FINANCIEEL
MANAGEMENT EN
FINANCIERING
Drs. P.A.M. de Keijzer, Drs. J.E. Renaud
Chiara Karssemakers
Financieel Operationeel RapporteringSemester 2.2
,INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 1 – Treasury management en de financiële functie……………………………………………….……………………..P.02
Hoofdstuk 5 – Bankkrediet en het kredietrisico…………………………………………………………………………………..…………P.06
Hoofdstuk 6 – Producten en ontwikkelingen op financiële markten……………………………………………………..……….P.08
Hoofdstuk 7 – Eigen vermogen……………………………………………………………………………………………………………………..P.11
Hoofdstuk 8 – Vreemd vermogen………………………………………………………………………………………………………………….P.15
Hoofdstuk 9 – Kostenvoet van het eigen vermogen………………………………………………………………..…………………….P.17
Hoofdstuk 10 – Vermogensstructuur en vermogenskosten…………………………………………………………………….…….P.20
Hoofdstuk 11 – Ontwikkeling van theorieën en externe ontwikkelingen in het gebruik
van financiële markten……………………………………………………………………………..………………………..……………………..….P.22
Hoofdstuk 13 – Renterisicobeheer………………………………………………………………………………………………………………..P.28
Hoofdstuk 14 – Valutarisicobeheer………………………………………………………..………………………………………………………P.31
Hoofdstuk 15 – Bedrijfswaardering en bedrijfsovername…….………………………………………………………………………..P.35
1
Financieel management en financiering – Drs. P.A.M.l de Keijzer, Drs. J.E. Renaud
, HOOFDSTUK 1 TREASURY MANAGEMENT EN DE FINANCIËLE FUNCTIE
Soorten controllers:
Financial controller
Houdt zich vooral bezig met processen rondom de primaire vastlegging van financiële feiten
en rapporteert daarover naar het management of de managerial controller
Managerial controller
Houdt zich bezig met het ontwerpen van kritische prestatie-indicatoren en maakt
overzichten die kunnen dienen als input bij de beoordeling van bedrijven of bij beslissingen
Business controller
Kent de organisatie en is de rechterhand van de directie of maakt zelfs deel uit van de
directie
De activiteiten van controllers moeten leiden tot het creëren van waarde (met name op tactisch
niveau). Op operationeel niveau is de controller vooral bezig met het verhogen van de effectiviteit en
efficiency.
Treasury management
Dit is het creëren en in stand houden van financiële randvoorwaarden voor de ontwikkeling van het
kernbedrijf en de doelstellingen van ondernemingen. Dit is de belangrijkste taak van een treasurer en
deze taak is meer extern dan intern gericht.
Hierbij zijn drie aandachtsgebieden:
Zorg dragen voor verkrijging en handhaving van toegang tot de vermogensmarkt
Optimaliseren van de financiële logistiek
Beschermen van vermogen en resultaat tegen financiële risico’s
Een treasurer voert verschillende taken uit, het gemeenschappelijk kenmerk is de omgang met geld.
Financial risk management (FRM) is een zelfstandige tak geworden, bestaande uit:
De bepaling van de omvang van het risico
De ontwikkeling van een beleid ter beheersing van de geconstateerde risico’s
De uitvoering van transacties en het opnieuw vaststellen van de risico’s en het vastleggen
van de genomen acties
In iedere organisatie worden activiteiten uitgevoerd die behoren tot het werkterrein van de
treasurer. Iedere organisatie verricht betalingen, doet aan werkkapitaalbeheer en heeft te maken
met risico’s als gevolg van ontwikkelingen op de kapitaalmarkt.
Financiële overzichten
De balans en de resultatenrekening behoren tot het standaardrepertoire van de controller.
Treasurers zweren bij het kasstroomoverzicht.
Waardevermeerderingen en – verminderingen komen ten bate/laste van het eigen vermogen.
De resultatenrekening is in feite de hulprekening van de post eigen vermogen. Opbrengsten en
kosten zijn onderhevig aan interpretatieverschillen (oftewel daar kan mee gesjoemeld worden).
Voorraadgrootheden zijn posten waarvan je op ieder moment precies de waarde kunt vaststellen
door de hoeveelheden op dat moment te tellen en te koppelen aan de dan geldende prijs.
Stroomgrootheden zijn daarentegen grootheden waarvan de hoeveelheid gekoppeld is aan tijd.
Het kasstroomoverzicht is een overzicht waarin de geldstromen (ontvangsten en uitgaven) in een
bepaalde periode worden vastgelegd.
2
Financieel management en financiering – Drs. P.A.M.l de Keijzer, Drs. J.E. Renaud
, Balans
Een balans is een schematisch overzicht van bezittingen en de wijze waarop deze bezittingen in de
vorm van schulden en eigen vermogen zijn gefinancierd.
