Priscillia Angela Cosentino
Wervelkolom
Inleiding thoracale wervelkolom ............................................................................................... 2
Inleiding + TWK ........................................................................................................................ 5
Aanvullend lichamelijk onderzoek ................................................................................................................. 5
Actief functie onderzoek (geleidend) ............................................................................................................ 8
Regionaal provocatief onderzoek ................................................................................................................ 11
Passief bewegingsonderzoek ....................................................................................................................... 13
Behandeling ................................................................................................................................................. 13
Cervico-thoracale overgang (CTO) ........................................................................................... 17
Passief bewegingsonderzoek ....................................................................................................................... 17
Behandeling CTO ......................................................................................................................................... 19
Inleiding cervicaal wervelkolom .............................................................................................. 20
Nekpijn......................................................................................................................................................... 20
Morfologie – hoog cervicaal ........................................................................................................................ 20
Verschillen tss cervicaal VS thoracaal .......................................................................................................... 21
RANGE OF MOTION ..................................................................................................................................... 21
Beloop .......................................................................................................................................................... 21
KNGF ............................................................................................................................................................ 21
Methodisch handelen : ................................................................................................................................ 22
ONDERZOEK NEKKLACHTEN ZONDER UITSTRALING (OF MET REFERRED PAIN) ......................... 25
Lokaal bewegingsonderzoek : screeningsonderzoek CWK (en schoudergordel) ........................................ 25
Actief functieonderzoek CWK ...................................................................................................................... 26
Passief functieonderzoek hoog cervicaal .................................................................................................... 27
Passief functieonderzoek laag cervicaal ...................................................................................................... 28
Provocatief onderzoek CWK ........................................................................................................................ 30
ONDERZOEK NEKKLACHTEN MET UITSTRALING (GRAAD III) 2B ................................................ 32
Inleiding ....................................................................................................................................................... 32
Cervicaal radiculopathie .............................................................................................................................. 33
Provocatief onderzoek bij uitstralingsklachten .......................................................................................... 33
Specialistisch onderzoek (hoofdpijn) ........................................................................................................... 37
BEHANDELING ZONDER UITSTRALING CWK (of wel met reffered pain) ..................................... 39
Inleiding ....................................................................................................................................................... 39
Therapie/ aanpassing therapie zonder uitstraling of met referred pain ..................................................... 39
BEHANDELING MET UITSTRALING ........................................................................................... 47
Achtergrond en beloop................................................................................................................................ 47
Therapie CWK bij uitstralende klachten na positieve neurologische testing .............................................. 48
ONDERZOEK EN BEHANDELING MCI I/D CWK .......................................................................... 51
INLEIDING .................................................................................................................................................... 51
