Hoorcollege aviation management
Vrijheden in de luchtvaart
Technische vrijheden
Vastgelegd in Chicago Convention (1977)
IASTA → International Air Services Transit Agreement
1e - Recht om te vliegen over grondgebied van deelnemende staat te vliegen zonder te landen
vrijh - Overvliegvergunning → toestemming om over een land te vliegen
eid
2e - Recht om op grondgebied van deelnemende staat te landen om niet-commerciële redenen
vrijh - Tussenlanding voor tanken of technische mankementen
eid - Dus niet passagiers of cargo af te zetten of op te halen
Commerciële vrijheden
Zijn in het internationale recht geregeld in bilaterale overeenkomsten en zijn binnen de EU vastgelegd
binnen het Gemeenschapsrecht
3e - Recht om passagiers, post en goederen af te zetten die aan boord zijn genomen op het
vrijh grondgebied van de staat waar het luchtvaartuig geregistreerd is.
eid - Passagiersvlucht tussen Brussel en Milaan uitgevoerd door Brussels Airlines met een
Belgisch ingeschreven toestel.
4e - Recht om passagiers, post en goederen met bestemming van het grondgebied van de staat
vrijh waar het luchtvaartuig geregistreerd is aan boord te nemen
eid - Omgekeerd, de terugvlucht van Milaan naar Brussel door Brussels Airlines. De 3de en 4 de
vrijheid zijn eigenlijk de basis voor internationale vluchten tussen 2 landen.
5e - Recht om betalende lading (passagiers/post/goederen) te vervoeren tussen twee vreemde
vrijh landen, op een route die BEGINT of EINDIGT in eigen staat
eid - Dit is dus wat Emirates nu doet. Het vliegtuig doet Dubai-Milaan-New York en terug, maar
dankzij deze vrijheid mag men ook het stuk Milaan-New York "commercialiseren" en tickets
verkopen tussen beide steden/landen.
Officieuze vrijheden
e
6 - Recht om betalende lading (passagiers/post/goederen) te vervoeren tussen twee vreemde
vrijh staten VIA de eigen staat
eid - Combinatie van 3de en 4de vrijheid dat tegenwoordig veel gebruikt wordt in het "hub-and-
spoke" model. Bijv. Brussels Airlines verkoopt tickets en vervoert passagiers van Milaan
naar Londen, via Brussel.
7e - Recht om betalende lading te vervoeren tussen 2 vreemde staten zonder de eigen staat aan
vrijh te doen
eid - Variatie van de 5de vrijheid die vluchten toelaat tussen 2 verschillende landen, zonder
enige stop in het eigen land. Bijv. Ryanair (Ierse maatschappij) vliegt passagiers vanuit
Charleroi (België) naar Ibiza (Spanje), en terug.
8e - Recht om passagiers, post of goederen te vervoeren tussen plaatsen in hetzelfde land, dat
vrijh niet een land is waar het luchtvaartuig is geregistreerd, op een route die begint of eindigt in
eid de eigen (of andere) staat. = opeenvolgende cabotage
- Een vlucht uitgevoerd door een Franse luchtvaartmaatschappij tussen San Francisco en
Parijs, met een volledige stop in Newark. Passagiers en vracht kunnen in Newark aan- of
van boord gaan, zonder de intentie om aan boord te gaan van de vlucht naar Parijs.
9e - Recht om betalende lading te vervoeren tussen plaatsen in HETZELFDE land, dat niet het
1
, vrijh land is waar het vliegtuig geregistreerd staat = stand-alone cabotage
eid - Idem als 8ste vrijheid maar dan zonder enige verplichting om te starten of eindigen in het
eigen land.
- Bv. De Engelse luchtvaartmaatschappij EasyJet vliegt passagiers tussen Parijs en Lyon. Deze
bestemmingen zijn beide gelegen in Frankrijk.
Hoorcollege 1 - Businessmodellen
Business modellen in de luchtvaart
Rood: Full Service Carriers
Blauw: Low Cost carriers
Groen: Chartervluchten
- Lijndiensten vliegen volgens vaste dienstregeling, ongeacht hoeveel mensen er in het vliegtuig zitten.
- Charterdiensten vliegen voor een bepaald doel
o Je kan een volledig toestel charteren (huren) om naar bepaalde bestemming te vliegen
o Soms doen touroperators ook gezamenlijk een aankoop van een chartervlucht om samen het toestel
te kunnen vullen
Full Service Carriers
(gekoppeld aan staat/land)
Geo-focused - Meer nationaal gericht of in omgeving
- Verdere vluchten worden uitgevoerd door zussenbedrijf of allianties met
andere luchtvaartmaatschappijen.
