Psychologie
Sociale Psychologie
1. Wat is sociale psychologie?
Manieren waarop onze gedachten, gevoelens, percepties, motieven en gedragingen beïnvloed
worden door anderen
Hoe individuen elkaar beïnvloeden
Sociale context van gedrag
2. Hoe beïnvloedt de sociale situatie ons gedrag?
Situationisme = gedrag evenveel (of meer) bepaald door omgevingsfactoren dan persoonlijke
kenmerken
Dispositionalisme = Gedrag vooral toeschrijven aan innerlijke eigenschappen van individuen zoals
persoonlijkheidskenmerken, waarden, karakter en genetische aanleg.
Situationisme vaak groter dan we denken, vooral in nieuwe omgevingen! ( bv sollicitatie)
2.1 Conformisme
Ash – effect
= sterke invloed van een groep op oordeel van individu
Uitgangspunt:
Wereld vertekend zien ten gevolgen van sociale druk ?
Onderzoeksopzet:
1 proefpersoon, 6 medewerkers
Resultaat:
Een derde conformeert
Conformisme= neiging gedrag en meningen van andere over te nemen
2.1.1 Voorwaarden
Unanimiteit van de meerderheid
Omvang van de groep: >= 3
Openbaarheid
Ambiguïteit
Samenstelling van de meerderheid: status/belang
Laag gevoel van eigenwaarde
<> Macht van een bondgenoot!!
<> Onafhankelijken
=> Conformatie t.g.v.
normatieve invloeden: erbij willen horen
informatieve invloeden: correct willen zijn
1
, Psychologie
replicatie in verschillende culturen
Uitz: culturen die veel conformeren
Ouderen mensen?
Groepsoordeel geloven ( sociale neurowetenschappen)
Ingaan tegen groep : emotionele belasting
Illusie van persoonlijke onkwetsbaarheid ( ik -niet syndroom)
Maakt kwetsbaarder
Groepsdenken
= gebrekkig oordelen en slechte beslissingen in groep
ten volgen van veronderstelde groepsconsensus of
standpunt van de leider Abbildung 1: Bv brexit
Bevorderende factoren:
Directief leiderschap
Sterke cohesie, geen afwijkende meningen
Geen normen voor systematisch verzamelen bewijsmateriaal
Homogeniteit sociale achtergrond, ideologie
Abbildung 2: hitler theorie
Sterke druk externe dreiging
2.2 Gehoorzaamheid aan autoriteit
Milgram
Uitgangspunt:
Volgen mensen blindelings bevel van iemand die ze respecteren of liefhebben?
Onderzoeksopzet:
500+ gewone burgers ‘invloed van straffen op geheugen’ woordparen, vanbuiten leren, leerling, leraar schokken van 15-450 volt,
protest leerling, aanmaning onderzoeker
Resultaat:
65% -> maximale schokniveau
Vrijwel iedereen in staat tot het kwade via gehoorzaamheid autoriteit
Voorspelling:
Panel psychiaters: <1 procent, enkel sadisten
Onderschatten situationele determinanten fundamenteel attributiefout
Overschatten dispositionele determinanten
Cross – culturele replicatie:
Stabiel over tijd en in verschillende landen
Andere designs bvb. negatieve opmerkingen
Variaties:
Situatiekenmerk ~gehoorzaamheid
Grote generaliseerbaarheid!
2
Sociale Psychologie
1. Wat is sociale psychologie?
Manieren waarop onze gedachten, gevoelens, percepties, motieven en gedragingen beïnvloed
worden door anderen
Hoe individuen elkaar beïnvloeden
Sociale context van gedrag
2. Hoe beïnvloedt de sociale situatie ons gedrag?
Situationisme = gedrag evenveel (of meer) bepaald door omgevingsfactoren dan persoonlijke
kenmerken
Dispositionalisme = Gedrag vooral toeschrijven aan innerlijke eigenschappen van individuen zoals
persoonlijkheidskenmerken, waarden, karakter en genetische aanleg.
Situationisme vaak groter dan we denken, vooral in nieuwe omgevingen! ( bv sollicitatie)
2.1 Conformisme
Ash – effect
= sterke invloed van een groep op oordeel van individu
Uitgangspunt:
Wereld vertekend zien ten gevolgen van sociale druk ?
Onderzoeksopzet:
1 proefpersoon, 6 medewerkers
Resultaat:
Een derde conformeert
Conformisme= neiging gedrag en meningen van andere over te nemen
2.1.1 Voorwaarden
Unanimiteit van de meerderheid
Omvang van de groep: >= 3
Openbaarheid
Ambiguïteit
Samenstelling van de meerderheid: status/belang
Laag gevoel van eigenwaarde
<> Macht van een bondgenoot!!
<> Onafhankelijken
=> Conformatie t.g.v.
normatieve invloeden: erbij willen horen
informatieve invloeden: correct willen zijn
1
, Psychologie
replicatie in verschillende culturen
Uitz: culturen die veel conformeren
Ouderen mensen?
Groepsoordeel geloven ( sociale neurowetenschappen)
Ingaan tegen groep : emotionele belasting
Illusie van persoonlijke onkwetsbaarheid ( ik -niet syndroom)
Maakt kwetsbaarder
Groepsdenken
= gebrekkig oordelen en slechte beslissingen in groep
ten volgen van veronderstelde groepsconsensus of
standpunt van de leider Abbildung 1: Bv brexit
Bevorderende factoren:
Directief leiderschap
Sterke cohesie, geen afwijkende meningen
Geen normen voor systematisch verzamelen bewijsmateriaal
Homogeniteit sociale achtergrond, ideologie
Abbildung 2: hitler theorie
Sterke druk externe dreiging
2.2 Gehoorzaamheid aan autoriteit
Milgram
Uitgangspunt:
Volgen mensen blindelings bevel van iemand die ze respecteren of liefhebben?
Onderzoeksopzet:
500+ gewone burgers ‘invloed van straffen op geheugen’ woordparen, vanbuiten leren, leerling, leraar schokken van 15-450 volt,
protest leerling, aanmaning onderzoeker
Resultaat:
65% -> maximale schokniveau
Vrijwel iedereen in staat tot het kwade via gehoorzaamheid autoriteit
Voorspelling:
Panel psychiaters: <1 procent, enkel sadisten
Onderschatten situationele determinanten fundamenteel attributiefout
Overschatten dispositionele determinanten
Cross – culturele replicatie:
Stabiel over tijd en in verschillende landen
Andere designs bvb. negatieve opmerkingen
Variaties:
Situatiekenmerk ~gehoorzaamheid
Grote generaliseerbaarheid!
2
