Samenvatting radiotherapie periode 3

Voorbereiding TPS:
De student kan

 inloggen in het TPS systeem.
 structuren herkennen in het hoofd op CT beelden.
 kritieke organen in het hoofd ter voorbereiding op het maken van een
bestralingsplan benoemen en herkennen op CT/MRI beelden.
o Hersenen: parallel-serieel
o Hersenstam (pons en medulla oblongata): serieel
o Hypofyse: serieel
o Chiasma: serieel
o Ooglens: serieel
o Nervus opticus: serieel
o Cochlea (slakkenhuis): serieel
o Netvlies (retina): serieel

o Ogen: serieel
o Traanklier: serieel
o Mandibula (onderkaak): parallel
o (Myelum: serieel)
o (Tong: parallel)
o (Tongbasis: serieel)
o (Slikspieren: serieel)
o (Mondholte: parallel)
o (Glandula parotis (speekselklier): parallel)
o (Glandula submandibularis: parallel)
o (Kaakkopje gewricht: parallel)
 kritieke organen in het hoofd ter voorbereiding op het maken van een
bestralingsplan intekenen.
 beschrijven welke multi modality modaliteit van belang is voor de intekening
van de hersenstructuren.
o MRI voor intekenen.
o CT wordt ook gemaakt om de HU te weten en dus te weten wat er met de
straling gaat gebeuren bij de verschillende dichtheden
 tolerantiedosis van OAR’s opzoeken in tabel.
 uitleggen wanneer Dmean, Dmax of de dosis in een bepaald volume van een
OAR wordt gegeven en geëvalueerd.
o Waarom staan beide waarden bij de hersenen?
 Omdat de hersenen een groot gebied bestrijkt, het ene gebied mag
wellicht meer dosis ontvangen dan het andere gebied. Er geldt per
gebied van de hersenen dus een bepaalde dosis, dit kan dan de
maximale dosis of gemiddelde dosis zijn.
 DVH’s statistics gebruiken en interpreteren.
 een planning beoordelen aan de hand van een dosisvolume histogram (DVH).
Op basis van ICRU criteria.
 uitleggen waarom er voor een bepaalde bundelopzet (richting) wordt gekozen.

, o Kijk naar de oppervlakte van het gezonde weefsel en naar de oppervlakte van
de OAR’s binnen de bundelopzet




o
 de verschillende factoren benoemen die de dosisverdeling beïnvloeden zoals
bijvoorbeeld de bundelopzet en fotonenergie.
o Bundelopzet, denk hierbij aan de PDD curve: De meeste dosis ligt dieper bij
meer energie.
o Fotonenergie, denk hierbij aan de PDD curve: Hoe hoger de energie, hoe
hoger de Dmax zal liggen.
 uitleggen hoe de bundelopzet de dosisverdeling beïnvloedt.
o Hoe meer bundels, hoe meer dosis midden in het lichaam (doelgebied) en
hoe minder dosis aan de zijkanten.
 uitleggen hoe de fotonenenergie de dosisverdeling beïnvloedt.
o Hoe hoger de fotonenergie (MV) is, hoe meer de dosis verdeelt wordt over het
lichaam en hoe dieper het komt.

Uitvoering bestralen:
De student kan:

 een stralenkaart interpreteren.
 een beschrijving te geven van de te volgen procedure/ het stappenplan, bij de
CT-lokalisatie van de hersenen onderverdeeld in voorbereidingsfase,
uitvoeringsfase en evaluatiefase.
o Voorbereidingsfase
 Oriënteren op aanvraag en alles klaarleggen etc.
 Masker maken in de mouldroom (30 minuten)
o Uitvoeringsfase
 Referentiepunten
 Toplaser: Midden van het lichaam
 Vlak laser: Boven de orbita (oogkas)
 Hoogte laser: Ventraal van het oor

 Topogram
 Lateraal. Vanuit deze richting is het begin van de schedeldak
en het einde van de C2 goed te zien.
 Scanrange
 Craniaal van schedeldak t/m C2 (in ieder geval t/m de neus:
deze kan dienen als matchstructuur bij de EPID)
 Armen kunnen langs het lichaam worden gehouden
 Patiënt krijgt contrastvloeistof om verschillende weefsels goed van
elkaar te kunnen onderscheiden

, o Evaluatiefase
 Controleren of alles op scan staat (doelgebied, OAR’s en loodbolletjes)
 een beschrijving te geven van de te volgen procedure/ het stappenplan, bij de
uitvoering van de bestraling onderverdeeld in voorbereidingsfase,
uitvoeringsfase en evaluatiefase.
o Voorbereidingsfase
 Invloed van roken op bestraling is nadelig en kan zorgen voor nog
meer bijwerkingen
 Diagnose is gesteld door scan (bv. MRI) of biopt
 Voor beide tumoren (benigne als maligne) is geen ruimte in het
hoofd, dus ongeacht het soort tumor, de patiënt zal toch
bestraald moeten worden.
o Uitvoeringsfase
 Bijwerkingen
 Vermoeidheid (algemeen)
 Hoofdpijn
 Misselijkheid
 Overgeven
 Kracht- en/of gevoelsverlies
 Haaruitval
 Huidreacties
 Irritaties aan oog/oor
 Verdwijnen geleidelijk ongeveer 2-3 weken na laatste
bestraling
 Medicijn dat helpt tegen hoofdpijn, misselijkheid en duizeligheid
 Intracraniële druk ontstaat door de bestraling door ook het
gezonde weefsel geraakt wordt door de stralen. Zie het als een
gekneusde enkel die we dan omhoog leggen, dit omhoog
leggen gaat niet met de hersenen en in plaats daarvan ontstaat
de intracraniële druk. Hierdoor ontstaan deze symptomen.
 Dexamethason. Kent wel veel bijwerkingen, dus daarom ook
gezocht naar een zo laag mogelijk dosis. 1 week na staken van
bestraling, zal ook het medicijn worden afgebouwd.
o Evaluatiefase

,  zich in te leven in de impact van een hersentumor op de patiënt en zijn
omgeving.

Uitvoering IGRT:
De student kan:
 de imaging modaliteiten van de pre-treatment fase van hersentumoren
benoemen en beschrijven.




o Indeling hersentumoren
o CT-scan (alleen botten op te zien)
o MRI (voor hersenen (weke delen))
 de pre-treatment en inroom IGRT van de patiënt met een hersentumor
beschrijven.




o
o Pre-treatment
 MRI: Tumor is goed te zien
 Plannings-CT: Calcificatie (verkalking) in tumor is goed te zien,
tumor zelf is zeer slecht te zien
o Inroom
 Doel: registeren en verkleinen van beide soorten fouten
 2 manieren
 kV-plaatje: 2D match met DRR kV-straling
 CBCT: 3D match met CT kV-straling
 Handiger, omdat je hier de rotatie eruit kunt halen voor
de positie
 Matchen door middel van een clipbox
 Matchmethode
 Botten: snelle matchmethode , maar werkt
niet goed bij CT met weinig contrast
 Grijswaarden: match op alle grijswaarden
 Betrouwbare structuren
 Schedel
 Neus bot