Samenvatting colleges Gedragswetenschappen Leerjaar 1 Periode 4

Gedragswetenschappen:
GW 1 – emoties
 Wat zijn emoties?
o Reacties op een stimulus waarbij beoordeling van stimulus optreedt.
o Gemoedsbewegingen die vaak op ontroering neerkomen.
o Plotselinge reactie van ons hele organisme op een prikkel, die onbewust en automatisch
gestuurd wordt en naar buiten gericht is. Emoties hebben fysiologische, cognitieve en
gedragsgerlateerde componenten .
 Boos
 Blij
 Verrast
 Verdrietig
 Verlegen
 Verliefd
 Verwaand
 Walging
 Verveling
 Nieuwsgierig
 Jaloers
 Schaal van voorkomende affectieve verschijnselen:
o Affectie wordt ook wel genegenheid genoemd.
 Kan zich uiten in liefde, vriendschap of
verering.
 Meestal wordt er liefde tussen twee personen
die een relatie hebben mee aangeduid.
 Waaruit bestaan emoties?
o Subjectieve gevoelens  persoonlijke ervaringen.
o Gedragsmatige expressie  bv: wegrennen,
verstijfd stilstaan, gezichtsuitdrukkingen,
handelingen enz.
o Fysiologische arousal  bv: aanmaak van hormonen, hierdoor kun je sneller reageren op
situaties, activatie van de hersenen enz.
 Welk nut hebben emoties?:
o Omgaan met gebeurtenissen
o Wegwijzers naar herinneringen
o Beter herinneren van dingen
o Gevolgen:
 Toenadering of vermijding
 Communicatiemiddel(boodschap naar anderen)
 Vijf basisemoties:
o Boos  geïrriteerde  woede
o Bang  bezorgd  paniek
o Bedroefd  teleurgesteld  rouw
o Blij  tevreden  jubelend
o Affectie  aardig vinden  diepe liefde
o Afkeer, minachtig, verrast
 Hoe ontstaan emoties?:
o Emoties zijn het resultaat van een interactie tussen biologische, psychische, gedragsmatige
en socioculturele processen.
o Inwendige en waarneembare toestandsveranderingen van het lichaam. Emoties gaan
gepaard met gedachten gangen.

,  Neurowetenschap:
o Reticulaire activeringssysteem(RAS) zorgt voor arousal in de hersenen.
o Limbisch systeem
o Autonome zenuwstelsel:
 Sympathisch stelsel(schrik, onprettig/heftige emotie):
- Wanneer men zich voorbereidt om te vechten of te
vluchten verbruiken processen energie uit de
lichaamsreserves. Effecten: verhoogde bloedtoevoer
naar de spieren, verhoogde harstslag, haren van
dieren gaan rechtop staan, mensen krijgen kippenvel enz.
 Parasympatisch stelsel(prettig, rustig):
- Bij activiteiten die buiten een noodsituatie vallen, zullen processen het
energieniveau van het lichaam verhogen. Effecten: verhoogde afscheiding van
spijsverteringssappen, verlaagde harstslag enz.
o Hormonen(endocriene stelsel):
 Adrenaline, noradrenaline
o Activatie van het centrale zenuwstelsel (met name hersenfuncties) houdt verband met de
graad van mentale alertheid of bewustzijn. Globaal kunnen we daarbij onderscheid maken
tussen toestanden als: lage arousal (zoals bij slaperigheid), gemiddelde arousal (de
ontspannen waaktoestand) en over-arousal (bij overmatige stress, inspanning, opwinding of
angstigheid). In de hersenstam ligt een gebied dat wordt aangeduid als de formatio
reticularis en zorgt voor de fysiologische mechanisme die de arousaltoestand van de
hersenen reguleren
 Emoties leren:
o Deels aangeboren
o Klassieke conditionering  emoties associëren aan neutrale stimuli
o Operante conditionering  straffen en belonen
o Modelling  leren door voorbeelden
 Emoties en cognities(ABC-model):
o Activerende gebeurtenis:
 Pijn
 Bepaalde opmerking
o Beschouwing:
 Moetisme  je moet iets hebbben
 Catastroeren  groot maken/overdrijven
 Lage frustratie tolerantie(LFT)
 Waarde oordelen
o Consequenties:
 Voelen & doen
o Gesprekssituaties:
 Boos
 Bang
 Bedroefd
 Affectie
 Kritiek geven volgens SAGE-model:
o Situatie
o Actueel gedrag
o Gevolgen voor je
o Effect wens