Corporate Social Responsibility
Hoorcollege 1
Introductie
-> ‘’Nike as a window into the evolution of CSR’’
→ Met "Nike as a window into the evolution of CSR" wordt bedoeld dat je aan de hand
van Nike kunt zien hoe de aanpak van Corporate Social Responsibility (CSR), oftewel
maatschappelijk verantwoord ondernemen, in de loop der tijd is veranderd
→ Nike heeft in het verleden veel kritiek gekregen over de arbeidsomstandigheden in de fabrieken
waar hun producten werden gemaakt, vooral in opkomende landen. Deze kritiek heeft het bedrijf
gedwongen om zijn CSR-beleid aan te passen en transparanter te worden over
arbeidsomstandigheden, milieu-impact en andere maatschappelijke kwesties. Het idee is dat je,
door te kijken naar hoe Nike zijn CSR-strategieën heeft ontwikkeld en veranderd, inzicht krijgt in
bredere trends in de manier waarop bedrijven omgaan met hun maatschappelijke
verantwoordelijkheid
Roadmap op the course
Leerdoelen van vandaag
-> Recall/herinneren and compare van de historische oorsprong van de hedendaagse
manifestations/verschijningsvormen van CSR (Maatschappelijk verantwoord ondernemen)
-> Distinguish/onderscheiden van normatieve en analytische debatten over de social responsibility van
bedrijven
-> Argue/beargumenteren waarom CSR een belangrijk strategisch vraagstuk is geworden voor bedrijven
CSR as Philanthropy
Met "CSR as philanthropy" wordt bedoeld dat bedrijven maatschappelijk verantwoord ondernemen vooral
zien als het doneren van geld of middelen aan goede doelen, zonder dat het direct iets te maken heeft met
hun bedrijfsstrategie. Het voorbeeld van de ABN AMRO Foundation toont dit, waar de bank projecten
steunt, maar zonder dat dit direct invloed heeft op hun kernactiviteiten. Het is dus meer filantropie dan
strategisch ondernemen
CSR as greenwashing
-> CSR as greenwashing betekent dat bedrijven zich als duurzaam presenteren, bijvoorbeeld door biofuels
of zonne-energie te promoten, maar in werkelijkheid weinig doen om hun milieu-impact echt te verminderen.
Ze gebruiken duurzaamheid vooral als marketingtool om goed over te komen, zonder echte veranderingen
door te voeren
1
,CSR as governance
-> CSR as governance betekent dat maatschappelijk verantwoord ondernemen onderdeel wordt van de
bedrijfsstructuur en besluitvorming. Het gaat om het integreren van ethische, sociale en milieukwesties in
het dagelijks bestuur van een bedrijf, bijvoorbeeld door te zorgen voor eerlijke arbeidsomstandigheden in
productiefaciliteiten
CSR as strategy
CSR as strategy betekent dat maatschappelijk verantwoord ondernemen een integraal onderdeel wordt van
de bedrijfsstrategie. In het geval van Patagonia gaat het om het recyclen, refurbishen en hergebruiken van
producten om hun levensduur te verlengen. Dit is niet alleen goed voor het milieu, maar versterkt ook hun
merk, wat laat zien hoe duurzaamheid strategisch wordt ingezet voor bedrijfswinst en maatschappelijke
impact
Corporate irresponsibility
-> Corporate irresponsibility betekent dat bedrijven hun maatschappelijke
verantwoordelijkheden negeren, vaak voor eigen gewin. De afbeelding over
lobbyen en campagne-donaties laat zien hoe bedrijven politici financieel
ondersteunen om wetgeving in hun voordeel te beïnvloeden, wat vaak ten koste
gaat van het algemeen belang
De oorsprong van CSR practices
-> CSR ontstond/originated als een verdediging van het kapitalisme in de jaren 1950 in de VS
-> Ongereguleerd kapitalisme en de great depression ondermijnden/eroded trust; regelgeving gaf de
arbeiders meer macht en beëindigde het small-government principe
-> Business, ondersteund door academische elites, begon een visie op CSR te formuleren
-> Doel van deze vroege CSR inspanningen; de overheid buiten het reguleren van bedrijven houden
-> Een proactieve poging om te beargumenteren dat business itself het beste gepositioneerd was om de
economie te reguleren
Wat is CSR?