De activa wordt onderscheid gemaakt in:
Vaste activa
De bezittingen van een organisatie die langer dan één productieproces mee gaan.
Materiële vaste activa
Bezittingen die langer dan één productieproces meegaan en die je kunt zien en
vastpakken. (het economisch eigendom geeft de doorslag of een post op de balans
wordt opgenomen)
Immateriële vaste activa
Traceerbare, niet fysieke zaken die voor de organisatie of derden een waarde
hebben en van belang zijn voor de kernactiviteiten van het bedrijf
Financiële vaste activa
Overtollige liquide middelen die tijdelijk, maar langer dan één jaar belegd zijn in
aandelen of obligaties
Vlottende activa
Alle bezittingen die binnen één jaar of één productieproces worden verbruikt en binnen het
jaar van de balans verdwijnen.
Aan de passivakant van de balans wordt onderscheid gemaakt in:
Eigen vermogen
Het vermogen dat voor onbepaalde tijd aan de onderneming voor de financiering van activa
ter beschikking is gesteld.
Vreemd vermogen
Het vermogen dat tijdelijk door
vermogensverschaffers aan de onderneming is
verstrekt.
Schulden : een verplichting die het
bedrijf is aangegaan om het verkregen
bedrag of de waarde op het afgesproken
moment terug te betalen. lang vreemd
vermogen en kort vreemd vermogen.
Voorzieningen : een post op de balans
die wordt gevoerd door periodiek uit het
resultaat van een bedrijf bedragen toe te
voegen om ten laste van deze post
toekomstige verwachte uitgaven te kunnen doen.
Het eigen vermogen bestaat uit de volgende onderdelen:
In geval van een persoonlijke onderneming (eenmanszaak): het verschil tussen de bezittingen
en de schulden.
In geval van een bv of nv: het aandelenkapitaal en de reserves.
Het aandelenkapitaal is het totaal van het aantal uitgegeven aandelen
vermenigvuldigd met de nominale waarde per aandeel
De reserves zijn het gedeelte van het eigen vermogen dast niet kan worden
toegerekend aan het aandelenkapitaal
Vreemd vermogen kan onderscheiden worden in:
3
Financieel management en financiering – Drs. P.A.M.l de Keijzer, Drs. J.E. Renaud
MANAGEMENT EN
FINANCIERING
Drs. P.A.M. de Keijzer, Drs. J.E. Renaud
Chiara Karssemakers
Financieel Operationeel RapporteringSemester 2.2
,INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 1 – Treasury management en de financiële functie……………………………………………….……………………..P.02
Hoofdstuk 5 – Bankkrediet en het kredietrisico…………………………………………………………………………………..…………P.06
Hoofdstuk 6 – Producten en ontwikkelingen op financiële markten……………………………………………………..……….P.08
Hoofdstuk 7 – Eigen vermogen……………………………………………………………………………………………………………………..P.11
Hoofdstuk 8 – Vreemd vermogen………………………………………………………………………………………………………………….P.15
Hoofdstuk 9 – Kostenvoet van het eigen vermogen………………………………………………………………..…………………….P.17
Hoofdstuk 10 – Vermogensstructuur en vermogenskosten…………………………………………………………………….…….P.20
Hoofdstuk 11 – Ontwikkeling van theorieën en externe ontwikkelingen in het gebruik
van financiële markten……………………………………………………………………………..………………………..……………………..….P.22
Hoofdstuk 13 – Renterisicobeheer………………………………………………………………………………………………………………..P.28
Hoofdstuk 14 – Valutarisicobeheer………………………………………………………..………………………………………………………P.31
Hoofdstuk 15 – Bedrijfswaardering en bedrijfsovername…….………………………………………………………………………..P.35
1
Financieel management en financiering – Drs. P.A.M.l de Keijzer, Drs. J.E. Renaud
, HOOFDSTUK 1 TREASURY MANAGEMENT EN DE FINANCIËLE FUNCTIE
Soorten controllers:
Financial controller
Houdt zich vooral bezig met processen rondom de primaire vastlegging van financiële feiten
en rapporteert daarover naar het management of de managerial controller
Managerial controller
Houdt zich bezig met het ontwerpen van kritische prestatie-indicatoren en maakt
overzichten die kunnen dienen als input bij de beoordeling van bedrijven of bij beslissingen
Business controller
Kent de organisatie en is de rechterhand van de directie of maakt zelfs deel uit van de
directie
De activiteiten van controllers moeten leiden tot het creëren van waarde (met name op tactisch
niveau). Op operationeel niveau is de controller vooral bezig met het verhogen van de effectiviteit en
efficiency.
