psychologie VUB (eerste bachelor) - Roos Van Hoof
onderzoeksmethoden-
en technieken I
, psychologie VUB (eerste bachelor) - Roos Van Hoof
HOC 1: psychometrie
l WAT ZIJN PSYCHOLOGISCHE TESTEN
DE EERSTE TEST DIE IEDEREEN AFLEGT
-APGAR wordt afgenomen bij elke pasgeborenen
↪ 5 kenmerken: activiteit, pols, grimas, aanblik, respiratie
↪ verschillende scores: 0 = slecht, 1 = medium, 2 = beste
↪ scores op deze kenmerken optellen (totale score op 10)
↪ 7 - 10 => gezonde baby
↪ 4 - 7 => mogelijk probleem of extra aandacht nodig
↪ < 4 => problematisch of reanimatie nodig
WAAROM BELANGRIJK?
-psychologische testen spelen een grote rol in ons dagelijks leven
-mensen komen doorheen hun leven onbewust in aanraking met psychologische testen
-psychologische testen kunnen vergaande gevolgen hebben voor mensen
↪ belangrijke beslissingen kunnen genomen worden op basis van de testresultaten
VERGAANDE GEVOLGEN
-in VS hangt executie af van de intelligentietest
↪ criminelen met een IQ < 70 worden niet geëxecuteerd
↪ persoon is onvoldoende vatbaar om misdaad vast te leggen
↪ leven van persoon is afhankelijk van IQ
↪ psychologische testen kunnen beslissen over leven & dood
↪ deze testen moeten dus goed in elkaar zitten
-invloed bij het plegen van euthanasie
↪ persoon wordt beoordeeld door verschillende experts
↪ experts maken gebruik van psychologische testen
↪ psychologische testen beslissen over leven & dood
↪ deze moeten goed zijn (want veel controverse)
↪ goede van slechte testen kunnen onderscheiden
-veel testen die gebruikt worden in de praktijk (bijvoorbeeld in
bedrijven) zijn eigenlijk niet echt kwaliteitsvol
↪ kenmerken van mensen worden verdeeld in 4 groepen
↪ er zijn positieve & negatieve kenmerken (4 kleuren)
↪ tests zijn niet betrouwbaar maar worden wel vaak gebruikt
, psychologie VUB (eerste bachelor) - Roos Van Hoof
!!! psychometrie = vormt de wetenschappelijke studie van (de kwaliteit van) psychologische
testen → focus ligt daarbij op psychologische testen & assessment, maar psychometrie is
ook toepasbaar op andere domeinen zoals criminologie, economie, educatiewetenschappen
BELANG VAN TESTEN
voor psychologen
1: het stellen van diagnoses als klinisch psycholoog
↪ testing = een relatief eenvoudig proces waarbij een psychologische test wordt afgenomen
van een persoon en men tot een specifieke score op de test komt
↪ assessment = een complex proces waarbij meerdere psychologische testen worden
afgenomen, aangevuld met informatie uit andere bronnen zoals interviews & observaties,
om zo tot een holistisch beeld te komen over het functioneren van een persoon
2: het selecteren van de beste kandidaat
↪ tijdens een sollicitatieprocedure als arbeids- & organisatiepsycholoog
voor onderzoekers
-het verzamelen van data met behulp van een vragenlijst of een experiment
voor de maatschappij
-we vullen allemaal testen in die een impact hebben op ons dagelijks leven (beslissingen)
↪ vb: we gebruiken reviews om keuzes op te baseren (restaurant, kleding …)
-impact van sociale media, big data, AI (beschikken over veel data & gebruiken deze ook)
DEFINITIE
!!! psychologische test is een systematische procedure die wordt gebruikt om het gedrag
van twee of meer personen te vergelijken (inter-individuele verschillen), of om het gedrag
van één persoon op verschillende momenten te vergelijken (intra-individuele verschillen)
↪ inter-individuele verschillen = tussen personen
↪ intra-individuele verschillen = binnen personen
kenmerken:
1) ze gebruiken systematische procedures
2) ze leveren een staal (steekproef) van gedrag op
3) ze leveren een testscore op
4) ze maken gebruik van normen (vergelijken)
5) ze voorspellen gedrag buiten de test
→ voorbeeld
-aangeven hoe hard deze van toepassing zijn op jezelf
-op basis van deze test uitspraken doen over bepaalde constructen
-scores koppelen aan antwoorden
-scores optellen om tot een testscore te bekomen
, psychologie VUB (eerste bachelor) - Roos Van Hoof
1: STAAL VAN GEDRAG
-een test kan bestaan uit een eindig aantal items (= vragen, stellingen, opdrachten)
-selectie van deze items is cruciaal, ze moeten een representatief ‘staal’ van gedrag meten
-items hoeven het gedrag dat we willen meten niet noodzakelijk rechtstreeks af te spiegelen
