Samenvatting CE4, inkoop A-lijn
Hoofdstuk 1 Rol van inkoop binnen een organisatie
1. Het belang van inkoop
Hoe lager het inkoopaandeel, hoe hogere winstmarge er gerealiseerd kan worden.
Definities en begrippen binnen inkoop
Inkoop kent een korte en een lange definitie:
- Inkoop (lange definitie): De bedrijfsfunctie die zorg draagt voor de benodigde grondstoffen,
hulpstoffen en producten, op het juiste tijdstip, in de vereiste hoeveelheden, in de juiste
kwaliteit aanwezig tegen de laagste/juiste kosten (bezien vanuit commercieel aspect*).
- Inkoop (korte definitie): Alle activiteiten waarvoor de onderneming een factuur ontvangt
van partijen buiten de onderneming.
Organisaties hebben een speciale functie inkopen toegevoegd: afdeling inkoop. Wel blijven de
andere afdelingen binnen de organisatie betrokken bij het proces van specificeren en selecteren.
Inkoopfunctie = alles en iedereen die betrokken is bij een bepaalde inkoop en dus veel breder dan
het inkopen zelf dat de inkoopafdeling doet. Het is uiteindelijk de inkoopafdeling die de contacten
met de verkopende partij onderhoudt en de order plaatst.
Een aantal begrippen:
- Buying: van buying (kopen) is sprake als een leveropdracht enig onderzoek en
onderhandeling over de condities voorafgaan. Dit in tegenstelling tot ordering (bestellen),
waarbij dit niet het geval is.
- Purchasing (inkopen) omvat het complete proces van specificatie tot leveranciersselectie
inclusief de conditieonderhandeling, het bestellen en het bewaken van de levertijd. Hiervoor
wordt ook de term procurement gehanteerd.
- Global sourcing (internationale inkoop) houdt in dat een bedrijf ook buiten de landsgrenzen
grondstoffen inkoopt. De term sourcing heeft betrekking op het proces van het vinden van
de juiste leveranciers die de inkoopopdracht kunnen invullen.
2. Plek van inkoop binnen een organisatie
Mede door interne analyses binnen bedrijven is de functie van inkoop binnen organisaties
geprofessionaliseerd en heeft het een hogere prioriteit gekregen.
Waardeketen van Porter:
, Waardeketen van Porter
Aan de hand van de waardeketen van Porter kan een bedrijf de meerwaarde van een
bedrijfsonderdeel vaststellen. Op basis van deze positieve of negatieve meerwaarde kan het bedrijf
vervolgens beslissingen nemen over het verwijderen of handhaven van het bedrijfsonderdeel. Wij
noemen dit de ‘make or buy’-beslissing.
‘Make or buy’-beslissing
Inkopers dienen zich vooraf aan de inkoop van een bepaald product of dienst de vraag te stellen of
de organisatie het product zelf gaat produceren of het gaat inkopen.
We spreken van outsourcing (uitbesteding) als het resultaat van een ‘make or buy’-beslissing is dat
een organisatie een gedeelte van de inkoop voor korte of lange tijd overbrengt naar een andere
organisatie. Voorbeelden van outsourcing zijn het uitbesteden van transport, personeel of complete
afdelingen.
Total cost of ownership (TCO)
Binnen het inkoopproces speelt niet alleen de verkoopprijs een rol. Ook moet er gekeken worden
naar de TCO. De TCO zijn de totale kosten die komen kijken bij de aanschaf, het gebruik en
onderhoud van een product of dienst.
3. Trends binnen het inkoopvakgebied
E-procurement (elektrische inkopen): Het gebruikmaken van internettechnologie in het
inkoopproces. Denk hierbij aan elektronische berichtuitwisseling, elektronische bestelling
van producten of diensten etc.
Door middel van een nauwkeurige leverenaciersselecite en het afsluiten van
inkoopcontracten met de gekozen leveranciers vervallen de inkopende taken van een
inkoopmedewerker. E-procurement neemt dus taken over van inkoopmedewerkers, wat
bijdraagt aan kosten- en tijdsbesparing.
