14 .
/
zintuigcellen :
THNX .
Evenwichtszin tuig :
zintuigcellen =
gespecialiseerde cellen die
reageren op specifieke prikkel ( =
adequate
prikkel ) .
In evenwicht zintuigen zintuigcellen die reageren op beweging
:
.
Evenwichtszin tuig zie in oor en registreert welke bewegingen je hoofd maakt .
Lo bestaat uit 2 delen ,
beide gevuld met vloeistof (endolymfe ) :
vestibularis ( centrale deel ) - °
maculae neemt rechtl nige versnellingen waar
en stand van je hoofd tov de zwaartekracht .
'
zintuigcellen
Twee macucae
per s oor .
Haarcellen (
lange ciliën
) met zintuig daaraan ( -
haren ) steken in geceicaag .
bovenop laagje
Daar
kalk steentjes ( bron 2 ) ,
drukken op ciliën vd
haarcellen Aan begin / einde
versnelling /
vertraging
.
of door zwaartekracht verschuiven
kalksteen tja tov ciciën -
☐ ciciën buigen in
bepaalde richting → die info
geven haarcellen
Bron 1
door aan hersenen .
drie
drie
halfcirkelvormige kanalen in
°
staan
-
vlakken loodrecht op elkaar ( × ds ) Info
g z -
, ,
.
knikken ( boven kanaal )
over
draaibewegingen hoofd ja
: -
,
) hoofd linker
nee schudden (
Z kanaal en van naar
-
rechter schouder laten zakken ( achter kanaal ) .
Elk kanaal heeft knobbel - °
haar -
cel met
lange ciiiën ,
ciliën
steken in gelei massa =
Capua
:
Bron 2
beweegt heen en weer met enao -
draaiing hoofd bewegen kanalen mee endo
lymfe B .
,
-
lymfe door
traagheid niet direct Capua beweegt in endocymte aan .
begin en einde draaiing ciciën
buigen haarcellen - ☐ -
☐
eraan '
impulsen evenwicht S centrum in hersenstam
←
sturen naar .
Zintuigcellen :
← sensorische
zintuigcellen reageren op veranderingen in prikkel sterkte ,
=
zenuw a a n
receptor cel :
verzamelt er info mee .
Mechano receptor ( macucae en
cupucae)
=
gevoelig voor mechanische prikkeling
( drukker ) ciliën
(
buigen
☐
Thermo receptor =
gevoelig voor temperatuurverandering
Chemo receptoren
gevoelig voor bepaalde stof
=
Fotoreceptoren
gevoelig voor licht
=
Receptor cellen hebben rust potentiaal over membraan .
Adequate prikkel leidt tot
verandering membraanpotentiaal openen / sluiten ion poorten B mechano :
.
-
receptoren gebeurt die door vormverandering celmembraan B thermoreceptor .
door
warmte gevoelig eiwit B chemo en foto receptoren door signaal Cascade
.
-
en
secundaire boodschapperstof ( net als hormonen ) :
sec .
Doods .
bindt aan doelwit -
moleculen op ion poorten / dicht
gaan open
-
°
.
ij
ij ij
, "
Prikkeldrempel receptorcelmembraan bereikt -
°
depolarisatie -
o (a -
poorten
ionen stromen naar binnen
"
(a receptor cellen lozen excileren de
neurotransmitter
open
- ☐ - - ☐
sensorisch in neuron
synaps met .
Hoeveelheid neurotransmitter die vr komt bepaalt impuls frequentie ( info over
sterke vd prikkel sterke prikkel
hoge impuls frequentie )
: =
P nreceptoren z n geen zintuigcellen maar zenuwuiteinden die reageren op ,
prikkels die schade kunnen leveren Info via ruggenmerg naar p ncentra .
.
hogere prikkeldrempel aan zintuigcellen
↳ veel
.
Constante prikkels :
Door langdurige constante prikkel kan prikkeldrempel receptor cel omhooggaan
minder op
gewenning / adaptatie
<
reageert adequate prikkel
0
receptor cel de
-
•
In meeste receptoren adaptatie ,
in
sommigen sneller dan in anderen
oppervlakkige tastzintuigen huid kleding niet ) dieperliggende
< ☐
snel ( voelt .
druk
zintuigen weinig adaptatie .
P n zintuigen helemaal niet .
Evenwicht :
Informatie uit info evenwicht centrum in
hersenstam geeft macucae ( door aan
informatie ogen )
gewrichten spieren
+ huid zorgt , , pezen ,
en voor
regelen evenwicht Ook kleine hersenen koppelen info naar spieren kunnen
-
☐ :
.
b sturen .
klopt info niet met elkaar -
☐
missel k duizelig , . moeite evenwicht bewaren .
14 2 .
gehoor zintuig :
Geluid filteren :
Thalamus laat
achtergrondruis niet doordringen tot auditieve schors - °
je hoort
achtergrond geluid nauwel ks meer Hersenen in oor verzwakken ook bepaalde .
toonhoogtes dragen b aan onderdrukking achtergrondruis
:
.
Haarcellen ( zintuigcellen ) in oor z n mecnanoreceptoren met
lange ciciën ,
kunnen beschadigd raken door lawaai of
sl tage
°
moeil ker om
achtergrond
- -
geluiden weg te filteren .
Oor :
Adequate prikkel voor haarcellen =
trillingen met frequenties tussen zo en
ZO 000 HZ . .
Trillingen bereiken haarcellen
op de volgende manier :
ij
ij
ij
ijij
ij ij ij
ij
/
zintuigcellen :
THNX .