- Vluchten naar wereldwijde airports (Polen Amsterdam Dubai)
Intercontinental network Wereldwijde verbinding wereldwijd bereik
Global luxury connecter - Wereldwijd bereik
- First class, ‘vijfsterrenmaatschappijen’
- Thuisbasis vaak in Midden-Oosten en Azië
Network extender - Zorgt voor extra aansluitingen
- Opereert onder grotere luchtvaartmaatschappij
- Voorbeeld: KLM Cityhopper
Lowcost carriers
(service om van A naar B te gaan, geen netwerk/overstapservices/high frequency,…)
Ultra value - Seat-only policy
- Vliegen niet van grootste luchthavens maar secundaire luchthavens
Traditional value - Luxer product dan ultra value
- Vliegen van secundaire en primaire luchthavens
Modern value - Point-to-point network die zich meer richt op zakenreizigers
- Andere klassen als optie
2
, Charter
(eigen markt, gekoppeld aan touroperators)
Charter Geen vliegschema (gebaseerd op relatie met touroperator)
Allianties
Voor klanten:
- Vóór allianties was reizen over de hele wereld complex en lastig
- Verbindingen waren ongecoördineerd, problematisch en tijdrovend
- Frequent Flyer-voordelen, waaronder toegang tot lounges, gingen niet verder dan het aanbod van
individuele luchtvaartmaatschappijen
Voor de luchtvaartmaatschappij:
- Grensoverschrijdende fusies zijn moeilijk / onmogelijk
- De wereldwijde vraag naar reizen vereist gekoppelde netwerken
- Toenemende concurrentie van no-nonsense / goedkope luchtvaartmaatschappijen
- Open Skies en Antitrust Immunity-subsidies maken standaardisatie en harmonisatie van planning, prijs
en product mogelijk.
Voorbeelden:
SkyTeam Star Alliance Oneworld
KLM Lufthansa British Airways
Air France United Airlines America Airlines
Delta Airlines
Code sharing
Samenwerking met andere luchtvaartmaatschappij
Joint venture
Delen van winst en verliezen, gezamenlijke promotie, nauwere relatie
Voorbeeld : Delta Airlines, Air France en KLM
Merger
Luchtvaartmaatschappijen nemen elkaar over
Voorbeelden:
- KLM & Air France
- British Airways & Iberia
Hoorcollege 2 – Vijfkrachten model
Vliegen werd voor steeds meer mensen bereikbaar. Het
feit dat charterreizen ontstonden zorgde dat
vakantiereizen steeds haalbaarder en betaalbaarder
werden voor mensen. Hierdoor is er sinds ongeveer 1964
een enorme stijging in het aantal verkochte pakketreizen.
Aan het einde van de jaren 70 werd heel het vliegtuig
bezet door een touroperator.
Later, vanaf de jaren 80, werd een vlucht verdeeld onder
twee touroperators. Zo worden het risico en de kosten
gedeeld.
3
Vrijheden in de luchtvaart
Technische vrijheden
Vastgelegd in Chicago Convention (1977)
IASTA → International Air Services Transit Agreement
1e - Recht om te vliegen over grondgebied van deelnemende staat te vliegen zonder te landen
vrijh - Overvliegvergunning → toestemming om over een land te vliegen
eid
2e - Recht om op grondgebied van deelnemende staat te landen om niet-commerciële redenen
vrijh - Tussenlanding voor tanken of technische mankementen
eid - Dus niet passagiers of cargo af te zetten of op te halen
Commerciële vrijheden
Zijn in het internationale recht geregeld in bilaterale overeenkomsten en zijn binnen de EU vastgelegd
binnen het Gemeenschapsrecht
3e - Recht om passagiers, post en goederen af te zetten die aan boord zijn genomen op het
vrijh grondgebied van de staat waar het luchtvaartuig geregistreerd is.
eid - Passagiersvlucht tussen Brussel en Milaan uitgevoerd door Brussels Airlines met een
Belgisch ingeschreven toestel.
4e - Recht om passagiers, post en goederen met bestemming van het grondgebied van de staat
vrijh waar het luchtvaartuig geregistreerd is aan boord te nemen
eid - Omgekeerd, de terugvlucht van Milaan naar Brussel door Brussels Airlines. De 3de en 4 de
vrijheid zijn eigenlijk de basis voor internationale vluchten tussen 2 landen.
5e - Recht om betalende lading (passagiers/post/goederen) te vervoeren tussen twee vreemde
vrijh landen, op een route die BEGINT of EINDIGT in eigen staat
eid - Dit is dus wat Emirates nu doet. Het vliegtuig doet Dubai-Milaan-New York en terug, maar
dankzij deze vrijheid mag men ook het stuk Milaan-New York "commercialiseren" en tickets
verkopen tussen beide steden/landen.
Officieuze vrijheden
e
6 - Recht om betalende lading (passagiers/post/goederen) te vervoeren tussen twee vreemde
vrijh staten VIA de eigen staat
eid - Combinatie van 3de en 4de vrijheid dat tegenwoordig veel gebruikt wordt in het "hub-and-
spoke" model. Bijv. Brussels Airlines verkoopt tickets en vervoert passagiers van Milaan
naar Londen, via Brussel.
