Besigheidstudies
,MIKRO-OMGEWING, BESIGHEIDSFUNKSIES + GEHALTE
Besigheidsomgewings:
Interne omgewing Eksterne omgewing
MARKOMGEWING MAKRO-OMGEWING
MIKRO-OMGEWING
⇨ Opperasioneel ⇨Algemeen
[volle beheer deur
[beperkte beheer deur [geen beheer deur die
onderneming]
die onderneming] onderneming]
• Visie,missie, strategie • verbruikers • polities
en doelwitte van die • mededingers • ekonomies
sake-onderneming • verskaffers • maatskaplik
• Produksiefaktore / • burgerlike • tegnologies
hulpbronne samelewing • wetlik
Elemente
Elemente
• Besigheid se funksies • tussengangers • omgewing
• Bestuurstruktuur • klante / kliënte • fisies / natuurlik
• Werkomgewing • sosiokultuur &
• Kultuur demografie
• Beeld van die • internasionaal /
onderneming globaal
• institusioneel
• moeilike werknemers • mededinging • veranderinge in
• gebrek aan visie en • demografie inkomstevlakke
missie • voorraadtekort • globalisering
• gebrek aan voldoende • verandering in • politieke
Uitdagings
Uitdagings
bestuursvaardighede verbruikers se veranderinge
• vakbonde voorkeure en • onlangse wetgewing
• stalkings en gewoontes • arbeidsbeperkings
sloerstalkings • psigografika • sosio-ekonomiese
kwessies
• inflasie en
rentekoerse
Besigheid het volledige Besigheid het geen beheer nie, maar die bestuur
beheer kan beheerfaktore beïnvloed
MIRKO-OMGEWING → interne omgewing / onderneming self
KOMPONENTE:
VISIE, MISSIESTELLING, OOGMERKE + DOELWITTE
Visie → ‘n droom wat oor ‘n lang tydperk rigting gee aan die organisasie [duidelike &
besielende verklaring van wat jy probeer skep op bereik]
Strategie → die beplanning en handelinge van die topbestuurder om hul visie te bereik.
Strategiese visie → kombineer visie en strategiee om ‘n raamwerk vir die missie en
oogmerke van die organisasie te gee
2 © Noted Summaries [Graad 10 > Besigheidstudies] www.notedsummaries.co.za
,MISSIESTELLING
→ word deur die visie geinspireer en verduidelik wat die besigheid op langtermyn doen
MISSIEVERKLARING → uiteensetting van kerndoelwitte van ‘n besigheid en ‘n verduideliking
van hoekom die besigheid bestaan
OOGMERKE (DOEL) EN DOELWITTE
Primêre oogmerk → Om wins te maak
Sekondêre oogmerk → maatskaplike opheffing
ORGANISASIEKULTUUR – ORGANISATORIESE HULPBRONNE
ORGANISASIEKULTUUR
→ verwys na HOE dinge by ‘n onderneming gedoen word [bv. kleredrag] > BEÏNVLOED DEUR
WERKNEMERS SE KULTUUR
WAARDES → kan die opheffing van benadeelde persone en gelyke werksgeleenthede
insluit [die morele eienskappe wat vir ‘n organisasie belangrik is]
OORTUIGING → ‘n organisasie voel dat die werknemers moet aantrek soos hulle wil sodat
hulle gemaklik kan wees [voorbeeld] > wat ‘n organisasie voel waar / aanvaarbaar is
DOEL van ‘n besigheid [NIE NET > optimal wins te streef] → om werksgeleenthede te skep
en om by maatskaplike opheffing betrokke te wees [Doel → die oogmerke of doelwitte
van ‘n organisasie]
ORGANISATORIESE HULPBRONNE
→ Hulpbronne wat ‘n onderneming gebruik > effektiewe funksionering
MENSLIKE HULPBRONNE – Mense met kennis en vaardighede (werkers, konsultante &
bestuurders) [ARBEID → LONE]
FISIESE HULPBRONNE – (bedryfshulpbronne) alles wat nodig is om die besigheid sukselvol
te bedryf [KAPITAAL → RENTE]
FINANSIËLE HULPBRONNE – (Kontant, bankoortekkings, kort- en langtermynlenings) dit is
