Arrestenlijst Burgerlijk Recht II
Geordend per thema - met belangrijkste wetsartikelen
Let op: de artikelenkolom noemt de belangrijkste kapstokartikelen die bij het arrest/leerstuk horen; niet elk artikel hoeft in elke casus allemaal toegepast te worden.
1. Bronnen van verbintenissen / samenloop
Arrest Thema Belangrijkste wetsartikelen Kern
HR Quint/Te Poel Bron van verbintenis art. 6:1 BW; evt. 6:212 BW Verbintenissen kunnen ook uit het stelsel van de
wet voortvloeien; art. 6:1 BW ruim lezen.
HR Dierenarts Samenloop contract + risicoaansprakelijkheid art. 6:179 BW; 7:400 BW; 7:406 lid 2 BW; 6:101 BW Contract sluit buitencontractuele
risicoaansprakelijkheid niet automatisch uit.
HR Paardrijles Samenloop contract + risicoaansprakelijkheid art. 6:179 BW; 6:101 BW Het enkele feit dat iemand op grond van
overeenkomst paardrijdt, betekent niet dat art.
6:179 BW volledig opzij wordt gezet.
HR Althuisius’ ladder Exclusiviteit contractuele regeling art. 7A:1790 BW; 6:162 BW; 6:173 BW Soms moet je binnen het contractuele regime
blijven en kun je niet “vluchten” naar OD.
HR Azivo/GGD Contractsdwang / maatschappelijke zorgvuldigheid art. 6:162 BW; 3:296 BW Onder omstandigheden kan weigeren te
contracteren of betalen maatschappelijk
onbetamelijk zijn.
2. Totstandkoming, uitleg en kwalificatie van overeenkomsten
Arrest Thema Belangrijkste wetsartikelen Kern
HR Haviltex Uitleg overeenkomst art. 3:33 BW; 3:35 BW; 6:217 BW; 6:248 BW Niet alleen taalkundig kijken, maar naar wat
partijen redelijkerwijs over en weer mochten
begrijpen.
HR Bunde/Erckens Totstandkoming / uitleg art. 3:33 BW; 3:35 BW; 6:217 BW; 6:227 BW Bij onduidelijke begrippen kijk je naar
verklaringen, gedragingen en wederzijds
vertrouwen.
HR Kribbebijter Vertegenwoordiging / contractspartij art. 3:33 BW; 3:35 BW; 3:60 BW; 3:61 BW Met wie is gecontracteerd? Dat hangt af van wat
partijen over en weer mochten begrijpen.
HR Bekijk ’t maar Eenzijdige rechtshandeling / vertrouwen art. 3:33 BW; 3:35 BW; 3:37 BW Ook bij eenzijdige verklaringen kan
gerechtvaardigd vertrouwen beslissend zijn.
HR Inscharing Kwalificatie overeenkomst art. 6:213 BW; 6:215 BW; Boek 7/7A BW Eerst uitleggen wat partijen zijn overeengekomen,
daarna kwalificeren welk type contract het is.
HR Huurders/Portaal Kwalificatie huur of geen huur art. 7:201 BW; 6:213 BW; 6:215 BW De titel van het contract is niet beslissend; inhoud
en strekking bepalen kwalificatie.
HR Lundiform/Mexx Uitleg commercieel contract art. 3:33 BW; 3:35 BW; 6:248 BW Ook bij commerciële contracten blijft Haviltex
belangrijk; entire agreement-clausule is niet altijd
doorslaggevend.
HR Chubb/Dagenstaed Uitleg algemene verzekeringsvoorwaarden art. 6:231 BW e.v.; 6:238 BW Bij standaardvoorwaarden meer objectieve uitleg:
tekst, structuur en toelichting zijn belangrijk.
3. Precontractuele fase / afgebroken onderhandelingen
Arrest Thema Belangrijkste wetsartikelen Kern
HR Baris/Riezenkamp Precontractuele goede trouw art. 6:2 BW; 6:162 BW; 6:248 BW Onderhandelende partijen moeten rekening
houden met elkaars gerechtvaardigde belangen.
HR Plas/Valburg Afgebroken onderhandelingen art. 6:2 BW; 6:162 BW; 6:103 BW; 3:296 BW Oude driedeling: vrij afbreken, kostenvergoeding,
of positief contractsbelang.
HR CBB/JPO Afgebroken onderhandelingen art. 6:2 BW; 6:162 BW; 6:248 BW Huidige maatstaf: afbreken mag in beginsel, tenzij
dit onaanvaardbaar is door gerechtvaardigd
vertrouwen of omstandigheden.