-> De oorsprong van CSR heeft invloed gehad op vrijwillige opvattingen/voluntary conceptions van CSR
-> Bijvoorbeeld: CSR wordt prominent gedefinieerd als: “CSR as actions that appear to further some social
good, beyond the interests of the firm and that which is required by law” (McWilliams & Siegel, 2001: 117;
cited >12000) -> "CSR als acties die lijken bij te dragen aan een sociaal goed, boven de belangen van het
bedrijf en datgene wat wettelijk vereist is"
-> CSR als een ‘voluntary debate’ heeft geleid tot heftige discussies/heated debates
Normatieve benaderingen van CSR
-> Agency theory (Friedman, Jensen)
→ Stelt dat eigenaren de belangrijkste/de enige (singular) stakeholders zijn
→ Eigenaren geven hun geld en hebben alle ‘residual’ claim (d.w.z. wat overblijft)
-> Social responsibility of the firm = following the law
-> “The only one responsibility of business towards the society is the maximization of profits to the
shareholders, within the legal framework and the ethical custom of the country” (Friedman 1970)
-> Stakeholder view of the corporation (Freeman, 1984)
→ Doel en verantwoordelijkheden van het bedrijf ten opzichte van de samenleving, met managers
als stewards/beheerders
→ Bedrijven zijn verantwoordelijk tegenover verschillende stakeholders, waaronder werknemers,
2
, aandeelhouders, klanten etc.
-> “A stakeholder in an organization is (by definition) any group or individual who can affect or is affected by
the achievement of the organization's objectives” (Freeman, 1984)
The stakeholder approach
Het Stakeholder Model:
● Dit model, gepromoot door R. Edward Freeman, legt
de nadruk op het feit dat bedrijven niet alleen
verantwoordelijk zijn voor aandeelhouders, maar voor
een breed scala aan belanghebbenden
(stakeholders). Dit omvat ook werknemers, klanten,
leveranciers, de bredere gemeenschap, en zelfs de
ecologie.
● Kenmerken van het Stakeholder Model:
○ Bedrijven moeten de belangen van alle stakeholders in balans brengen, niet alleen de
aandeelhouders.
○ Managers fungeren als stewards (beheerders) die zorgen voor het welzijn van de
organisatie en de bredere gemeenschap.
○ Bedrijven dragen bij aan het algemeen welzijn, en het creëren van waarde voor alle
stakeholders wordt gezien als essentieel voor het langetermijnsucces van het bedrijf
Theorieën van CSR
-> Verschillende kritieken vanuit elk perspectief
1. Kritiek van voorstanders/proponents van agency theory:
→ CSR stelt managers in staat om het geld van anderen te ‘verspillen’ aan persoonlijke
projecten/pet projects, zonder verantwoording af te leggen
2. Kritiek van voorstanders/proponents van stakeholder theory:
→ Shareholder focus negeert de legitieme claims van andere stakeholders en suggereert ten
onrechte dat het een zero-sum game is
→ Belangrijk: Opvattingen/conceptions over het bedrijf en zijn verantwoordelijkheden kunnen verschillen
afhankelijk van de context
Scope conditions of contemporary/hedendaags CSR
-> Tegenwoordig zijn die vragen - of bedrijven een social responsibility hebben die verder gaat dan het
volgen van de wet en of CSR ‘vrijwillig’ is - wellicht niet meer zo relevant als 30 jaar geleden
-> Instead, we may ask how firms practice CSR
-> Corporate irresponsibility in the spotlight
→ Multinationals die opereren in contexten gekarakteriseerd door een gebrek aan regelgeving
→ Een groeiende lijst van corporate scandals/bedrijfsschandalen
→ Mistrust in bedrijven
→ Het eerste punt betekent dat grote bedrijven (multinationals) vaak actief
zijn in landen of regio’s waar weinig tot geen regels zijn die hun bedrijfsvoering
reguleren. Dit biedt hen de kans om bepaalde ethische of milieustandaarden
te negeren, omdat er geen strenge wetten zijn die hen dwingen om
verantwoord te handelen. Dus, in een omgeving zonder strikte regelgeving
kunnen bedrijven zich vaak 'onverantwoordelijk' gedragen zonder directe
gevolgen, wat bijdraagt aan een groeiend wantrouwen tegenover bedrijven.