nodig om aankope en uitgawes te betaal om die besigheid te bedryf [ENTREPRENEURIESE →
WINS]
TEGNOLOGIESE HULPBRONNE - (Rekenaars, stempos en e-pos of produksietegnologie) kan
voordeel gee bo mededingers maar moet dus deur patentregte of kopiereg beskerm
word [NATUURLIKE → HUUR]
BESIGHEIDSBESUUR – LEIERSKAP - ORGANISASIESTRUKTUUR
Bestuur → Die proses waardeur ‘n individu leiding gee
en rigting sodat die organisasie sy oogmerke kan
bereik
Leierskap → Die manier waarop ‘n individu die gedrag
van ander kan beïnvloed om die oogmerke van die
organisasie te bereik
3 © Noted Summaries [Graad 10 > Besigheidstudies] www.notedsummaries.co.za
, LEIERSKAP BESTUURDER
• enige werksnemer [nie bestuurspos] • spesifieke posisie in onderneming
• tree na vore > behoefte aan leiding in • vakante bestuurspos
groep > KARAKTEREIENSKAP • deel opdragte uit + verseker uitvoering
• deel van span + help take uitvoer daarvan
• inspireer om take uit te voer • gesag om opdragte uit te deel
ORGANISATORIESE STRUKTUUR
→ Manier waarop werknemers in ‘n onderneming georganiseer is + beskryf elke
bestuurder se verantwoordelikhede & gesag
TRADISIONEEL > piramiede [dui vlakke van onderneming aan]
ORGANISERING → bestuur bepaal watter aktiwiteite uitgevoer moet word en deur wie.
ORGANOGRAM DUI AAN:
• Watter werk word gedoen en deur wie dit gedoen word
• Die verband tussen verskillende poste en take (laer vlak, middelvlak of topbestuur)
• Die koordinering tussen verskillende afdelings (bv. menslikehulpbronne en
bemarkingsbestuur)
8 BESIGHEIDSFUNKSIES > ROL + BELANGRIKHEID
[BELANGRIK = VERSEKER DAT DIE BESIGHEID SE OOGMERKE BEREIK WORD]
4 © Noted Summaries [Graad 10 > Besigheidstudies] www.notedsummaries.co.za
,MIKRO-OMGEWING, BESIGHEIDSFUNKSIES + GEHALTE
Besigheidsomgewings:
Interne omgewing Eksterne omgewing
MARKOMGEWING MAKRO-OMGEWING
MIKRO-OMGEWING
⇨ Opperasioneel ⇨Algemeen
[volle beheer deur
[beperkte beheer deur [geen beheer deur die
onderneming]
die onderneming] onderneming]
• Visie,missie, strategie • verbruikers • polities
en doelwitte van die • mededingers • ekonomies
sake-onderneming • verskaffers • maatskaplik
• Produksiefaktore / • burgerlike • tegnologies
hulpbronne samelewing • wetlik
Elemente
Elemente
• Besigheid se funksies • tussengangers • omgewing
• Bestuurstruktuur • klante / kliënte • fisies / natuurlik
• Werkomgewing • sosiokultuur &
• Kultuur demografie
• Beeld van die • internasionaal /
onderneming globaal
• institusioneel
• moeilike werknemers • mededinging • veranderinge in
• gebrek aan visie en • demografie inkomstevlakke
missie • voorraadtekort • globalisering
• gebrek aan voldoende • verandering in • politieke
Uitdagings
Uitdagings
bestuursvaardighede verbruikers se veranderinge
• vakbonde voorkeure en • onlangse wetgewing
• stalkings en gewoontes • arbeidsbeperkings
sloerstalkings • psigografika • sosio-ekonomiese
kwessies
• inflasie en
rentekoerse
Besigheid het volledige Besigheid het geen beheer nie, maar die bestuur
beheer kan beheerfaktore beïnvloed
MIRKO-OMGEWING → interne omgewing / onderneming self
KOMPONENTE:
VISIE, MISSIESTELLING, OOGMERKE + DOELWITTE
Visie → ‘n droom wat oor ‘n lang tydperk rigting gee aan die organisasie [duidelike &
besielende verklaring van wat jy probeer skep op bereik]
Strategie → die beplanning en handelinge van die topbestuurder om hul visie te bereik.
