Hoofdstuk 3 – Preventie binnen de verpleegkundige
beroepsuitoefening
Dit hoofdstuk legt uit wat preventie is, welke soorten er bestaan en hoe
verpleegkundigen hiermee werken in de praktijk.
3.1 Preventie in het zorgcontinuüm
Het zorgcontinuüm loopt van gezond → ziek → herstel → chronische
zorg.
Preventie kan op elk moment plaatsvinden.
Drie grote niveaus:
🟢 1. Primaire preventie
Voorkomen dat ziekte ontstaat.
Voorbeelden:
Vaccinaties
Gezonde voeding promoten
Valpreventie bij ouderen
Stoppen met roken ondersteunen
🟡 2. Secundaire preventie
Ziekte vroeg opsporen zodat behandeling sneller kan starten.
Voorbeelden:
Screening borstkanker
Bloeddrukmeting
Glucosecontrole
Depressiescreening
🔴 3. Tertiaire preventie
Voorkomen dat een bestaande ziekte erger wordt; complicaties vermijden.
Voorbeelden:
Revalidatie na CVA
Wondzorg bij diabetes
Zelfzorgondersteuning bij astma/COPD
, Therapeutische educatie
➡️
In de praktijk lopen deze niveaus vaak door elkaar.
3.2 Indeling volgens risico
Preventie kan ook op basis van risico worden ingedeeld:
🟦 Universele preventie
Voor iedereen, los van risico.
Voorbeelden:
Campagnes: “30 minuten bewegen per dag”
Vaccinaties voor de algemene bevolking
🟧 Selectieve preventie
Voor groepen met een verhoogd risico.
Voorbeelden:
Jongeren met ongezonde leefstijl
Mensen met lage SES
🟥 Geïndiceerde preventie
Voor personen met eerste symptomen of duidelijke risicofactoren.
Voorbeelden:
Mensen met prediabetes
Hoog cholesterol
🟨 Zorggerelateerde preventie
Binnen de gezondheidszorg zelf.
Voorbeelden:
Voorkomen van doorligwonden
Preventie van valincidenten op de afdeling
3.3 Individueel en collectief niveau van preventie
🧍 Individuele preventie
Gericht op één persoon.
beroepsuitoefening
Dit hoofdstuk legt uit wat preventie is, welke soorten er bestaan en hoe
verpleegkundigen hiermee werken in de praktijk.
3.1 Preventie in het zorgcontinuüm
Het zorgcontinuüm loopt van gezond → ziek → herstel → chronische
zorg.
Preventie kan op elk moment plaatsvinden.
Drie grote niveaus:
🟢 1. Primaire preventie
Voorkomen dat ziekte ontstaat.
Voorbeelden:
Vaccinaties
Gezonde voeding promoten
Valpreventie bij ouderen
Stoppen met roken ondersteunen
🟡 2. Secundaire preventie
Ziekte vroeg opsporen zodat behandeling sneller kan starten.
Voorbeelden:
Screening borstkanker
Bloeddrukmeting
Glucosecontrole
Depressiescreening
🔴 3. Tertiaire preventie
Voorkomen dat een bestaande ziekte erger wordt; complicaties vermijden.
Voorbeelden:
Revalidatie na CVA
Wondzorg bij diabetes
Zelfzorgondersteuning bij astma/COPD
, Therapeutische educatie
➡️
In de praktijk lopen deze niveaus vaak door elkaar.
3.2 Indeling volgens risico
Preventie kan ook op basis van risico worden ingedeeld:
🟦 Universele preventie
Voor iedereen, los van risico.
Voorbeelden:
Campagnes: “30 minuten bewegen per dag”
Vaccinaties voor de algemene bevolking
🟧 Selectieve preventie
Voor groepen met een verhoogd risico.
Voorbeelden:
Jongeren met ongezonde leefstijl
Mensen met lage SES
🟥 Geïndiceerde preventie
Voor personen met eerste symptomen of duidelijke risicofactoren.
Voorbeelden:
Mensen met prediabetes
Hoog cholesterol
🟨 Zorggerelateerde preventie
Binnen de gezondheidszorg zelf.
Voorbeelden:
Voorkomen van doorligwonden
Preventie van valincidenten op de afdeling
3.3 Individueel en collectief niveau van preventie
🧍 Individuele preventie
Gericht op één persoon.
