Samenvatting Heelkunde (2de jaar)()

THEORIE HEELKUNDE
ANATOMIE EN FYSIOLOGIE VAN DE HUID

ANATOMIE VAN DE HUID

 Epidermis = buitenste laag
 Dermis= onder de epidermis
 Hypodermis/ subcutane laag = onderste laag
 Overgang tussen epidermis en dermis= reticulair waardoor weerstand kan geboden worden aan
mechanische krachten (vb. Wrijf- en schuifkrachten)
 Basaalmembraan: verbindt de epidermis en dermis


EPIDERMIS

 Bescherming
 Steeds vernieuwd (ong. 26-42 dagen)
 0,1 mm dik
 5 verschillende lagen
o Stratum basale
 Levende opperhuidcellen
 Tussen basale cellen zitten melanocyten die huidpigment (melanine) bevatten
 Geen bloedvaten
 De onderliggende dermis van zuurstof en voedingsstoffen voorzien
 Basale cellaag verbonden met dermis door speciale verankeringselementen
(uitstulping die zorgen voor een goede structurele integriteit)
o Stratum spinosum
 Vlak boven de basale laag
 Levende cellen
 Cellen zeer sterk met elkaar verbonden door celverbindingen
 Cellagen verder opschuiven  keratohyaline (voorloper keratine)
o Stratum granulosum
 Proteïnen die aanwezig zijn in de granules helpen om de keratinefilamenten in de
intracellulaire ruimte te organiseren
 Vormen zuren  hydratatie van het stratum corneum
o Stratum corneum/ hoornlaag
 Platte dode cellen zonder kernen
 Gemakkelijk loslaten bij dagelijkse handelingen vb. Handen wassen
 Constant afgestoten door nieuwgevormde cellen
 Vetmatrix die huid beschermt
 Hoornlaag abnormaal dik  eelt
o Stratum lucidum
 Handpalm en voetzool
 Tussen stratum granulosum en corneum
 Bevat kernen

1

,DERMIS

 Papillaire laag
o Losmazig bindweefsel: netwerk van collageen en elastinevezels
o Gegolfde overgang met de epidermis
 Reticulaire dermis
o Basis van de dermis
o Collageenvezels veel dikker en vormen stevig netwerk
o Stevigheid en elasticiteit


HYPODERMIS

 Verbinden fibreuze banden de cutis met de onderliggende fascia
 Vetkussen: mechanische buffer, isolatie tegen warmteverlies
 Onder subcutis  fascia: rust op onderliggende spieren, vet, bot of kraakbeen

FYSIOLOGIE VAN DE HUID

 Bescherming tegen koude, irritatie en hitte
 Bescherming tegen druk, stoten
 Bescherming tegen de effecten van chemische substanties
 Bescherming tegen invasie van bacteriën en virussen
 Bescherming tegen verlies van warmte en vocht
 Verdediging tegen invaderende micro-organismen
 Absorptie van actieve bestandsdelen
 Zweetsecretie
 Thermoregulatie
 Registratie van druk, vibratie, tast, pijn en temperatuur

HUIDKENMERKEN BIJ VERSCHILLENDE BEVOLKINGSGROEPEN


DONKERE HUIDSKLEUR

 Hoger vetgehalte in het stratum corneum
 Verhoogde junctionele integriteit
 Melanosomen in het stratum corneum
 Inflammatoire reacties (roodheid) kunnen verborgen blijven
 Inflammatie kan zich uiten in een zwartachtige kleur
 Vitiligo en keloïdvorming zeer frequent
 Meer bloedvaten en bredere lymfevaten
 Hogere protectie tegen veroudering door de zon
 Meer breekbare haren en alopecia
 Vatbaarder voor pseudofolliculitis door kroeshaar
 Betere bescherming tegen huidkanker
 Kan precancereuze en cancereuze tumoren maskeren door donkere kleur
 Verminderde hoeveelheid vitamine D