Strategiese visie → kombineer visie en strategiee om ‘n raamwerk vir die missie en
oogmerke van die organisasie te gee
2 © Noted Summaries [Graad 10 > Besigheidstudies] www.notedsummaries.co.za
,MISSIESTELLING
→ word deur die visie geinspireer en verduidelik wat die besigheid op langtermyn doen
MISSIEVERKLARING → uiteensetting van kerndoelwitte van ‘n besigheid en ‘n verduideliking
van hoekom die besigheid bestaan
OOGMERKE (DOEL) EN DOELWITTE
Primêre oogmerk → Om wins te maak
Sekondêre oogmerk → maatskaplike opheffing
ORGANISASIEKULTUUR – ORGANISATORIESE HULPBRONNE
ORGANISASIEKULTUUR
→ verwys na HOE dinge by ‘n onderneming gedoen word [bv. kleredrag] > BEÏNVLOED DEUR
WERKNEMERS SE KULTUUR
WAARDES → kan die opheffing van benadeelde persone en gelyke werksgeleenthede
insluit [die morele eienskappe wat vir ‘n organisasie belangrik is]
OORTUIGING → ‘n organisasie voel dat die werknemers moet aantrek soos hulle wil sodat
hulle gemaklik kan wees [voorbeeld] > wat ‘n organisasie voel waar / aanvaarbaar is
DOEL van ‘n besigheid [NIE NET > optimal wins te streef] → om werksgeleenthede te skep
en om by maatskaplike opheffing betrokke te wees [Doel → die oogmerke of doelwitte
van ‘n organisasie]
ORGANISATORIESE HULPBRONNE
→ Hulpbronne wat ‘n onderneming gebruik > effektiewe funksionering
MENSLIKE HULPBRONNE – Mense met kennis en vaardighede (werkers, konsultante &
bestuurders) [ARBEID → LONE]
FISIESE HULPBRONNE – (bedryfshulpbronne) alles wat nodig is om die besigheid sukselvol
te bedryf [KAPITAAL → RENTE]
FINANSIËLE HULPBRONNE – (Kontant, bankoortekkings, kort- en langtermynlenings) dit is
nodig om aankope en uitgawes te betaal om die besigheid te bedryf [ENTREPRENEURIESE →
WINS]
TEGNOLOGIESE HULPBRONNE - (Rekenaars, stempos en e-pos of produksietegnologie) kan
voordeel gee bo mededingers maar moet dus deur patentregte of kopiereg beskerm
word [NATUURLIKE → HUUR]
BESIGHEIDSBESUUR – LEIERSKAP - ORGANISASIESTRUKTUUR
Bestuur → Die proses waardeur ‘n individu leiding gee
en rigting sodat die organisasie sy oogmerke kan
bereik
Leierskap → Die manier waarop ‘n individu die gedrag
van ander kan beïnvloed om die oogmerke van die
organisasie te bereik
3 © Noted Summaries [Graad 10 > Besigheidstudies] www.notedsummaries.co.za
, LEIERSKAP BESTUURDER
• enige werksnemer [nie bestuurspos] • spesifieke posisie in onderneming
• tree na vore > behoefte aan leiding in • vakante bestuurspos
groep > KARAKTEREIENSKAP • deel opdragte uit + verseker uitvoering
• deel van span + help take uitvoer daarvan
• inspireer om take uit te voer • gesag om opdragte uit te deel
ORGANISATORIESE STRUKTUUR
→ Manier waarop werknemers in ‘n onderneming georganiseer is + beskryf elke
bestuurder se verantwoordelikhede & gesag
TRADISIONEEL > piramiede [dui vlakke van onderneming aan]
ORGANISERING → bestuur bepaal watter aktiwiteite uitgevoer moet word en deur wie.
ORGANOGRAM DUI AAN:
• Watter werk word gedoen en deur wie dit gedoen word
• Die verband tussen verskillende poste en take (laer vlak, middelvlak of topbestuur)
• Die koordinering tussen verskillende afdelings (bv. menslikehulpbronne en
bemarkingsbestuur)
8 BESIGHEIDSFUNKSIES > ROL + BELANGRIKHEID
[BELANGRIK = VERSEKER DAT DIE BESIGHEID SE OOGMERKE BEREIK WORD]
4 © Noted Summaries [Graad 10 > Besigheidstudies] www.notedsummaries.co.za