Arrestenlijst Burgerlijk Recht II - met wetsartikelen
, HR Katwijk/Westdijk Voorbereidende werkzaamheden art. 6:203 BW; 6:210 BW; evt. 6:212 BW Niet zomaar vergoeding voor opgedrongen of op
eigen risico verrichte werkzaamheden.
HR Securicor Gebondenheid buiten contract art. 6:162 BW; 6:248 BW Feiten en omstandigheden zijn doorslaggevend
voor gebondenheid buiten formeel contract.
4. Wilsgebreken: dwaling, bedrog, misbruik
Arrest Thema Belangrijkste wetsartikelen Kern
HR Golf GTI Dwaling sub a art. 6:228 lid 1 sub a BW; 3:53 BW Onjuiste mededeling van verkoper kan dwaling
opleveren.
HR Renteswap Dwaling / mededelingsplicht art. 6:228 lid 1 sub b BW; 6:230 BW Spreekplicht gaat vaak vóór onderzoeksplicht;
causaal verband blijft vereist.
HR Verkoop agrarische grond Dwaling en toekomst art. 6:228 lid 2 BW Dwaling over uitsluitend toekomstige
omstandigheden is in beginsel uitgesloten.
HR Casinovergunning Dwaling en toekomst art. 6:228 lid 1 sub a BW; 6:228 lid 2 BW Let op verschil tussen toekomstverwachting en
onjuiste mededeling over bestaand recht/feit.
HR Antilliaans zwembad Dwaling + OD art. 6:228 BW; 3:44 BW; 6:162 BW Mededelingsplicht kan voorgaan op
onderzoeksplicht; bedrog levert makkelijker OD
op.
HR Verkoop varkensmesterij Dwaling + OD art. 6:228 BW; 6:162 BW Voor schadevergoeding bij dwaling is méér nodig
dan alleen vernietigbaarheid.
HR InBev/Van der Valk Mededelingsplicht art. 6:228 lid 1 sub b BW Wie iets zelf niet weet, kan het in beginsel ook niet
meedelen.
HR Kantharos van Stevensweert Verkopersdwaling art. 6:228 BW; 6:228 lid 2 BW Dwaling over waarde blijft vaak voor risico van
verkoper, tenzij koper relevante info had moeten
delen.
HR Lampenier Dwaling / contract aanpassen art. 6:228 BW; 6:230 BW; 6:162 BW Bij dwaling kan contractaanpassing passender zijn
dan vernietiging.
HR Vano Gevolgen vernietiging art. 3:49 BW; 3:53 BW; 6:203 BW Na vernietiging kun je je niet tegelijk blijven
beroepen op het vernietigde contract.
HR Hofland/Hennis Essentialia / identiteit koper art. 6:228 BW; 3:44 BW De identiteit van de koper kan onder
omstandigheden essentieel zijn.
5. Nietigheid, vormvoorschriften en strijd met wet/openbare orde
Arrest Thema Belangrijkste wetsartikelen Kern
HR Wav Art. 3:40 BW art. 3:40 BW; 3:41 BW; 3:42 BW Bij strijd met de wet kijk je naar strekking van de
norm en omstandigheden.
HR Röntgenbehandeling / Röntgenstraling Exoneratie medische behandeling art. 7:446 BW e.v.; 7:463 BW; 6:248 lid 2 BW Algemene exoneratie van een arts gaat niet
zomaar op.
HR Iustum pretium Rechtvaardige prijs art. 3:40 BW; 6:248 BW Er bestaat geen algemene leer dat een
overeenkomst nietig is omdat de prijs
“onrechtvaardig” is.
6. Vertegenwoordiging / volmacht / toerekening kennis
Arrest Thema Belangrijkste wetsartikelen Kern
HR Reisbureau Globe / Provincie Groningen Schijn van volmacht art. 3:60 BW; 3:61 lid 2 BW Schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid kan
aan pseudo-volmachtgever worden toegerekend.
HR Huijpers/Wijnveen Volmacht / vertegenwoordiging art. 3:60 BW; 3:61 lid 2 BW Relevant voor toerekening van schijn en
gedragingen rond vertegenwoordiging.
HR ING/Bera Schijn van volmacht art. 3:61 lid 2 BW Ook feiten en omstandigheden voor risico van de
achterman kunnen schijn van volmacht opleveren.
HR Kleuterschool Babbel Toerekening binnen organisatie art. 3:66 lid 2 BW; 6:162 BW Kennis/gedrag van personen binnen organisatie
kan onder omstandigheden aan de organisatie
worden toegerekend.
