Samenvatting Sociale psychologie deel 1 H8 | KU Leuven | 2025/26

H8: Attitudes
1: inleiding
Wat is een attitude?

Een attitude is de manier waarop jij tegenover iets staat:

 Je houding
 Je mening
 Je gevoel
 Je waardering

Met andere woorden: welke relatie heb ik met iets of iemand?

Die “iets” noemen we het attitude-object

Dat kan zijn:

 Een persoon (bv. Connor in The Masked Singer)
 Een ding (bv. een cadeau)
 Een idee (bv. vaccinatie)
 Een uitspraak
 Een brede categorie (bv. mensen die te laat komen)

Attitudes kunnen dus gaan over tastbare én niet-tastbare
dingen.



Radicale waardering
Een attitude houdt altijd een vorm van waarderingHoort
in: bij affectieve
component
 Positief (pro): “Ik vind dit leuk”
= ook het gele hieronder
 Negatief (contra): “Ik heb hier een hekel aan”
 Soms neutraal

Dit noemen we ook wel radicale waardering: je kent waarde toe aan iets of
iemand.



Voorbeeld:

 Je vindt een cadeau geweldig → positieve attitude
 Je kan iemand niet uitstaan → negatieve attitude




1

, Zijn attitudes neutraal?

Meestal niet. Wij vormen héél snel een indruk en zijn bijna nooit volledig neutraal.

Neutraal kan wél als:

 Je ergens niets over weet
 Je geen ervaring of interesse hebt met het onderwerp



Ambivalente attitude

Soms heb je tegenstrijdige gevoelens tegenover hetzelfde object.

Voorbeeld:

 Je ex heeft je gekwetst → boos
 Maar je mist die persoon ook → verdriet

Dat noemen we een ambivalente attitude: tegelijk positief én negatief. Dat is
lastig, want mensen houden van duidelijkheid.



De 3 componenten van attitudes
Elke attitude bestaat uit drie delen:

A = Affectief (gevoel)
Hoe voel ik mij tegenover het object?

 Leuk/ vervelend
 Aangenaam/ onaangenaam
 Positief/ negatief

Voorbeelden:

 “Wat een leuk cadeau!”
 “Ik heb een hekel aan die persoon.”


C = Cognitief (denken & kennis)

Wat weet ik over het object? Welke ideeën en overtuigingen heb ik?

Voorbeeld:

 Je vindt iemand leuk → je denkt ook: die is grappig, vriendelijk, slim.
 Je negatieve attitude → je associeert vooral slechte eigenschappen.

Kennis (C) en gevoel (A) beïnvloeden elkaar sterk.

B = Behaviour / gedragscomponent


2

,Hoe gedraag ik mij tegenover dat object?

Voorbeelden:

 Positieve attitude → je zoekt iemand op, wil veel tijd doorbrengen
 Negatieve attitude → je vermijdt die persoon


Let op! Gedrag en attitude komen niet altijd overeen.

 Voorbeeld: je krijgt een cadeau dat je verschrikkelijk vindt, maar zegt toch:
“Ooooh zo mooi!”
 Gedrag (B) ≠ echte attitude (A)



Waarom zijn attitudes belangrijk?

Psychologen gebruiken attitudes om gedrag te verklaren en te voorspellen.

Men gaat ervan uit:

 Positieve attitude → positief gedrag
 Negatieve attitude → negatief gedrag

Maar dit klopt niet altijd, omdat sociale druk, beleefdheid of context meespelen.



Attitude veranderen = gedrag beïnvloeden

Reclame, campagnes en beleid proberen attitudes te veranderen.

Voorbeelden:

 Reclame wil dat je een product leuk vindt zodat je het koopt.
 Overheid wil mentaliteitswijziging rond gsm-gebruik achter het stuur of
drinken en rijden

Doel:

Andere houding → ander gedrag




Attitudes en stereotypes
Stereotypes zijn eigenlijk ook attitudes, maar specifieker:

3

,  Stereotype = attitude tegenover een sociale groep
 Attitude = breder begrip

Verschil:

 Stereotypes = vooral cognitief (denken in kenmerken)
 Attitudes = sterker gevoelsgeladen



“I’ve got a bad attitude”

In het dagelijks taalgebruik betekent dit:

 Slechte instelling
 Lastig karakter

In de psychologie betekent attitude gewoon: je houding tegenover iets, positief of
negatief.



Samenvatting

 Een attitude is je houding tegenover iets of iemand.
 Die kan positief, negatief, neutraal of ambivalent zijn.
 Elke attitude bestaat uit: gevoel (A), denken/kennis (C) en gedrag (B)
 Gedrag weerspiegelt niet altijd je echte houding.
 Attitudes zijn belangrijk omdat ze gedrag beïnvloeden.
 Reclame en beleid proberen attitudes te veranderen.




1: Meting van attitudes
Attitudes en gedrag


4