Treasury management
Dit is het creëren en in stand houden van financiële randvoorwaarden voor de ontwikkeling van het
kernbedrijf en de doelstellingen van ondernemingen. Dit is de belangrijkste taak van een treasurer en
deze taak is meer extern dan intern gericht.
Hierbij zijn drie aandachtsgebieden:
Zorg dragen voor verkrijging en handhaving van toegang tot de vermogensmarkt
Optimaliseren van de financiële logistiek
Beschermen van vermogen en resultaat tegen financiële risico’s
Een treasurer voert verschillende taken uit, het gemeenschappelijk kenmerk is de omgang met geld.
Financial risk management (FRM) is een zelfstandige tak geworden, bestaande uit:
De bepaling van de omvang van het risico
De ontwikkeling van een beleid ter beheersing van de geconstateerde risico’s
De uitvoering van transacties en het opnieuw vaststellen van de risico’s en het vastleggen
van de genomen acties
In iedere organisatie worden activiteiten uitgevoerd die behoren tot het werkterrein van de
treasurer. Iedere organisatie verricht betalingen, doet aan werkkapitaalbeheer en heeft te maken
met risico’s als gevolg van ontwikkelingen op de kapitaalmarkt.
Financiële overzichten
De balans en de resultatenrekening behoren tot het standaardrepertoire van de controller.
Treasurers zweren bij het kasstroomoverzicht.
Waardevermeerderingen en – verminderingen komen ten bate/laste van het eigen vermogen.
De resultatenrekening is in feite de hulprekening van de post eigen vermogen. Opbrengsten en
kosten zijn onderhevig aan interpretatieverschillen (oftewel daar kan mee gesjoemeld worden).
Voorraadgrootheden zijn posten waarvan je op ieder moment precies de waarde kunt vaststellen
door de hoeveelheden op dat moment te tellen en te koppelen aan de dan geldende prijs.
Stroomgrootheden zijn daarentegen grootheden waarvan de hoeveelheid gekoppeld is aan tijd.
Het kasstroomoverzicht is een overzicht waarin de geldstromen (ontvangsten en uitgaven) in een
bepaalde periode worden vastgelegd.
2
Financieel management en financiering – Drs. P.A.M.l de Keijzer, Drs. J.E. Renaud
, Balans
Een balans is een schematisch overzicht van bezittingen en de wijze waarop deze bezittingen in de
vorm van schulden en eigen vermogen zijn gefinancierd.
De activa wordt onderscheid gemaakt in:
Vaste activa
De bezittingen van een organisatie die langer dan één productieproces mee gaan.
Materiële vaste activa
Bezittingen die langer dan één productieproces meegaan en die je kunt zien en
vastpakken. (het economisch eigendom geeft de doorslag of een post op de balans
wordt opgenomen)
Immateriële vaste activa
Traceerbare, niet fysieke zaken die voor de organisatie of derden een waarde
hebben en van belang zijn voor de kernactiviteiten van het bedrijf
Financiële vaste activa
Overtollige liquide middelen die tijdelijk, maar langer dan één jaar belegd zijn in
aandelen of obligaties
Vlottende activa
Alle bezittingen die binnen één jaar of één productieproces worden verbruikt en binnen het
jaar van de balans verdwijnen.
Aan de passivakant van de balans wordt onderscheid gemaakt in:
Eigen vermogen
Het vermogen dat voor onbepaalde tijd aan de onderneming voor de financiering van activa
ter beschikking is gesteld.
Vreemd vermogen
Het vermogen dat tijdelijk door
vermogensverschaffers aan de onderneming is
verstrekt.
Schulden : een verplichting die het
bedrijf is aangegaan om het verkregen
bedrag of de waarde op het afgesproken
moment terug te betalen. lang vreemd
vermogen en kort vreemd vermogen.
Voorzieningen : een post op de balans
die wordt gevoerd door periodiek uit het
resultaat van een bedrijf bedragen toe te
voegen om ten laste van deze post
toekomstige verwachte uitgaven te kunnen doen.
Het eigen vermogen bestaat uit de volgende onderdelen:
In geval van een persoonlijke onderneming (eenmanszaak): het verschil tussen de bezittingen
en de schulden.
In geval van een bv of nv: het aandelenkapitaal en de reserves.
Het aandelenkapitaal is het totaal van het aantal uitgegeven aandelen
vermenigvuldigd met de nominale waarde per aandeel
De reserves zijn het gedeelte van het eigen vermogen dast niet kan worden
toegerekend aan het aandelenkapitaal
Vreemd vermogen kan onderscheiden worden in:
3
Financieel management en financiering – Drs. P.A.M.l de Keijzer, Drs. J.E. Renaud