2: SYSTEMATISCHE PROCEDURES
-systematische procedures op 3 niveaus
↪ testontwikkeling
↪ testafname
↪ testscoring & interpretatie
→ testontwikkeling
-psychologische testen worden ontwikkeld op basis van wetenschappelijk onderzoek
-er is een goed construct en goede definitie nodig van het onderwerp (voor goede vragen)
-de testontwikkelaar stelt een itempool (= grote verzameling van mogelijke items) op
-uit de itempool worden de beste items geselecteerd (die goed scoren op of bijdragen aan
psychometrische kenmerken, zoals: betrouwbaarheid, predictieve validiteit, accuraatheid…)
-de psychometrische kwaliteit van de test wordt op regelmatige basis opnieuw getest
→ testafname
-gestandaardiseerde manier om test af te nemen (bij elke persoon dezelfde manier)
↪ digital span test: 1-8-0-0-3-2-6-4-8 of 1800-32-648
↪ manier waarop test wordt aangeboden heeft een groot verschil in het vergelijken
→ testscoring & interpretatie
-objectieve scoring = antwoorden & omzetting in scores worden vooraf vastgelegd,
antwoorden worden vergeleken met vaste lijst (vaak beperkt aantal mogelijke antwoorden)
→ nadeel: verschillende deelnemers met dezelfde respons komen tot dezelfde conclusie
-subjectieve scoring = antwoorden & omzetting in scores worden niet vooraf vastgelegd,
werken met richtlijnen & interpretaties, oneindig aantal mogelijke antwoorden (vb: rorschach)
→ nadeel: personen kunnen richtlijnen anders toepassen (bij strict: subjectiviteit is beperkt)
3: TESTSCORES
“whatever exists at all exists in some amount” - Thorndike (1918)
“anything that exists in amount can be measured” - McCall (1939)
-met een test willen we een bepaald psychologisch kenmerk (construct) meten
-we gaan ervan uit dat elke persoon dit kenmerk in zekere mate bezit
-een testscore is een schatting van de ‘mate’ waarin dit kenmerk aanwezig is bij iemand
-elke testscore bevat echter een zekere meetfout: X (testscore) = T (true score) + E (error)
↪ score die de onderzoeker observeert is niet noodzakelijk hetzelfde als de werkelijke score
↪ goede test: X ligt dicht bij T, E is zo klein mogelijk (hoe groter de meetfout, hoe slechter)
onderzoeksmethoden-
en technieken I
, psychologie VUB (eerste bachelor) - Roos Van Hoof
HOC 1: psychometrie
l WAT ZIJN PSYCHOLOGISCHE TESTEN
DE EERSTE TEST DIE IEDEREEN AFLEGT
-APGAR wordt afgenomen bij elke pasgeborenen
↪ 5 kenmerken: activiteit, pols, grimas, aanblik, respiratie
↪ verschillende scores: 0 = slecht, 1 = medium, 2 = beste
↪ scores op deze kenmerken optellen (totale score op 10)
↪ 7 - 10 => gezonde baby
↪ 4 - 7 => mogelijk probleem of extra aandacht nodig
↪ < 4 => problematisch of reanimatie nodig
WAAROM BELANGRIJK?
-psychologische testen spelen een grote rol in ons dagelijks leven
-mensen komen doorheen hun leven onbewust in aanraking met psychologische testen
-psychologische testen kunnen vergaande gevolgen hebben voor mensen
↪ belangrijke beslissingen kunnen genomen worden op basis van de testresultaten
VERGAANDE GEVOLGEN
-in VS hangt executie af van de intelligentietest
↪ criminelen met een IQ < 70 worden niet geëxecuteerd
↪ persoon is onvoldoende vatbaar om misdaad vast te leggen
↪ leven van persoon is afhankelijk van IQ
↪ psychologische testen kunnen beslissen over leven & dood
↪ deze testen moeten dus goed in elkaar zitten
-invloed bij het plegen van euthanasie
↪ persoon wordt beoordeeld door verschillende experts
↪ experts maken gebruik van psychologische testen
↪ psychologische testen beslissen over leven & dood
↪ deze moeten goed zijn (want veel controverse)
↪ goede van slechte testen kunnen onderscheiden
-veel testen die gebruikt worden in de praktijk (bijvoorbeeld in
bedrijven) zijn eigenlijk niet echt kwaliteitsvol
↪ kenmerken van mensen worden verdeeld in 4 groepen
↪ er zijn positieve & negatieve kenmerken (4 kleuren)
↪ tests zijn niet betrouwbaar maar worden wel vaak gebruikt
, psychologie VUB (eerste bachelor) - Roos Van Hoof
!!! psychometrie = vormt de wetenschappelijke studie van (de kwaliteit van) psychologische
testen → focus ligt daarbij op psychologische testen & assessment, maar psychometrie is
ook toepasbaar op andere domeinen zoals criminologie, economie, educatiewetenschappen
BELANG VAN TESTEN
voor psychologen
