Samenvatting Heelkunde (2de jaar) ( )

HEELKUNDE
ULCUS CRURIS

INLEIDING

 = open been
 Meestal bij patiënten tussen 70 en 80 jaar
 Chronische wonde
o Maanden – jaren
o Vaak recidieven

DEFINITIE

 Chronische wonde aan het onderbeen
o Veneuze insufficiëntie
o Arteriële insufficiëntie
o Gemengde vorm

PREVALENTIE

 Cijfers variëren afhankelijk van bron
 Tussen 0,3% en 1% van de populatie
 Boven 80 jaar  45%
 Hoe ouder, hoe meer risico
 2 tot 3x meer bij vrouwen

FYSIOPATHOLOGIE


VENEUS ULCUS CRURIS

 Chronische veneuze insufficiëntie:
o Stuwing in veneuze circulatie van het onderbeen door:
 Afname spierpomp
 Disfunctionele kleppen
 Verhoogde veneuze druk en verminderde veneuze drainage
o Ontwikkelt in:
 Oppervlakkig veneus systeem
 Diepe veneus systeem
 Perforerend systeem
o Belangrijkste oorzaken:
 Reflux in de venen door onvoldoende werking kleppen (varices)
 Obstructie van de diepe kuitvenen (trombose)
 Slecht functioneren kuitspieren (parese)


1

,ARTERIEEL ULCUS CRURIS

 Verminderde arteriële doorbloeding:
o Door:
 Atherosclerose
 Hypertensie
o Vernauwing bloedvaten
 Hypoxie ( weefsels niet voorzien van zuurstof)
 Te weinig nutriënten
 Afsterven van weefsels en necrose
o Soms door:
 Obstructie door stollingsstoornissen
 Cholesterolembolie
 Vasculitis
o Soms meerdere tegelijk
o Kan leiden tot ernstige wonden en amputaties

KLINISCHE TEKENEN


VENEUS PROBLEEM


OEDEEM

 Vroeg symptoom
 Verhoogde capillaire druk waardoor vocht uit bloedbaan treedt, capillaire filtratie neemt toe
 In eerste instantie overname door lymfebanen, na verloop van tijd overbelast en vocht komt in de
weefsels
 Essentieel symptoom!!
 Bij chronische veneuze insufficiëntie  permanent verhoogde druk waar de insufficiënte klep ligt
 Risicoplaatsen: voeten en onderbeen


VARICES

 Oppervlakkige venen met slecht sluitende kleppen
 Bloed stroomt door zwaartekracht naar beneden  druk in de venen neemt toe
 Opstapeling van afvalstoffen
 Symptomen:
o Zware, vermoeide benen
o Oedeem
o Pijn
o Nachtelijke krampen
o Onrustige benen (restless legs)
 Na verloop van tijd huidveranderingen of zelfs wonden die moelijk genezen


HYPERPIGMENTATIE

 Bruine verkleuring door uittreden en afbraak van erytrocyten
 Vrijkomen van ijzer waardoor huid bruin verkleurt


2

,HYPOSTATISCH ECZEEM

 Door oedeem:
o Rode, glanzende huid
o Soms blaren
 Ontstaat door eiwitten die uit bloedbaan lekken, waardoor ontstekingsreactie ontstaat
 Veel vocht in de huid  rakt beschadigd en wondjes genezen slecht
 Grote kans op ontstaan infecties
 Na verloop van tijd dunne en kwetsbare huid


INDURATIE

 Plaatselijke verharding van weefsel door vorming van bindweefsel


CORONA PHLEBECTATICA PARAPLANTARIS

 Veneuze ectasieën aan de mediale voetrand
 Door verhoogde veneuze druk  kleinste zijtakken van veneuze netwerk worden verwijd
 In vroeg stadium waarneembaar
 ‘ankle flare’


ATROFIE BLANCHE

 Depigmentatie geeft witte kleur
 Ernstige complicatie
 Verdwijnen van capillairen in de huid  weefsel-zuurstofspanning is laag
 Zeer kwetsbare gebieden


LIPODERMATOSCLEROSE

 In gevorderd stadium
 Littekenvorming in onderhuids bindweefsel  sclerose (verharding) en inkrimping van weefsel
 Vooral t.h.v. enkel en been dik blijft
 ‘Flessenhalsfenomeen’
 Gemakkelijk ontstaan van ulceraties


UITZICHT VAN DE WONDE

 Kan groot zijn
 Meestal oppervlakkig
 Wondbed meestal geel en rozerood
 Veel wondvocht (door oedeem)
 Geen afgelijnde wondranden


PIJN

 Vooral tijdens verbandwissels en wondmanipualtie
 Meestal licht tot milde pijn (CAVE: pijn is wat pt zegt dat het is)
 Pijn kan ook wijzen op infectie / allergie


3

,  Pijn neemt af bij hoogstand been


LOKALISATIE

 Meestal rondom de enkel (mediale enkel)
 Tussen enkel en kuitspier


ARTERIEEL PROBLEEM


ARTERIËLE PULSATIES

 Arteriële pulsaties onderbeen en voet moeilijk/ niet palpeerbaar:
o A. Pedis Dorsalis
o A. Tibialis Posterior


HUIDAFWIJKINGEN

 Koude voeten
 Rood bij neerhangen
 Wit bij omhooghouden
 Platte rust: vlekkerige huid, vooral aan de tenen en tenen voelen koud aan
 Soms oedeem
 Dunne, droge huid
 Beharing sterk verminderd tot afwezig


LOKALISATIE

 Slecht doorbloede plaatsen
 Onderhevig aan druk- en schuifkrachten
 Voetrug, voetrand, scheenbeen
 Tenen
 Hiel


UITZICHT VAN DE WONDE

 Meestal diep
 Wondbodem: geel tot zwart
 Weinig wondvocht
 Afgelijnde wondranden


PIJN

 Veel pijn
 Vooral ‘s nachts
 Minder pijn bij afhangen been

RISICOFACTOREN



4