Integratie van inkoop en leveranciers binnen productontwikkeling: …
3D-printen: Een 3D-printer is een apparaat dat op basis van digitale 3D-ontwerpen objecten
kan printen. 3D-printen zal een behoorlijke impact hebben op de rol en de activiteiten van de
inkoopfunctie: de inkopende partij kan een stuk eenvoudiger zelf gaan produceren.
‘Just in time’-productie: ‘Just in time’-productie (JIT), ook wel Toyota production system (TPS)
genoemd, is een logistieke methode die dient te leiden tot voorraadbeheersing. Just in
time betekent net op tijd leveren en produceren, waardoor een bedrijf weinig of zelfs geen
voorraden nodig heeft. Dit levert een financieel voordeel op, want wanneer niets hoeft te
worden opgeslagen, vallen voorraadkosten en andere hierbij optredende kosten weg. Een
nadeel van deze methode is dat als een probleem optreedt, dit de productie volledig kan
stilleggen. Van buffervoorraden is immers geen sprake.
Total quality control staat voor de toepassing van kwaliteitsverbetering in alle functies en
processen van een bedrijf en heeft een duidelijke samenhang met ‘just in time’-productie
(zonder kwaliteitscontrole is ‘just in time’-productie niet mogelijk).
Een groot voordeel van ‘just in time’-productie in combinatie met total quality control binnen inkoop
is dat men de kosten laag kan houden door de productie af te stemmen op de wisselingen in de
vraag, waardoor geen onnodige en dure voorraadvorming plaatsvindt.
Duurzaam inkopen: Bedrijven kunnen door middel van hun inkoopbeleid bijdragen aan
vermindering van milieuproblemen (= duurzaam inkopen/maatschappelijk verantwoord
inkopen). Het houdt in dat de inkoper naast de prijs van de producten of diensten ook let op
de effecten van de inkoop en op sociale aspecten. (duurzaam = sustainability)
Hoofdstuk 1 Rol van inkoop binnen een organisatie
1. Het belang van inkoop
Hoe lager het inkoopaandeel, hoe hogere winstmarge er gerealiseerd kan worden.
Definities en begrippen binnen inkoop
Inkoop kent een korte en een lange definitie:
- Inkoop (lange definitie): De bedrijfsfunctie die zorg draagt voor de benodigde grondstoffen,
hulpstoffen en producten, op het juiste tijdstip, in de vereiste hoeveelheden, in de juiste
kwaliteit aanwezig tegen de laagste/juiste kosten (bezien vanuit commercieel aspect*).
- Inkoop (korte definitie): Alle activiteiten waarvoor de onderneming een factuur ontvangt
van partijen buiten de onderneming.
Organisaties hebben een speciale functie inkopen toegevoegd: afdeling inkoop. Wel blijven de
andere afdelingen binnen de organisatie betrokken bij het proces van specificeren en selecteren.
Inkoopfunctie = alles en iedereen die betrokken is bij een bepaalde inkoop en dus veel breder dan
het inkopen zelf dat de inkoopafdeling doet. Het is uiteindelijk de inkoopafdeling die de contacten
met de verkopende partij onderhoudt en de order plaatst.
Een aantal begrippen:
- Buying: van buying (kopen) is sprake als een leveropdracht enig onderzoek en
onderhandeling over de condities voorafgaan. Dit in tegenstelling tot ordering (bestellen),
waarbij dit niet het geval is.
- Purchasing (inkopen) omvat het complete proces van specificatie tot leveranciersselectie
inclusief de conditieonderhandeling, het bestellen en het bewaken van de levertijd. Hiervoor
wordt ook de term procurement gehanteerd.
- Global sourcing (internationale inkoop) houdt in dat een bedrijf ook buiten de landsgrenzen
grondstoffen inkoopt. De term sourcing heeft betrekking op het proces van het vinden van
de juiste leveranciers die de inkoopopdracht kunnen invullen.