Klinisch onderzoek ....................................................................................................................................... 53
Behandeling ................................................................................................................................................. 56
OEFENTHERAPIE ..................................................................................................................... 57
Flexiemobiliserende oefeningen TWK ......................................................................................................... 57
Extensiemobiliserende oefeningen TWK ..................................................................................................... 57
Rotatiemobiliserende oefeningen TWK....................................................................................................... 58
Lateroflexiemobiliserende oefening TWK ................................................................................................... 58
Oefeningen voor patiënten met scoliose .................................................................................................... 59
Buikspieroefeningen .................................................................................................................................... 60
Rugspieroefeningen ..................................................................................................................................... 62
Mobiliserende oefeningen CWK .................................................................................................................. 64
1
, Priscillia Angela Cosentino
Inleiding thoracale wervelkolom
1. Algemene inleiding
Biomechanische samenhang met de overgangsgebieden:
- Thoracolumbale overgang (TH12)
- Cervicothoracale overgang (TH1)
Neurovegetatief verband:
Preganglionaire neuronen van orthosympatische grensstreng
liggen t.h.v. thoracale wervelkolom
Bij niet-mechanische (niet door beweging uitgelokte) thoracale pijn →
overleg met verwijzer
CAVE: RODE VLAGGEN
o Zone van uitstralingspijn van ingewanden: myocardinfarct → hemithoracale klachten links
o Tumoren maag → pijn schouderblad
Bij ouderen: opletten voor osteoporose
o Indeukingsfractuur
o Thoracale pijn bij hoesten en niezen → breuk of barst in wervel/rib
2. Morfologie
Cervicale wk Thoracale wk
Minder hoge corpus ventraal ten opzichte
van dorsaal (= thoracale kyfose)
Gewrichtsvlakken 45° Gewichtsvlakken 60° georiënteerd
georiënteerd
Hogere mechanische stijfheid
Gerige beweeglijkheid
Gewrichtsvlakken verboden met ribben via
costale gewrichtsvlakken
Bovenste gewrichtsvlakken georiënteerd
posterieur en lateraal
Onderste gewrichtsvlakken georiënteerd
ventraal en mediaal
Processus spinosus wordt Processus spinosus georiënteerd naar
langer en krijgt meer inclinatie posterieur caudaal +puntige eind
Processus transversus lateraal Processus transversus lateraal en posterieur
georiënteerd en wordt korter georiënteerd (door ribverbinding)
naar caudaal
Corpus grootte neemt toe van boven naar
onder ( onderste thoracale wervels groter
dan bovenste)
Foramen intevertebralis is klein & posterieur
van corpus gelegen
Wel plexus Geen plexus
Weinig radiculaire problemen
2
, Priscillia Angela Cosentino
Costale gewrichtsvlakken:
- Algemeen:
o 6 per niveau
- Uitzonderingen:
o T (10) – 11 – 12 → 4 per niveau
3. Beweeglijkheid
4. Overgangsgebieden
Thoracolumbale overgang TLO:
o Bruuske overgang
▪ Overgang op 1 wervel
▪ Bovenliggende facetten verschillend van onderliggende qua type
▪ VOORBEELS tss T11 en T12
• T11 – T12 thoracale morphologie en T12-L1 lumbale morphologie
o Geleidelijke overgang
▪ Overgang op 2-3 segmenten
▪ VOORBEELD Tss T10-T12
• T10-T11 thoracale morphologie en T11-T12 thoracale morphologie en T12-L1
lumbale morphologie
5. Artrokinematica
Lumbaal Thoracaal
Verticale opgestelde wervels die snel in Circulaire opstelling van wervel
contact komen met rotatie bewegingen
Discus intervertebralis is 1/3 van de corpus Discus intervertebralis is 1/5 van de corpus
en die is groot = veel mobiliteit naar flexie/ en dus die is klein = weinig mobiliteit naar
extensie flexie / extensie
3
, Priscillia Angela Cosentino
6. Verwijsdiagnosen
- Cervicalgie = pijn in de nek
- Cervicarthrose = artrose in de nek
- Torticollis = dwangsangst in de nek door pijn in de nek
- Whiplash = syndroom door versnellingstrauma
- Cervicobrachialgie = pijn in de nek en in de arm
- Hernia
- Trapeziussyndroom of trapeziusspasme = pijn in trapezius gebied ( nek/schouders of bovenste
rug)
- Thoracale pijnklachten of Thoracaal pijnsyndroom = pijn thorax posterieur
- Interscapulaire neuralgie = letsel van de zenuw die pijn geeft tss de schouderbladen
- Intercostale neuralgie = letsel van de zenuw die pijn geeft tss de ribben
- Schouderklachten
Te kennen van LWK
- Adam’sforwardbendtest
- Palpatievaardigheden: L2-3, T11-12, L4, L5, S1, tuber ischiadicum
- Veringstest/ PA Lx regionaal/segmentaal
- (Tractietestregionaal Lx: zie semester 2)
- Compressietest regionaal Lx
- Passief regionaal: FL – EXT – ROT (buiklig) – LF (buiklig)
- Rosette test segmentaal
- Passief segmentaal: FL – EXT – ROT (buiklig) – LF (buiklig) ➔INCLUSIE!!
