Anatomie & Fysiologie 1
Het hormonenstelsel
1. Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een
definitie of een synoniem kunnen geven:
Het endocrien stelsel/ hormoonstelsel
= afscheiding van stoffen, manier waarop de cel zijn klierproduct afscheid
Bij endocriene, afgeven in het bloed , wordt opgenomen in het lichaam
Bij exocriene , buiten het lichaam bv. Zweet, talg, moedermelk, spijsverteringstelsel
nooit opgenomen in het bloed
Hoe worden klierproducten vervoert in het bloed?
Klierproduct via transporteiwitten/ dragereiwitten
Inleiding: zenuwstelsel en hormoonstelsel
1.1 Welke functie hebben beide orgaanstelsels gemeen
Zowel hormoonstelsel als zenuwstelsel spelen een rol bij het handhaven van de homeostase
wanneer omgevingsomstandigheden veranderen. Beide stelsels dienen om de communicatie tussen
(groepjes) cellen te verzorgen in het menselijk lichaam.
1.2 Welke zijn de grote anatomische en fysiologische
verschillen
- Zenuwstelsel
de bron en de bestemming zijn heel specifiek omdat de vurende cel en de
doelcel met elkaar verbonden zijn via één of meerdere zenuwcellen
het effect is van korte duur
- Hormoonstelsel
de regulering wordt verzorgd door chemische signaalstoffen, hormonen, die via
het bloed worden vervoerd.
het effect is van langere duur
Hormonen en hun werking
1.3 Wat is een hormoon
Het is een chemische signaalstof die in het ene weefsel wordt afgegeven en door de bloedstroom
naar doelcellen in andere weefsels wordt vervoerd. Het zijn dus endocriene afscheidingen (afgifte
rechtstreeks in het bloed)
1
, Anatomie & Fysiologie 1
1.4 Welke zijn de drie mogelijke scheikundige structuren van
hormonen
Aminozuurderivaten Peptidehormonen Vetderivaten
Ze lijken op Ketens van Opgebouwd op de basis van vetten
aminozuren aminozuren
=> adrenaline, => ADH, oxytocine, Steroïdhormonen Eicosanoïden
noradrenaline, hormonen van de Op basis van Op basis van vetzuur
melatonine, hypofyse voorkwab cholesterol arachidonzuur
schildklierhormoon (ACTH, TSH, FSH, LH, => => prostaglandinen,
PRL, GH, MSH) voortplantingsorgaan meestal plaatselijk
(dus alle hormonen Bijnieren gebonden effect
van hypofyse en aan transporteiwitten
hypothalamus) want water
onoplosbaar
1.5 Met welke twee werkingsmechanismen werken hormonen
in op lichaamscellen? Som de soorten hormonen op die deze
twee mechanismen gebruiken
plasmamembraanreceptor noradrenaline, adrenaline, peptidehormonen en eicosanoïden)
- Hormonen die zich binden via plasmamembraan hebben geen direct effect op de
activiteiten in de doelcel
- Er wordt gebruik gemaakt van een 1ste en 2de signaalstof
1ste signaalstof = hormoon dat zich aan een receptor bin op het opp. vh
plasmamembraan
Schakel tussen de 2 signaalstoffen is meestal een G- eiwit (activatie bij hormoon-
receptor complex)
2de signaalstof = Cyclisch AMP (cAMP) = intermediair molecuul dat ontstaat als
gevolg van een interactie tussen hormoon en receptor. Kan enzymen in de cel
activeren of remmen
2
Het hormonenstelsel
1. Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een
definitie of een synoniem kunnen geven:
Het endocrien stelsel/ hormoonstelsel
= afscheiding van stoffen, manier waarop de cel zijn klierproduct afscheid
Bij endocriene, afgeven in het bloed , wordt opgenomen in het lichaam
Bij exocriene , buiten het lichaam bv. Zweet, talg, moedermelk, spijsverteringstelsel
nooit opgenomen in het bloed
Hoe worden klierproducten vervoert in het bloed?
Klierproduct via transporteiwitten/ dragereiwitten
Inleiding: zenuwstelsel en hormoonstelsel
1.1 Welke functie hebben beide orgaanstelsels gemeen
Zowel hormoonstelsel als zenuwstelsel spelen een rol bij het handhaven van de homeostase
wanneer omgevingsomstandigheden veranderen. Beide stelsels dienen om de communicatie tussen
(groepjes) cellen te verzorgen in het menselijk lichaam.
1.2 Welke zijn de grote anatomische en fysiologische
verschillen
- Zenuwstelsel
de bron en de bestemming zijn heel specifiek omdat de vurende cel en de
doelcel met elkaar verbonden zijn via één of meerdere zenuwcellen
het effect is van korte duur
- Hormoonstelsel
de regulering wordt verzorgd door chemische signaalstoffen, hormonen, die via
het bloed worden vervoerd.
het effect is van langere duur
Hormonen en hun werking
1.3 Wat is een hormoon
Het is een chemische signaalstof die in het ene weefsel wordt afgegeven en door de bloedstroom
naar doelcellen in andere weefsels wordt vervoerd. Het zijn dus endocriene afscheidingen (afgifte
rechtstreeks in het bloed)
1
, Anatomie & Fysiologie 1
1.4 Welke zijn de drie mogelijke scheikundige structuren van
hormonen
Aminozuurderivaten Peptidehormonen Vetderivaten
Ze lijken op Ketens van Opgebouwd op de basis van vetten
aminozuren aminozuren
=> adrenaline, => ADH, oxytocine, Steroïdhormonen Eicosanoïden
noradrenaline, hormonen van de Op basis van Op basis van vetzuur
melatonine, hypofyse voorkwab cholesterol arachidonzuur
schildklierhormoon (ACTH, TSH, FSH, LH, => => prostaglandinen,
PRL, GH, MSH) voortplantingsorgaan meestal plaatselijk
(dus alle hormonen Bijnieren gebonden effect
van hypofyse en aan transporteiwitten
hypothalamus) want water
onoplosbaar
1.5 Met welke twee werkingsmechanismen werken hormonen
in op lichaamscellen? Som de soorten hormonen op die deze
twee mechanismen gebruiken
plasmamembraanreceptor noradrenaline, adrenaline, peptidehormonen en eicosanoïden)
- Hormonen die zich binden via plasmamembraan hebben geen direct effect op de
activiteiten in de doelcel
- Er wordt gebruik gemaakt van een 1ste en 2de signaalstof
1ste signaalstof = hormoon dat zich aan een receptor bin op het opp. vh
plasmamembraan
Schakel tussen de 2 signaalstoffen is meestal een G- eiwit (activatie bij hormoon-
receptor complex)
2de signaalstof = Cyclisch AMP (cAMP) = intermediair molecuul dat ontstaat als
gevolg van een interactie tussen hormoon en receptor. Kan enzymen in de cel
activeren of remmen
2
