwijskwaliteit na te treven.
Def: Beleidsvoerend vermogen is
o de mate waarin een school de haar beschikbare beleidsruimte
o succesvol aanwendt
o om te komen tot een voortdurend proces van behouden of veranderen van haar
functioneren
o met als doel het verbeteren van haar onderwijskwaliteiten en het bereiken van de
haar opgelegde en eigen doelen.
2.1 beschikbare beleidsruimte
Scholen hebben altijd beleid gevoerd.
Vaststelling:
o Vroeger: overheid (centralisering) verantwoordelijkheden geheel van
regelgeving + externe evaluatie
o Nu: meer ruimte aan de scholen om eigen schoolbeleid uit te bouwen
(decentralisering & deregulering)
Decreet betreffende de kwaliteit van het onderwijs
Verwachting is dat scholen mee verantwoordelijkheid dragen
voor het ontwikkelen en garanderen van onderwijskwaliteit =
interne kwaliteitszorg
Elke onderwijsinstelling is, rekening houdend met haar pedagogisch
of agogisch project ervoor verantwoordelijk kwaliteitsonderwijs te
verstrekken en het geboden onderwijs kwaliteitsvol te
ondersteunen.
Keerzijde van groeiende beleidsruimte
o Afleggen van verantwoording sterke gerichtheid resultaten van onderwijs
Participatie en overlegorganen in het leven roepen
o Scholen worden meer geconfronteerd met talrijke voorschriften (milieu, veiligheid,
hygiëne, juridisch). = groeiende verantwoordelijkheid
2
Inhoud
Centrale uitgangspunt: de vraag of behandelde aspecten van schoolbeleid van invloed zijn op het
leerproces dat leerlingen in scholen genieten en op de prestaties van leerlingen.
Functioneren van school is er een van connecties en onderlinge verbondenheid en afhankelijkheid.
Deel 1:
Herkomst van de huidige aandacht voor schoolbeleid
Begrippenkader: Beleid - Beleidsvoerend vermogen - Aanverwante begrippen
Deel 2: cultuur en organisatie van scholen
Deel 3: acht dragers van beleidsvoerend vermogen
1. Doeltreffendheid van communicatie
2. Ondersteunende karakter van relaties en samenwerking
3. Gedeeld leiderschap
4. Gezamenlijke doelgerichtheid
5. Responsief vermogen
6. Innovatief vermogen
7. Mate van geïntegreerde beleidsvoering
8. Reflectief vermogen van scholen
Deel 4: kwantitatieve en kwalitatieve methoden om met de voorgestelde indicatoren aan de slag te
gaan.
Deel 1: omtrent beleid, beleidsvoerend vermogen en aanverwante begrippen
1. Invullingen van beleid
Beleid grote verscheidenheid aan intuïtieve invullingen
Beleid is het gemeenschappelijk realiseren van geselecteerde doelen door het (in de tijd)
doordacht inzetten van middelen en dit op basis van een gedeelde visie.
o Invulling met veel variatie: gedeelde/unieke aspecten, opvatting beleid in
plan/handelingen
Invulling beleid (Glasbergen): Vier karakteristieken die beleid onderscheiden van niet-beleid
zien als een continua waaraan handelingen van mensen in meerdere/mindere mate
voldoen
o In tijd gerelateerd (tijdselement):
reeks aan elkaar gerelateerde handelingen in de tijd zekere chronologie (logica)
achter de handelingen
o Doelgerichtheid:
verbondenheid met vooropgestelde doelen gestuurd door een te bereiken doel
o Gestructureerd of geformaliseerd verloop:
handelingen georganiseerd volgens gedragsvoorschriften, bevoegdheden en
procedures. Beleid kan impliciet en expliciet (uitdrukkelijk uitgesproken)
plaatsvinden.
1
, Impliciet: bepaalde trend aanwezig in dingen die gerealiseerd moeten
worden maar deze wordt niet perse uitgesproken
Expliciet: uitdrukkelijk beslissing genomen en gecommuniceerd om een
bepaald pad te nemen
o Betrokkenheid van verschillende actoren:
schoolbeleid voeren doe je niet alleen
Definitie beleid: (School)beleid is het geheel van aan elkaar in de tijd gerelateerde en
gestructureerde handelingen van verschillende leden van een schoolteam die beogen een
vooropgesteld doel te realiseren
Beleid talrijke thema’s: nascholingsbeleid, drugspreventiebeleid, spijbelbeleid,…
2. Beleidsvoerend vermogen
Scholen moeten voorduren keuzes maken waarbij ze rekening moeten houden met
verwachtingen en realiteiten van de overheid en maatschappij
Sommige scholen voeren een succesvoller beleid dan andere. Deze scholen gebruiken de hun
beschikbare beleidsruimte maximaal om onderwijskwaliteit na te treven.
Def: Beleidsvoerend vermogen is
o de mate waarin een school de haar beschikbare beleidsruimte
o succesvol aanwendt
o om te komen tot een voortdurend proces van behouden of veranderen van haar
functioneren
o met als doel het verbeteren van haar onderwijskwaliteiten en het bereiken van de
haar opgelegde en eigen doelen.
2.1 beschikbare beleidsruimte
Scholen hebben altijd beleid gevoerd.
Vaststelling:
o Vroeger: overheid (centralisering) verantwoordelijkheden geheel van
regelgeving + externe evaluatie
o Nu: meer ruimte aan de scholen om eigen schoolbeleid uit te bouwen
(decentralisering & deregulering)
Decreet betreffende de kwaliteit van het onderwijs
Verwachting is dat scholen mee verantwoordelijkheid dragen
voor het ontwikkelen en garanderen van onderwijskwaliteit =
interne kwaliteitszorg
Elke onderwijsinstelling is, rekening houdend met haar pedagogisch
of agogisch project ervoor verantwoordelijk kwaliteitsonderwijs te
verstrekken en het geboden onderwijs kwaliteitsvol te
ondersteunen.
Keerzijde van groeiende beleidsruimte
o Afleggen van verantwoording sterke gerichtheid resultaten van onderwijs
Participatie en overlegorganen in het leven roepen
o Scholen worden meer geconfronteerd met talrijke voorschriften (milieu, veiligheid,
hygiëne, juridisch). = groeiende verantwoordelijkheid
2