1: het stellen van diagnoses als klinisch psycholoog
↪ testing = een relatief eenvoudig proces waarbij een psychologische test wordt afgenomen
van een persoon en men tot een specifieke score op de test komt
↪ assessment = een complex proces waarbij meerdere psychologische testen worden
afgenomen, aangevuld met informatie uit andere bronnen zoals interviews & observaties,
om zo tot een holistisch beeld te komen over het functioneren van een persoon
2: het selecteren van de beste kandidaat
↪ tijdens een sollicitatieprocedure als arbeids- & organisatiepsycholoog
voor onderzoekers
-het verzamelen van data met behulp van een vragenlijst of een experiment
voor de maatschappij
-we vullen allemaal testen in die een impact hebben op ons dagelijks leven (beslissingen)
↪ vb: we gebruiken reviews om keuzes op te baseren (restaurant, kleding …)
-impact van sociale media, big data, AI (beschikken over veel data & gebruiken deze ook)
DEFINITIE
!!! psychologische test is een systematische procedure die wordt gebruikt om het gedrag
van twee of meer personen te vergelijken (inter-individuele verschillen), of om het gedrag
van één persoon op verschillende momenten te vergelijken (intra-individuele verschillen)
↪ inter-individuele verschillen = tussen personen
↪ intra-individuele verschillen = binnen personen
kenmerken:
1) ze gebruiken systematische procedures
2) ze leveren een staal (steekproef) van gedrag op
3) ze leveren een testscore op
4) ze maken gebruik van normen (vergelijken)
5) ze voorspellen gedrag buiten de test
→ voorbeeld
-aangeven hoe hard deze van toepassing zijn op jezelf
-op basis van deze test uitspraken doen over bepaalde constructen
-scores koppelen aan antwoorden
-scores optellen om tot een testscore te bekomen
, psychologie VUB (eerste bachelor) - Roos Van Hoof
1: STAAL VAN GEDRAG
-een test kan bestaan uit een eindig aantal items (= vragen, stellingen, opdrachten)
-selectie van deze items is cruciaal, ze moeten een representatief ‘staal’ van gedrag meten
-items hoeven het gedrag dat we willen meten niet noodzakelijk rechtstreeks af te spiegelen
2: SYSTEMATISCHE PROCEDURES
-systematische procedures op 3 niveaus
↪ testontwikkeling
↪ testafname
↪ testscoring & interpretatie
→ testontwikkeling
-psychologische testen worden ontwikkeld op basis van wetenschappelijk onderzoek
-er is een goed construct en goede definitie nodig van het onderwerp (voor goede vragen)
-de testontwikkelaar stelt een itempool (= grote verzameling van mogelijke items) op
-uit de itempool worden de beste items geselecteerd (die goed scoren op of bijdragen aan
psychometrische kenmerken, zoals: betrouwbaarheid, predictieve validiteit, accuraatheid…)
-de psychometrische kwaliteit van de test wordt op regelmatige basis opnieuw getest
→ testafname
-gestandaardiseerde manier om test af te nemen (bij elke persoon dezelfde manier)
↪ digital span test: 1-8-0-0-3-2-6-4-8 of 1800-32-648
↪ manier waarop test wordt aangeboden heeft een groot verschil in het vergelijken
→ testscoring & interpretatie
-objectieve scoring = antwoorden & omzetting in scores worden vooraf vastgelegd,
antwoorden worden vergeleken met vaste lijst (vaak beperkt aantal mogelijke antwoorden)
→ nadeel: verschillende deelnemers met dezelfde respons komen tot dezelfde conclusie
-subjectieve scoring = antwoorden & omzetting in scores worden niet vooraf vastgelegd,
werken met richtlijnen & interpretaties, oneindig aantal mogelijke antwoorden (vb: rorschach)
→ nadeel: personen kunnen richtlijnen anders toepassen (bij strict: subjectiviteit is beperkt)
3: TESTSCORES
“whatever exists at all exists in some amount” - Thorndike (1918)
“anything that exists in amount can be measured” - McCall (1939)
-met een test willen we een bepaald psychologisch kenmerk (construct) meten
-we gaan ervan uit dat elke persoon dit kenmerk in zekere mate bezit
-een testscore is een schatting van de ‘mate’ waarin dit kenmerk aanwezig is bij iemand
-elke testscore bevat echter een zekere meetfout: X (testscore) = T (true score) + E (error)
↪ score die de onderzoeker observeert is niet noodzakelijk hetzelfde als de werkelijke score
↪ goede test: X ligt dicht bij T, E is zo klein mogelijk (hoe groter de meetfout, hoe slechter)