2. Plek van inkoop binnen een organisatie
Mede door interne analyses binnen bedrijven is de functie van inkoop binnen organisaties
geprofessionaliseerd en heeft het een hogere prioriteit gekregen.
Waardeketen van Porter:
, Waardeketen van Porter
Aan de hand van de waardeketen van Porter kan een bedrijf de meerwaarde van een
bedrijfsonderdeel vaststellen. Op basis van deze positieve of negatieve meerwaarde kan het bedrijf
vervolgens beslissingen nemen over het verwijderen of handhaven van het bedrijfsonderdeel. Wij
noemen dit de ‘make or buy’-beslissing.
‘Make or buy’-beslissing
Inkopers dienen zich vooraf aan de inkoop van een bepaald product of dienst de vraag te stellen of
de organisatie het product zelf gaat produceren of het gaat inkopen.
We spreken van outsourcing (uitbesteding) als het resultaat van een ‘make or buy’-beslissing is dat
een organisatie een gedeelte van de inkoop voor korte of lange tijd overbrengt naar een andere
organisatie. Voorbeelden van outsourcing zijn het uitbesteden van transport, personeel of complete
afdelingen.
Total cost of ownership (TCO)
Binnen het inkoopproces speelt niet alleen de verkoopprijs een rol. Ook moet er gekeken worden
naar de TCO. De TCO zijn de totale kosten die komen kijken bij de aanschaf, het gebruik en
onderhoud van een product of dienst.
3. Trends binnen het inkoopvakgebied
E-procurement (elektrische inkopen): Het gebruikmaken van internettechnologie in het
inkoopproces. Denk hierbij aan elektronische berichtuitwisseling, elektronische bestelling
van producten of diensten etc.
Door middel van een nauwkeurige leverenaciersselecite en het afsluiten van
inkoopcontracten met de gekozen leveranciers vervallen de inkopende taken van een
inkoopmedewerker. E-procurement neemt dus taken over van inkoopmedewerkers, wat
bijdraagt aan kosten- en tijdsbesparing.
Integratie van inkoop en leveranciers binnen productontwikkeling: …
3D-printen: Een 3D-printer is een apparaat dat op basis van digitale 3D-ontwerpen objecten
kan printen. 3D-printen zal een behoorlijke impact hebben op de rol en de activiteiten van de
inkoopfunctie: de inkopende partij kan een stuk eenvoudiger zelf gaan produceren.
‘Just in time’-productie: ‘Just in time’-productie (JIT), ook wel Toyota production system (TPS)
genoemd, is een logistieke methode die dient te leiden tot voorraadbeheersing. Just in
time betekent net op tijd leveren en produceren, waardoor een bedrijf weinig of zelfs geen
voorraden nodig heeft. Dit levert een financieel voordeel op, want wanneer niets hoeft te
worden opgeslagen, vallen voorraadkosten en andere hierbij optredende kosten weg. Een
nadeel van deze methode is dat als een probleem optreedt, dit de productie volledig kan
stilleggen. Van buffervoorraden is immers geen sprake.
Total quality control staat voor de toepassing van kwaliteitsverbetering in alle functies en
processen van een bedrijf en heeft een duidelijke samenhang met ‘just in time’-productie
(zonder kwaliteitscontrole is ‘just in time’-productie niet mogelijk).
Een groot voordeel van ‘just in time’-productie in combinatie met total quality control binnen inkoop
is dat men de kosten laag kan houden door de productie af te stemmen op de wisselingen in de
vraag, waardoor geen onnodige en dure voorraadvorming plaatsvindt.
Duurzaam inkopen: Bedrijven kunnen door middel van hun inkoopbeleid bijdragen aan
vermindering van milieuproblemen (= duurzaam inkopen/maatschappelijk verantwoord
inkopen). Het houdt in dat de inkoper naast de prijs van de producten of diensten ook let op
de effecten van de inkoop en op sociale aspecten. (duurzaam = sustainability)