7e - Recht om betalende lading te vervoeren tussen 2 vreemde staten zonder de eigen staat aan
vrijh te doen
eid - Variatie van de 5de vrijheid die vluchten toelaat tussen 2 verschillende landen, zonder
enige stop in het eigen land. Bijv. Ryanair (Ierse maatschappij) vliegt passagiers vanuit
Charleroi (België) naar Ibiza (Spanje), en terug.
8e - Recht om passagiers, post of goederen te vervoeren tussen plaatsen in hetzelfde land, dat
vrijh niet een land is waar het luchtvaartuig is geregistreerd, op een route die begint of eindigt in
eid de eigen (of andere) staat. = opeenvolgende cabotage
- Een vlucht uitgevoerd door een Franse luchtvaartmaatschappij tussen San Francisco en
Parijs, met een volledige stop in Newark. Passagiers en vracht kunnen in Newark aan- of
van boord gaan, zonder de intentie om aan boord te gaan van de vlucht naar Parijs.
9e - Recht om betalende lading te vervoeren tussen plaatsen in HETZELFDE land, dat niet het
1
, vrijh land is waar het vliegtuig geregistreerd staat = stand-alone cabotage
eid - Idem als 8ste vrijheid maar dan zonder enige verplichting om te starten of eindigen in het
eigen land.
- Bv. De Engelse luchtvaartmaatschappij EasyJet vliegt passagiers tussen Parijs en Lyon. Deze
bestemmingen zijn beide gelegen in Frankrijk.
Hoorcollege 1 - Businessmodellen
Business modellen in de luchtvaart
Rood: Full Service Carriers
Blauw: Low Cost carriers
Groen: Chartervluchten
- Lijndiensten vliegen volgens vaste dienstregeling, ongeacht hoeveel mensen er in het vliegtuig zitten.
- Charterdiensten vliegen voor een bepaald doel
o Je kan een volledig toestel charteren (huren) om naar bepaalde bestemming te vliegen
o Soms doen touroperators ook gezamenlijk een aankoop van een chartervlucht om samen het toestel
te kunnen vullen
Full Service Carriers
(gekoppeld aan staat/land)
Geo-focused - Meer nationaal gericht of in omgeving
- Verdere vluchten worden uitgevoerd door zussenbedrijf of allianties met
andere luchtvaartmaatschappijen.
- Vluchten naar wereldwijde airports (Polen Amsterdam Dubai)
Intercontinental network Wereldwijde verbinding wereldwijd bereik
Global luxury connecter - Wereldwijd bereik
- First class, ‘vijfsterrenmaatschappijen’
- Thuisbasis vaak in Midden-Oosten en Azië
Network extender - Zorgt voor extra aansluitingen
- Opereert onder grotere luchtvaartmaatschappij
- Voorbeeld: KLM Cityhopper
Lowcost carriers
(service om van A naar B te gaan, geen netwerk/overstapservices/high frequency,…)
Ultra value - Seat-only policy
- Vliegen niet van grootste luchthavens maar secundaire luchthavens
Traditional value - Luxer product dan ultra value
- Vliegen van secundaire en primaire luchthavens
Modern value - Point-to-point network die zich meer richt op zakenreizigers
- Andere klassen als optie
2
, Charter
(eigen markt, gekoppeld aan touroperators)
Charter Geen vliegschema (gebaseerd op relatie met touroperator)
Allianties
Voor klanten:
- Vóór allianties was reizen over de hele wereld complex en lastig
- Verbindingen waren ongecoördineerd, problematisch en tijdrovend
- Frequent Flyer-voordelen, waaronder toegang tot lounges, gingen niet verder dan het aanbod van
individuele luchtvaartmaatschappijen
Voor de luchtvaartmaatschappij:
- Grensoverschrijdende fusies zijn moeilijk / onmogelijk
- De wereldwijde vraag naar reizen vereist gekoppelde netwerken
- Toenemende concurrentie van no-nonsense / goedkope luchtvaartmaatschappijen
- Open Skies en Antitrust Immunity-subsidies maken standaardisatie en harmonisatie van planning, prijs
en product mogelijk.
Voorbeelden:
SkyTeam Star Alliance Oneworld
KLM Lufthansa British Airways
Air France United Airlines America Airlines
Delta Airlines
Code sharing
Samenwerking met andere luchtvaartmaatschappij
Joint venture
Delen van winst en verliezen, gezamenlijke promotie, nauwere relatie
Voorbeeld : Delta Airlines, Air France en KLM
Merger
Luchtvaartmaatschappijen nemen elkaar over
Voorbeelden:
- KLM & Air France
- British Airways & Iberia
Hoorcollege 2 – Vijfkrachten model
Vliegen werd voor steeds meer mensen bereikbaar. Het
feit dat charterreizen ontstonden zorgde dat
vakantiereizen steeds haalbaarder en betaalbaarder
werden voor mensen. Hierdoor is er sinds ongeveer 1964
een enorme stijging in het aantal verkochte pakketreizen.
Aan het einde van de jaren 70 werd heel het vliegtuig
bezet door een touroperator.
Later, vanaf de jaren 80, werd een vlucht verdeeld onder
twee touroperators. Zo worden het risico en de kosten
gedeeld.
3