Evenwichtszin tuig :
zintuigcellen =
gespecialiseerde cellen die
reageren op specifieke prikkel ( =
adequate
prikkel ) .
In evenwicht zintuigen zintuigcellen die reageren op beweging
:
.
Evenwichtszin tuig zie in oor en registreert welke bewegingen je hoofd maakt .
Lo bestaat uit 2 delen ,
beide gevuld met vloeistof (endolymfe ) :
vestibularis ( centrale deel ) - °
maculae neemt rechtl nige versnellingen waar
en stand van je hoofd tov de zwaartekracht .
'
zintuigcellen
Twee macucae
per s oor .
Haarcellen (
lange ciliën
) met zintuig daaraan ( -
haren ) steken in geceicaag .
bovenop laagje
Daar
kalk steentjes ( bron 2 ) ,
drukken op ciliën vd
haarcellen Aan begin / einde
versnelling /
vertraging
.
of door zwaartekracht verschuiven
kalksteen tja tov ciciën -
☐ ciciën buigen in
bepaalde richting → die info
geven haarcellen
Bron 1
door aan hersenen .
drie
drie
halfcirkelvormige kanalen in
°
staan
-
vlakken loodrecht op elkaar ( × ds ) Info
g z -
, ,
.
knikken ( boven kanaal )
over
draaibewegingen hoofd ja
: -
,
) hoofd linker
nee schudden (
Z kanaal en van naar
-
rechter schouder laten zakken ( achter kanaal ) .
Elk kanaal heeft knobbel - °
haar -
cel met
lange ciiiën ,
ciliën
steken in gelei massa =
Capua
:
Bron 2
beweegt heen en weer met enao -
draaiing hoofd bewegen kanalen mee endo
lymfe B .
,
-
lymfe door
traagheid niet direct Capua beweegt in endocymte aan .
begin en einde draaiing ciciën
buigen haarcellen - ☐ -
☐
eraan '
impulsen evenwicht S centrum in hersenstam
←
sturen naar .
Zintuigcellen :
← sensorische
zintuigcellen reageren op veranderingen in prikkel sterkte ,
=
zenuw a a n
receptor cel :
verzamelt er info mee .
Mechano receptor ( macucae en
cupucae)
=
gevoelig voor mechanische prikkeling
( drukker ) ciliën
(
buigen
☐
Thermo receptor =
gevoelig voor temperatuurverandering
Chemo receptoren
gevoelig voor bepaalde stof
=
Fotoreceptoren
gevoelig voor licht
=
Receptor cellen hebben rust potentiaal over membraan .
Adequate prikkel leidt tot
verandering membraanpotentiaal openen / sluiten ion poorten B mechano :
.
-
receptoren gebeurt die door vormverandering celmembraan B thermoreceptor .
door
warmte gevoelig eiwit B chemo en foto receptoren door signaal Cascade
.
-
en
secundaire boodschapperstof ( net als hormonen ) :
sec .
Doods .
bindt aan doelwit -
moleculen op ion poorten / dicht
gaan open
-
°
.
ij
ij ij
, "
Prikkeldrempel receptorcelmembraan bereikt -
°
depolarisatie -
o (a -
poorten
ionen stromen naar binnen
"
(a receptor cellen lozen excileren de
neurotransmitter
open
- ☐ - - ☐
sensorisch in neuron
synaps met .
Hoeveelheid neurotransmitter die vr komt bepaalt impuls frequentie ( info over
sterke vd prikkel sterke prikkel
hoge impuls frequentie )
: =
P nreceptoren z n geen zintuigcellen maar zenuwuiteinden die reageren op ,
prikkels die schade kunnen leveren Info via ruggenmerg naar p ncentra .
.
hogere prikkeldrempel aan zintuigcellen
↳ veel
.
Constante prikkels :
Door langdurige constante prikkel kan prikkeldrempel receptor cel omhooggaan
minder op
gewenning / adaptatie
<
reageert adequate prikkel
0
receptor cel de
-
•
In meeste receptoren adaptatie ,
in
sommigen sneller dan in anderen
oppervlakkige tastzintuigen huid kleding niet ) dieperliggende
< ☐
snel ( voelt .
druk
zintuigen weinig adaptatie .
P n zintuigen helemaal niet .
Evenwicht :
Informatie uit info evenwicht centrum in
hersenstam geeft macucae ( door aan
informatie ogen )
gewrichten spieren
+ huid zorgt , , pezen ,
en voor
regelen evenwicht Ook kleine hersenen koppelen info naar spieren kunnen
-
☐ :
.
b sturen .
klopt info niet met elkaar -
☐
missel k duizelig , . moeite evenwicht bewaren .
14 2 .
gehoor zintuig :
Geluid filteren :
Thalamus laat
achtergrondruis niet doordringen tot auditieve schors - °
je hoort
achtergrond geluid nauwel ks meer Hersenen in oor verzwakken ook bepaalde .
toonhoogtes dragen b aan onderdrukking achtergrondruis
:
.
Haarcellen ( zintuigcellen ) in oor z n mecnanoreceptoren met
lange ciciën ,
kunnen beschadigd raken door lawaai of
sl tage
°
moeil ker om
achtergrond
- -
geluiden weg te filteren .
Oor :
Adequate prikkel voor haarcellen =
trillingen met frequenties tussen zo en
ZO 000 HZ . .
Trillingen bereiken haarcellen
op de volgende manier :
ij
ij
ij
ijij
ij ij ij
ij
