Samenvatting radiotherapie periode 1

Leerdoelen:
De radiotherapie basis
De student kan:
 vertellen wat kanker, maligne en benigne tumoren zijn.
o Kanker: Verzamelnaam voor ziekten veroorzaakt door abnormale celdeling
o Maligne tumoren: Kwaadaardige tumoren
o Benigne tumoren: Goedaardige tumoren




 vertellen wat oncologie is.
o Oncologie: Leer van de kanker
 vertellen wat TNM-stadiering inhoudt.
o TNM-stadiëring: Classificatie om te kijken hoever de tumor is en hoe erg dus
kanker
 Tumor grootte
 Node (lymfeklier metastasen)
 Metastasen (hematogene metastase: Uitzaaiing via bloed elders in
lichaam)
 benoemen welke behandelmogelijkheden er zijn voor kanker
o Chemotherapie
o Chirurgie
o Radiotherapie
o Hormoontherapie
o Immunotherapie
o Combinatietherapie (bv. Chirurgie + chemotherapie)
o Targeted therapy (medicijnen)
 Antistoffen tegen eiwit van tumor
 Remmers van intracellulaire processen van tumorcellen
 het basisprincipe van radiotherapie uitleggen.
o Met radiotherapie maak je gebruik van fotonenstraling (röntgenstraling) waar
je cellen mee kapot kan maken. Tumorcellen zijn gevoeliger voor deze straling
en zullen dus eerder kapot gaan dan gezonde cellen. Met radiotherapie is het
de bedoeling om de tumorcellen kapot te maken aan de hand van deze
straling en de tumor op deze manier te verwijderen. Het is belangrijk dat de
gezonde cellen zo min mogelijk geraakt worden.
o Doel radiotherapie: CTV-PTV marges zo klein mogelijk
 Voldoende dosis in CTV
 TCP (Tumor Controle Probability) zo hoog mogelijk
 NTCP (Normal Tissue Controle Probability) zo laag mogelijk
 het verschil tussen palliatieve en curatieve radiotherapie uitleggen.
o Palliatief: Om pijn of levensbedreigende symptomen te bestrijden
(verzachtend/verlichtend)
o Curatief: Om te genezen
o Electief: Uit voorzorg

RT 01-018 / LZ Page 1

,  de patiënten routing op een afdeling radiotherapie uitleggen
o Eerst langs de radiotherapeut: Arts op radiotherapie
 Geeft uitleg aan de patiënt over de behandeling
 Bepaalt ook:
 Dosis: Benodigde hoeveelheid (in Gy of cGy)
 Fractioneringsschema / Dosisschema: Aantal fracties x
dosis straling
o Dan de CT-lokalisatie: Plaatsbepaling van tumor t.o.v gezonde organen en
houding zoals patiënt bestraald gaat worden
 Treatmentplanning: Berekenen en bepalen van dosis straling in
lichaam met speciaal systeem
o Paar weken hierna de echte bestraling
 de rol van de MBB'er benoemen bij CT-lokalisatie, TPS en uitvoering
o CT-lokalisatie (voorbereidende fase)
 Zorgen dat patiënt in bestralingshouding ligt
 Foto maken en kijken of de tumor, OAR’s en loodbolletjes erop staan
o TPS (voorbereidende fase)
 GTV vergroten tot CTV en PTV aan de hand van protocollen met
standaard marges
 Aantal bundels bepalen
 Richting bundels bepalen (misschien wel roterend)
 Energie bepalen
 Dosiscriteria invoeren (hoeveel doelvolume en max. hoeveelheid OAR)
 Treatment Planning Systeem optimaliseert dosis door berekeningen uit
te voeren waarmee er een zo mooi mogelijk plan wordt gemaakt
 Planning evalueren
o Uitvoering (uitvoerende fase)
 Patiënt positioneren + uitleg geven bij 1e bestraling
 Controle foto maken voor de positieverificatie: Controle door beelden
te maken op bestralingstoestel
 Bestralingsbehandeling geven
 het doel van de CT-lokalisatie benoemen.
o Tumor en OAR’s in beeld brengen.
 de werkzaamheden op de treatment planning benoemen.
o Zie ‘TPS’
 de werkzaamheden op de lineaire versneller te benoemen
o Zie ‘Uitvoering’

CT-lokalisatie
De student is in staat om:
 te benoemen wat de specifieke kenmerken van de CT-lokalisator zijn, wat
betreft bouw, zijn onderdelen en bewegingen.




RT 01-018 / LZ Page 2

, o Gantry: Draaiende deel van CT-lokalisator
 in grote lijnen uit te leggen op welke wijze CT beelden tot stand komen.




o
 terminologie kennen: topogram, isocentrum, CT-referentiepunt, lasers,
toplaser, hoogte lasers, vlaklaser, toplaser, gantry, ITA, FOV of scanrange, slice
of coupe
o Topogram: Verkregen beeld van de CT-scan waar je je FOV op bepaalt
o Isocentrum: Kruispunt van de laserlijnen in de ruimte (midden van gantry) en
later ook midden van PTV
o CT-referentiepunt: Kruising van referentielijnen (3 lasers)
o Lasers
 Toplaser: Links-rechts richting breedte
 Hoogte laser: Hoogte tafel; Voor achterwaartse richting
 Transversale laser / Vlaklaser / ITA: Lengterichting
o FOV of scanrange: Gebied waar je geïnteresseerd in bent en dat je wilt
scannen
o Slice of coupe: 1 coupe van meerdere foto’s
 uit te leggen wat het CT-referentiepunt en het isocentrum is.
o Zie vorig leerdoel




RT 01-018 / LZ Page 3