3
Hoorcollege 1
Introductie
-> ‘’Nike as a window into the evolution of CSR’’
→ Met "Nike as a window into the evolution of CSR" wordt bedoeld dat je aan de hand
van Nike kunt zien hoe de aanpak van Corporate Social Responsibility (CSR), oftewel
maatschappelijk verantwoord ondernemen, in de loop der tijd is veranderd
→ Nike heeft in het verleden veel kritiek gekregen over de arbeidsomstandigheden in de fabrieken
waar hun producten werden gemaakt, vooral in opkomende landen. Deze kritiek heeft het bedrijf
gedwongen om zijn CSR-beleid aan te passen en transparanter te worden over
arbeidsomstandigheden, milieu-impact en andere maatschappelijke kwesties. Het idee is dat je,
door te kijken naar hoe Nike zijn CSR-strategieën heeft ontwikkeld en veranderd, inzicht krijgt in
bredere trends in de manier waarop bedrijven omgaan met hun maatschappelijke
verantwoordelijkheid
Roadmap op the course
Leerdoelen van vandaag
-> Recall/herinneren and compare van de historische oorsprong van de hedendaagse
manifestations/verschijningsvormen van CSR (Maatschappelijk verantwoord ondernemen)
-> Distinguish/onderscheiden van normatieve en analytische debatten over de social responsibility van
bedrijven
-> Argue/beargumenteren waarom CSR een belangrijk strategisch vraagstuk is geworden voor bedrijven
CSR as Philanthropy
Met "CSR as philanthropy" wordt bedoeld dat bedrijven maatschappelijk verantwoord ondernemen vooral
zien als het doneren van geld of middelen aan goede doelen, zonder dat het direct iets te maken heeft met
hun bedrijfsstrategie. Het voorbeeld van de ABN AMRO Foundation toont dit, waar de bank projecten
steunt, maar zonder dat dit direct invloed heeft op hun kernactiviteiten. Het is dus meer filantropie dan
strategisch ondernemen
CSR as greenwashing
-> CSR as greenwashing betekent dat bedrijven zich als duurzaam presenteren, bijvoorbeeld door biofuels
of zonne-energie te promoten, maar in werkelijkheid weinig doen om hun milieu-impact echt te verminderen.
Ze gebruiken duurzaamheid vooral als marketingtool om goed over te komen, zonder echte veranderingen
door te voeren
1
,CSR as governance
-> CSR as governance betekent dat maatschappelijk verantwoord ondernemen onderdeel wordt van de
bedrijfsstructuur en besluitvorming. Het gaat om het integreren van ethische, sociale en milieukwesties in
het dagelijks bestuur van een bedrijf, bijvoorbeeld door te zorgen voor eerlijke arbeidsomstandigheden in
productiefaciliteiten
CSR as strategy
CSR as strategy betekent dat maatschappelijk verantwoord ondernemen een integraal onderdeel wordt van
de bedrijfsstrategie. In het geval van Patagonia gaat het om het recyclen, refurbishen en hergebruiken van
producten om hun levensduur te verlengen. Dit is niet alleen goed voor het milieu, maar versterkt ook hun
merk, wat laat zien hoe duurzaamheid strategisch wordt ingezet voor bedrijfswinst en maatschappelijke
impact
Corporate irresponsibility
-> Corporate irresponsibility betekent dat bedrijven hun maatschappelijke
verantwoordelijkheden negeren, vaak voor eigen gewin. De afbeelding over
lobbyen en campagne-donaties laat zien hoe bedrijven politici financieel
ondersteunen om wetgeving in hun voordeel te beïnvloeden, wat vaak ten koste
gaat van het algemeen belang
De oorsprong van CSR practices
-> CSR ontstond/originated als een verdediging van het kapitalisme in de jaren 1950 in de VS
-> Ongereguleerd kapitalisme en de great depression ondermijnden/eroded trust; regelgeving gaf de
arbeiders meer macht en beëindigde het small-government principe
-> Business, ondersteund door academische elites, begon een visie op CSR te formuleren
-> Doel van deze vroege CSR inspanningen; de overheid buiten het reguleren van bedrijven houden
-> Een proactieve poging om te beargumenteren dat business itself het beste gepositioneerd was om de
economie te reguleren
Wat is CSR?
