Hoofdstuk 2 – Gezondheid en gezondheidsdeterminanten
Dit hoofdstuk gaat over wat gezondheid beïnvloedt, aan de hand van het
Health Field Concept van Lalonde. Dit is één van de basisconcepten in
gezondheidsbevordering.
2.1 Het Health Field Concept van Lalonde
Lalonde stelde in 1974 dat gezondheid niet alleen door geneeskunde
bepaald wordt. Hij onderscheidde 4 grote gezondheidsdeterminanten:
🟩 1. Menselijke biologie
Alle biologische en genetische factoren die binnen het lichaam liggen.
Erfelijke factoren (bv. cystische fibrose, Huntington, hemofilie).
Aangeboren afwijkingen (bv. Downsyndroom).
Verworven eigenschappen (bv. beschadigd DNA door zon,
beperkingen na ongeval, gevolgen van stress).
Fysische opbouw, fysiologie, mentale processen.
➡️
Dit zijn endogene factoren (in het lichaam).
🟦 2. Omgeving
Alles buiten het lichaam waarop mensen weinig directe invloed hebben.
🔹 Fysieke omgeving
Luchtkwaliteit, waterkwaliteit, bodem, klimaat.
Hygiëne, afvalverwerking, ventilatie.
Veiligheid van voeding, geneesmiddelen, producten.
→ Overheid speelt hierin grote rol.
🔹 Sociale omgeving
Werk, school, gezin, sociale steun.
Sociaal-economische status (SES).
Pesten, eenzaamheid, stress door werkomstandigheden.
➡️
Deze factoren kunnen gezondheid sterk versterken of verzwakken.
🟧 3. Leefstijl
Dit hoofdstuk gaat over wat gezondheid beïnvloedt, aan de hand van het
Health Field Concept van Lalonde. Dit is één van de basisconcepten in
gezondheidsbevordering.
2.1 Het Health Field Concept van Lalonde
Lalonde stelde in 1974 dat gezondheid niet alleen door geneeskunde
bepaald wordt. Hij onderscheidde 4 grote gezondheidsdeterminanten:
🟩 1. Menselijke biologie
Alle biologische en genetische factoren die binnen het lichaam liggen.
Erfelijke factoren (bv. cystische fibrose, Huntington, hemofilie).
Aangeboren afwijkingen (bv. Downsyndroom).
Verworven eigenschappen (bv. beschadigd DNA door zon,
beperkingen na ongeval, gevolgen van stress).
Fysische opbouw, fysiologie, mentale processen.
➡️
Dit zijn endogene factoren (in het lichaam).
🟦 2. Omgeving
Alles buiten het lichaam waarop mensen weinig directe invloed hebben.
🔹 Fysieke omgeving
Luchtkwaliteit, waterkwaliteit, bodem, klimaat.
Hygiëne, afvalverwerking, ventilatie.
Veiligheid van voeding, geneesmiddelen, producten.
→ Overheid speelt hierin grote rol.
🔹 Sociale omgeving
Werk, school, gezin, sociale steun.
Sociaal-economische status (SES).
Pesten, eenzaamheid, stress door werkomstandigheden.
➡️
Deze factoren kunnen gezondheid sterk versterken of verzwakken.
🟧 3. Leefstijl