- SLR/ Lasègue (L4-S3)
- N. Femoralis rektest (L1-L4), Femoral Slump
- Slump (L4-S2)
- Kemp
- Reflexen (kniepees (L3-4), tibialis anterior (L4-5), achillespees (L5-S1))
- Kenspieren (mytoom L1-S2)
- Sensibiliteit (L1-3 circulair; L4-S1 lengterichting)
- Oriënteren/provocatief onderzoek SIG
o Distractie
o Thigh thrust
o Compressie
o Sacral trust
o Gaenslen
- Mobiliteitsonderzoek SIG
o Vorlauf
o Rucklauf
o Hollen/bollen
o Beenlengteverschil
o Ilium-anterior & posterior
- Houdingscorrectie
- Dwarse rek/ weefsel ontspannen + verschillende houdingen
- Ruimtegevende technieken Lx (tractie – Mulligan – LF- rotatie)
- SIG mobilisatie
- Prone instability test
- ASLR
- Oefentherapie + stabiliteitstraining
4
Wervelkolom
Inleiding thoracale wervelkolom ............................................................................................... 2
Inleiding + TWK ........................................................................................................................ 5
Aanvullend lichamelijk onderzoek ................................................................................................................. 5
Actief functie onderzoek (geleidend) ............................................................................................................ 8
Regionaal provocatief onderzoek ................................................................................................................ 11
Passief bewegingsonderzoek ....................................................................................................................... 13
Behandeling ................................................................................................................................................. 13
Cervico-thoracale overgang (CTO) ........................................................................................... 17
Passief bewegingsonderzoek ....................................................................................................................... 17
Behandeling CTO ......................................................................................................................................... 19
Inleiding cervicaal wervelkolom .............................................................................................. 20
Nekpijn......................................................................................................................................................... 20
Morfologie – hoog cervicaal ........................................................................................................................ 20
Verschillen tss cervicaal VS thoracaal .......................................................................................................... 21
RANGE OF MOTION ..................................................................................................................................... 21
Beloop .......................................................................................................................................................... 21
KNGF ............................................................................................................................................................ 21
Methodisch handelen : ................................................................................................................................ 22
ONDERZOEK NEKKLACHTEN ZONDER UITSTRALING (OF MET REFERRED PAIN) ......................... 25
Lokaal bewegingsonderzoek : screeningsonderzoek CWK (en schoudergordel) ........................................ 25
Actief functieonderzoek CWK ...................................................................................................................... 26
Passief functieonderzoek hoog cervicaal .................................................................................................... 27
Passief functieonderzoek laag cervicaal ...................................................................................................... 28
Provocatief onderzoek CWK ........................................................................................................................ 30
ONDERZOEK NEKKLACHTEN MET UITSTRALING (GRAAD III) 2B ................................................ 32
Inleiding ....................................................................................................................................................... 32
Cervicaal radiculopathie .............................................................................................................................. 33
Provocatief onderzoek bij uitstralingsklachten .......................................................................................... 33
Specialistisch onderzoek (hoofdpijn) ........................................................................................................... 37
BEHANDELING ZONDER UITSTRALING CWK (of wel met reffered pain) ..................................... 39
Inleiding ....................................................................................................................................................... 39
Therapie/ aanpassing therapie zonder uitstraling of met referred pain ..................................................... 39
BEHANDELING MET UITSTRALING ........................................................................................... 47
Achtergrond en beloop................................................................................................................................ 47
Therapie CWK bij uitstralende klachten na positieve neurologische testing .............................................. 48
ONDERZOEK EN BEHANDELING MCI I/D CWK .......................................................................... 51
INLEIDING .................................................................................................................................................... 51