PREMATURE BABY


2

, ongeveer 50% van de huiddikte t.o.v. volwassenen
Volledige hogere oppervlakte-gewichtsverhouding waardoor meer absorptie en
huiddikte toxiciteit van topicale middelen
ongeveer 13% van het totale lichaamsgewicht
Periderm aanwezig tot ongeveer 120 dagen zwangerschap

 dun (2-3 cellagen)
 stratum corneum afwezig tot 2-4 weken na geboorte
(blootstelling aan lucht)
 afwezige/ lage productie van melanine
Epidermis
 junctionale integriteit is immatuur
 minder desmosomen
 keratine


 plat
Dermale-
epidermale junctie  afwezige tot weinig dermale papillen met immature desmosomen tot 34
weken zwangerschap

 dun
 ongeveer 24% oplosbaar collageen, in vergelijking met 1% bij de
volwassene
 dunnere collageenvezels in zowel de papillaire als de reticulaire
dermis
Dermis  grote hoeveelheid hyaluronzuur aanwezig
 meer water
 meer immature elastinevezels
 overvloedige aanwezigheid van fibroblasten in de reticulaire
dermis


Subcutaan weefsel  geen/ weinig subcutaan vetweefsel
 capillaire bedden nog niet georganiseerd
Doorbloeding
 sterk verminderde vasoconstrictie/ vasodilatatie van de bloedvaten in
de huid
 meissnerlichaampjes niet volledig ontwikkeld  zenuwnetwerk niet goed
Bezenuwing georganiseerd
 de axon reflex is verminderd
Zweetklieren  aanwezig
Immuuncellen  verminderde immuniteitsfunctie
Talgklieren  grote, actieve klieren
Haar  Lanugo haar kan aanwezig zijn
 Zeer permeabele huid
 Veel vochtverlies met risico op hypernatriëmie
 Lage melanineproductie met sterk verhoogd risico op
zonnebrand
Bescherming
 Hogere pH die steeds zuurder wordt met de tijd
 Verhoogd risico op bacteriële infectie
 Verhoogd risico op trauma

Sensatie  Sensibele zenuwuiteinden zijn aanwezig en functioneren
Metabolisme  Immatuur metabolisme

3

,  Zuurstofopname en koolstofdioxide- afgave is 6-11 maal hoger
voor de zwangerschapsduur van 30 weken
 Eens blootgesteld aan de lucht voor 2-3 weken benadert het
metabolisme dat van de volwassene




 Hoog risico op hypothermie
 Verminderd/ geen zweten tot 24 dagen na geboorte
Thermoregulatie  Verminderd vermogen om lichaamstemperatuur op peil te
houden, nood aan incubator
 Verlies aan warmte door verdamping kan de warmteproductie
overschrijden




DE À TERME PASGEBORENE
 ongeveer 70% van de huiddikte t.o.v. volwassenen  hogere oppervlakte-
Volledige huiddikte
gewichtsverhouding
Periderm  afwezig
 vergelijkbaar met kleine volwassene
 verminderde melanine productie
Epidermis
 vernix caseosa (witte vettige substantie) aanwezig  vorming van melanine granules
is immatuur
Dermale- epidermale
 dermale papillen zwak ontwikkeld bij de geboorte
junctie
 dunner (ongeveer 60% in vergelijking met volwassene)
 Veel meer cellulaire componenten in vergelijking met volwassen huid
 Collageenontwikkeling tot 3-6 maand na de geboorte
Dermis  Minder, fijnere collageenbundels
 Enkele immature elastinebundels (deze zijn matuur op 3 jaar)
 Fibroblasten meer aanwezig in reticulaire dermis

Subcutaan weefsel  Dunner subcutaan vetweefsel
 Capillaire bedden nog niet volledig georganiseerd, duurt tot ongeveer 14-17 weken
Doorbloeding
na de geboorte
Bezenuwing  Meissnerlichaampjes nog niet volledig ontwikkeld  Axon reflex gedempt
Zweetklieren  aanwezig
Immuuncellen  verminderde immuniteitsfunctie
 groot en actief, maar minder dan bij de premature baby
Talgklieren
 samenstelling sebum is anders dan bij de volwassene
Haar  donshaar en haren aanwezig
 permeabele huid waardoor hoger risico op toxiciteit bij topicale producten
 gevoelig voor zonnebrand
 actieve talgklieren door blootstelling aan hormonen afkomstig van de
Bescherming moeder
 serum secretie is hoger bij de geboorte dan aan 6 maand
 Iets hogere pH die na 2 dagen stabiliseert




4