Arrestenlijst Burgerlijk Recht II - met wetsartikelen
Geordend per thema - met belangrijkste wetsartikelen
Let op: de artikelenkolom noemt de belangrijkste kapstokartikelen die bij het arrest/leerstuk horen; niet elk artikel hoeft in elke casus allemaal toegepast te worden.
1. Bronnen van verbintenissen / samenloop
Arrest Thema Belangrijkste wetsartikelen Kern
HR Quint/Te Poel Bron van verbintenis art. 6:1 BW; evt. 6:212 BW Verbintenissen kunnen ook uit het stelsel van de
wet voortvloeien; art. 6:1 BW ruim lezen.
HR Dierenarts Samenloop contract + risicoaansprakelijkheid art. 6:179 BW; 7:400 BW; 7:406 lid 2 BW; 6:101 BW Contract sluit buitencontractuele
risicoaansprakelijkheid niet automatisch uit.
HR Paardrijles Samenloop contract + risicoaansprakelijkheid art. 6:179 BW; 6:101 BW Het enkele feit dat iemand op grond van
overeenkomst paardrijdt, betekent niet dat art.
6:179 BW volledig opzij wordt gezet.
HR Althuisius’ ladder Exclusiviteit contractuele regeling art. 7A:1790 BW; 6:162 BW; 6:173 BW Soms moet je binnen het contractuele regime
blijven en kun je niet “vluchten” naar OD.
HR Azivo/GGD Contractsdwang / maatschappelijke zorgvuldigheid art. 6:162 BW; 3:296 BW Onder omstandigheden kan weigeren te
contracteren of betalen maatschappelijk
onbetamelijk zijn.
2. Totstandkoming, uitleg en kwalificatie van overeenkomsten
Arrest Thema Belangrijkste wetsartikelen Kern
HR Haviltex Uitleg overeenkomst art. 3:33 BW; 3:35 BW; 6:217 BW; 6:248 BW Niet alleen taalkundig kijken, maar naar wat
partijen redelijkerwijs over en weer mochten
begrijpen.
HR Bunde/Erckens Totstandkoming / uitleg art. 3:33 BW; 3:35 BW; 6:217 BW; 6:227 BW Bij onduidelijke begrippen kijk je naar
verklaringen, gedragingen en wederzijds
vertrouwen.
HR Kribbebijter Vertegenwoordiging / contractspartij art. 3:33 BW; 3:35 BW; 3:60 BW; 3:61 BW Met wie is gecontracteerd? Dat hangt af van wat
partijen over en weer mochten begrijpen.
HR Bekijk ’t maar Eenzijdige rechtshandeling / vertrouwen art. 3:33 BW; 3:35 BW; 3:37 BW Ook bij eenzijdige verklaringen kan
gerechtvaardigd vertrouwen beslissend zijn.
HR Inscharing Kwalificatie overeenkomst art. 6:213 BW; 6:215 BW; Boek 7/7A BW Eerst uitleggen wat partijen zijn overeengekomen,
daarna kwalificeren welk type contract het is.
HR Huurders/Portaal Kwalificatie huur of geen huur art. 7:201 BW; 6:213 BW; 6:215 BW De titel van het contract is niet beslissend; inhoud
en strekking bepalen kwalificatie.
HR Lundiform/Mexx Uitleg commercieel contract art. 3:33 BW; 3:35 BW; 6:248 BW Ook bij commerciële contracten blijft Haviltex
belangrijk; entire agreement-clausule is niet altijd
doorslaggevend.
HR Chubb/Dagenstaed Uitleg algemene verzekeringsvoorwaarden art. 6:231 BW e.v.; 6:238 BW Bij standaardvoorwaarden meer objectieve uitleg:
tekst, structuur en toelichting zijn belangrijk.
3. Precontractuele fase / afgebroken onderhandelingen
Arrest Thema Belangrijkste wetsartikelen Kern
HR Baris/Riezenkamp Precontractuele goede trouw art. 6:2 BW; 6:162 BW; 6:248 BW Onderhandelende partijen moeten rekening
houden met elkaars gerechtvaardigde belangen.
HR Plas/Valburg Afgebroken onderhandelingen art. 6:2 BW; 6:162 BW; 6:103 BW; 3:296 BW Oude driedeling: vrij afbreken, kostenvergoeding,
of positief contractsbelang.
HR CBB/JPO Afgebroken onderhandelingen art. 6:2 BW; 6:162 BW; 6:248 BW Huidige maatstaf: afbreken mag in beginsel, tenzij
dit onaanvaardbaar is door gerechtvaardigd
vertrouwen of omstandigheden.