Klinisch onderzoek ....................................................................................................................................... 53
Behandeling ................................................................................................................................................. 56
OEFENTHERAPIE ..................................................................................................................... 57
Flexiemobiliserende oefeningen TWK ......................................................................................................... 57
Extensiemobiliserende oefeningen TWK ..................................................................................................... 57
Rotatiemobiliserende oefeningen TWK....................................................................................................... 58
Lateroflexiemobiliserende oefening TWK ................................................................................................... 58
Oefeningen voor patiënten met scoliose .................................................................................................... 59
Buikspieroefeningen .................................................................................................................................... 60
Rugspieroefeningen ..................................................................................................................................... 62
Mobiliserende oefeningen CWK .................................................................................................................. 64
1
, Priscillia Angela Cosentino
Inleiding thoracale wervelkolom
1. Algemene inleiding
Biomechanische samenhang met de overgangsgebieden:
- Thoracolumbale overgang (TH12)
- Cervicothoracale overgang (TH1)
Neurovegetatief verband:
Preganglionaire neuronen van orthosympatische grensstreng
liggen t.h.v. thoracale wervelkolom
Bij niet-mechanische (niet door beweging uitgelokte) thoracale pijn →
overleg met verwijzer
CAVE: RODE VLAGGEN
o Zone van uitstralingspijn van ingewanden: myocardinfarct → hemithoracale klachten links
o Tumoren maag → pijn schouderblad
Bij ouderen: opletten voor osteoporose
o Indeukingsfractuur
o Thoracale pijn bij hoesten en niezen → breuk of barst in wervel/rib
2. Morfologie
Cervicale wk Thoracale wk
Minder hoge corpus ventraal ten opzichte
van dorsaal (= thoracale kyfose)
Gewrichtsvlakken 45° Gewichtsvlakken 60° georiënteerd
georiënteerd
Hogere mechanische stijfheid
Gerige beweeglijkheid
Gewrichtsvlakken verboden met ribben via
costale gewrichtsvlakken
Bovenste gewrichtsvlakken georiënteerd
posterieur en lateraal
Onderste gewrichtsvlakken georiënteerd
ventraal en mediaal
Processus spinosus wordt Processus spinosus georiënteerd naar
langer en krijgt meer inclinatie posterieur caudaal +puntige eind
Processus transversus lateraal Processus transversus lateraal en posterieur
georiënteerd en wordt korter georiënteerd (door ribverbinding)
naar caudaal
Corpus grootte neemt toe van boven naar
onder ( onderste thoracale wervels groter
dan bovenste)
Foramen intevertebralis is klein & posterieur
van corpus gelegen
Wel plexus Geen plexus
Weinig radiculaire problemen
2
, Priscillia Angela Cosentino
Costale gewrichtsvlakken:
- Algemeen:
o 6 per niveau
- Uitzonderingen:
o T (10) – 11 – 12 → 4 per niveau
3. Beweeglijkheid
4. Overgangsgebieden
Thoracolumbale overgang TLO:
o Bruuske overgang
▪ Overgang op 1 wervel
▪ Bovenliggende facetten verschillend van onderliggende qua type
▪ VOORBEELS tss T11 en T12
• T11 – T12 thoracale morphologie en T12-L1 lumbale morphologie
o Geleidelijke overgang
▪ Overgang op 2-3 segmenten
▪ VOORBEELD Tss T10-T12
• T10-T11 thoracale morphologie en T11-T12 thoracale morphologie en T12-L1
lumbale morphologie
5. Artrokinematica
Lumbaal Thoracaal
Verticale opgestelde wervels die snel in Circulaire opstelling van wervel
contact komen met rotatie bewegingen
Discus intervertebralis is 1/3 van de corpus Discus intervertebralis is 1/5 van de corpus
en die is groot = veel mobiliteit naar flexie/ en dus die is klein = weinig mobiliteit naar
extensie flexie / extensie
3
, Priscillia Angela Cosentino
6. Verwijsdiagnosen
- Cervicalgie = pijn in de nek
- Cervicarthrose = artrose in de nek
- Torticollis = dwangsangst in de nek door pijn in de nek
- Whiplash = syndroom door versnellingstrauma
- Cervicobrachialgie = pijn in de nek en in de arm
- Hernia
- Trapeziussyndroom of trapeziusspasme = pijn in trapezius gebied ( nek/schouders of bovenste
rug)
- Thoracale pijnklachten of Thoracaal pijnsyndroom = pijn thorax posterieur
- Interscapulaire neuralgie = letsel van de zenuw die pijn geeft tss de schouderbladen
- Intercostale neuralgie = letsel van de zenuw die pijn geeft tss de ribben
- Schouderklachten
Te kennen van LWK
- Adam’sforwardbendtest
- Palpatievaardigheden: L2-3, T11-12, L4, L5, S1, tuber ischiadicum
- Veringstest/ PA Lx regionaal/segmentaal
- (Tractietestregionaal Lx: zie semester 2)
- Compressietest regionaal Lx
- Passief regionaal: FL – EXT – ROT (buiklig) – LF (buiklig)
- Rosette test segmentaal
- Passief segmentaal: FL – EXT – ROT (buiklig) – LF (buiklig) ➔INCLUSIE!!
- SLR/ Lasègue (L4-S3)
- N. Femoralis rektest (L1-L4), Femoral Slump
- Slump (L4-S2)
- Kemp
- Reflexen (kniepees (L3-4), tibialis anterior (L4-5), achillespees (L5-S1))
- Kenspieren (mytoom L1-S2)
- Sensibiliteit (L1-3 circulair; L4-S1 lengterichting)
- Oriënteren/provocatief onderzoek SIG
o Distractie
o Thigh thrust
o Compressie
o Sacral trust
o Gaenslen
- Mobiliteitsonderzoek SIG
o Vorlauf
o Rucklauf
o Hollen/bollen
o Beenlengteverschil
o Ilium-anterior & posterior
- Houdingscorrectie
- Dwarse rek/ weefsel ontspannen + verschillende houdingen
- Ruimtegevende technieken Lx (tractie – Mulligan – LF- rotatie)
- SIG mobilisatie
- Prone instability test
- ASLR
- Oefentherapie + stabiliteitstraining
4