-> De oorsprong van CSR heeft invloed gehad op vrijwillige opvattingen/voluntary conceptions van CSR
-> Bijvoorbeeld: CSR wordt prominent gedefinieerd als: “CSR as actions that appear to further some social
good, beyond the interests of the firm and that which is required by law” (McWilliams & Siegel, 2001: 117;
cited >12000) -> "CSR als acties die lijken bij te dragen aan een sociaal goed, boven de belangen van het
bedrijf en datgene wat wettelijk vereist is"
-> CSR als een ‘voluntary debate’ heeft geleid tot heftige discussies/heated debates
Normatieve benaderingen van CSR
-> Agency theory (Friedman, Jensen)
→ Stelt dat eigenaren de belangrijkste/de enige (singular) stakeholders zijn
→ Eigenaren geven hun geld en hebben alle ‘residual’ claim (d.w.z. wat overblijft)
-> Social responsibility of the firm = following the law
-> “The only one responsibility of business towards the society is the maximization of profits to the
shareholders, within the legal framework and the ethical custom of the country” (Friedman 1970)
-> Stakeholder view of the corporation (Freeman, 1984)
→ Doel en verantwoordelijkheden van het bedrijf ten opzichte van de samenleving, met managers
als stewards/beheerders
→ Bedrijven zijn verantwoordelijk tegenover verschillende stakeholders, waaronder werknemers,
2
, aandeelhouders, klanten etc.
-> “A stakeholder in an organization is (by definition) any group or individual who can affect or is affected by
the achievement of the organization's objectives” (Freeman, 1984)
The stakeholder approach
Het Stakeholder Model:
● Dit model, gepromoot door R. Edward Freeman, legt
de nadruk op het feit dat bedrijven niet alleen
verantwoordelijk zijn voor aandeelhouders, maar voor
een breed scala aan belanghebbenden
(stakeholders). Dit omvat ook werknemers, klanten,
leveranciers, de bredere gemeenschap, en zelfs de
ecologie.
● Kenmerken van het Stakeholder Model:
○ Bedrijven moeten de belangen van alle stakeholders in balans brengen, niet alleen de
aandeelhouders.
○ Managers fungeren als stewards (beheerders) die zorgen voor het welzijn van de
organisatie en de bredere gemeenschap.
○ Bedrijven dragen bij aan het algemeen welzijn, en het creëren van waarde voor alle
stakeholders wordt gezien als essentieel voor het langetermijnsucces van het bedrijf
Theorieën van CSR
-> Verschillende kritieken vanuit elk perspectief
1. Kritiek van voorstanders/proponents van agency theory:
→ CSR stelt managers in staat om het geld van anderen te ‘verspillen’ aan persoonlijke
projecten/pet projects, zonder verantwoording af te leggen
2. Kritiek van voorstanders/proponents van stakeholder theory:
→ Shareholder focus negeert de legitieme claims van andere stakeholders en suggereert ten
onrechte dat het een zero-sum game is
→ Belangrijk: Opvattingen/conceptions over het bedrijf en zijn verantwoordelijkheden kunnen verschillen
afhankelijk van de context
Scope conditions of contemporary/hedendaags CSR
-> Tegenwoordig zijn die vragen - of bedrijven een social responsibility hebben die verder gaat dan het
volgen van de wet en of CSR ‘vrijwillig’ is - wellicht niet meer zo relevant als 30 jaar geleden
-> Instead, we may ask how firms practice CSR
-> Corporate irresponsibility in the spotlight
→ Multinationals die opereren in contexten gekarakteriseerd door een gebrek aan regelgeving
→ Een groeiende lijst van corporate scandals/bedrijfsschandalen
→ Mistrust in bedrijven
→ Het eerste punt betekent dat grote bedrijven (multinationals) vaak actief
zijn in landen of regio’s waar weinig tot geen regels zijn die hun bedrijfsvoering
reguleren. Dit biedt hen de kans om bepaalde ethische of milieustandaarden
te negeren, omdat er geen strenge wetten zijn die hen dwingen om
verantwoord te handelen. Dus, in een omgeving zonder strikte regelgeving
kunnen bedrijven zich vaak 'onverantwoordelijk' gedragen zonder directe
gevolgen, wat bijdraagt aan een groeiend wantrouwen tegenover bedrijven.
3