Arrestenlijst Burgerlijk Recht II - met wetsartikelen
, HR Katwijk/Westdijk Voorbereidende werkzaamheden art. 6:203 BW; 6:210 BW; evt. 6:212 BW Niet zomaar vergoeding voor opgedrongen of op
eigen risico verrichte werkzaamheden.
HR Securicor Gebondenheid buiten contract art. 6:162 BW; 6:248 BW Feiten en omstandigheden zijn doorslaggevend
voor gebondenheid buiten formeel contract.
4. Wilsgebreken: dwaling, bedrog, misbruik
Arrest Thema Belangrijkste wetsartikelen Kern
HR Golf GTI Dwaling sub a art. 6:228 lid 1 sub a BW; 3:53 BW Onjuiste mededeling van verkoper kan dwaling
opleveren.
HR Renteswap Dwaling / mededelingsplicht art. 6:228 lid 1 sub b BW; 6:230 BW Spreekplicht gaat vaak vóór onderzoeksplicht;
causaal verband blijft vereist.
HR Verkoop agrarische grond Dwaling en toekomst art. 6:228 lid 2 BW Dwaling over uitsluitend toekomstige
omstandigheden is in beginsel uitgesloten.
HR Casinovergunning Dwaling en toekomst art. 6:228 lid 1 sub a BW; 6:228 lid 2 BW Let op verschil tussen toekomstverwachting en
onjuiste mededeling over bestaand recht/feit.
HR Antilliaans zwembad Dwaling + OD art. 6:228 BW; 3:44 BW; 6:162 BW Mededelingsplicht kan voorgaan op
onderzoeksplicht; bedrog levert makkelijker OD
op.
HR Verkoop varkensmesterij Dwaling + OD art. 6:228 BW; 6:162 BW Voor schadevergoeding bij dwaling is méér nodig
dan alleen vernietigbaarheid.
HR InBev/Van der Valk Mededelingsplicht art. 6:228 lid 1 sub b BW Wie iets zelf niet weet, kan het in beginsel ook niet
meedelen.
HR Kantharos van Stevensweert Verkopersdwaling art. 6:228 BW; 6:228 lid 2 BW Dwaling over waarde blijft vaak voor risico van
verkoper, tenzij koper relevante info had moeten
delen.
HR Lampenier Dwaling / contract aanpassen art. 6:228 BW; 6:230 BW; 6:162 BW Bij dwaling kan contractaanpassing passender zijn
dan vernietiging.
HR Vano Gevolgen vernietiging art. 3:49 BW; 3:53 BW; 6:203 BW Na vernietiging kun je je niet tegelijk blijven
beroepen op het vernietigde contract.
HR Hofland/Hennis Essentialia / identiteit koper art. 6:228 BW; 3:44 BW De identiteit van de koper kan onder
omstandigheden essentieel zijn.
5. Nietigheid, vormvoorschriften en strijd met wet/openbare orde
Arrest Thema Belangrijkste wetsartikelen Kern
HR Wav Art. 3:40 BW art. 3:40 BW; 3:41 BW; 3:42 BW Bij strijd met de wet kijk je naar strekking van de
norm en omstandigheden.
HR Röntgenbehandeling / Röntgenstraling Exoneratie medische behandeling art. 7:446 BW e.v.; 7:463 BW; 6:248 lid 2 BW Algemene exoneratie van een arts gaat niet
zomaar op.
HR Iustum pretium Rechtvaardige prijs art. 3:40 BW; 6:248 BW Er bestaat geen algemene leer dat een
overeenkomst nietig is omdat de prijs
“onrechtvaardig” is.
6. Vertegenwoordiging / volmacht / toerekening kennis
Arrest Thema Belangrijkste wetsartikelen Kern
HR Reisbureau Globe / Provincie Groningen Schijn van volmacht art. 3:60 BW; 3:61 lid 2 BW Schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid kan
aan pseudo-volmachtgever worden toegerekend.
HR Huijpers/Wijnveen Volmacht / vertegenwoordiging art. 3:60 BW; 3:61 lid 2 BW Relevant voor toerekening van schijn en
gedragingen rond vertegenwoordiging.
HR ING/Bera Schijn van volmacht art. 3:61 lid 2 BW Ook feiten en omstandigheden voor risico van de
achterman kunnen schijn van volmacht opleveren.
HR Kleuterschool Babbel Toerekening binnen organisatie art. 3:66 lid 2 BW; 6:162 BW Kennis/gedrag van personen binnen organisatie
kan onder omstandigheden aan de organisatie
worden toegerekend.
Arrestenlijst Burgerlijk Recht II - met wetsartikelen
