H9: Binnen-subject designs
Overzicht
Vorige week:
STAP 5: Experimentele onderzoeksstrategie
STAP 6: Experimenteel design: Tussen-subject designs
Vandaag
STAP 6: Experimenteel design: Binnen-subject designs
Geen één-op-één relatie met handboek: zowel slides als hoofdstukken
behoren tot de leerstof (behalve 9.4)!
STAP 5 en 6: Niet-experimentele en quasi-experimentele
onderzoeksstrategieën
en designs
Niet kennen: 10.5 in handboek
Zie dia 5 voor recap les 4 + dia 8 en 9 voor recap les 5
9.1: karakteristieken binnen-subject design
Wat is een within-subject design?
Een within-subject design (ook wel repeated measures design) is een
onderzoeksopzet waarbij dezelfde groep deelnemers wordt getest in alle
condities van het experiment.
Dat betekent dus dat iedere deelnemer meerdere keren gemeten wordt,
telkens in een andere situatie of conditie.
Waarom doet men dat zo?
In dit type onderzoek wil men verschillen tussen condities onderzoeken,
zónder dat die verschillen verklaard kunnen worden door verschillen
tussen deelnemers (zoals leeftijd, geslacht, pijndrempel, concentratie, …).
Omdat elke deelnemer zijn eigen controlepersoon is, zijn individuele
verschillen dus automatisch gelijk over de condities heen.
Zo kan men zuiverder meten wat het effect van de manipulatie is.
1
, Twee manieren om het te doen
Er zijn twee manieren waarop deelnemers alle condities kunnen doorlopen:
1: Sequentieel (na elkaar)
De ene conditie wordt uitgevoerd, daarna (na een pauze) de volgende.
Voorbeeld:
Onderzoek naar pijn en vloeken (Stephens et al., 2009).
Deelnemers steken hun hand in ijskoud water:
In conditie 1 mogen ze niet vloeken.
In conditie 2 wel vloeken.
Elke deelnemer doet beide condities, met rust ertussen.
Zo kun je rechtstreeks vergelijken of vloeken de pijnbeleving verandert.
2: Parallel (door elkaar in één sessie)
Alle condities zitten door elkaar in één testmoment.
Voorbeeld:
Bij een reactietijdtaak krijgt een deelnemer makkelijke en moeilijke trials
door elkaar.
Je vergelijkt dan de reacties op beide soorten trials binnen dezelfde
persoon.
2
, Voordelen
Geen invloed van individuele verschillen (iedereen dient als eigen
controle).
Minder proefpersonen nodig dan bij een between-subject design.
Hogere statistische gevoeligheid (kleinere effecten kunnen al gevonden
worden).
Mogelijke nadelen
Volgorde-effecten
Als iedereen eerst conditie A doet en dan B, kan de tweede conditie
beïnvloed worden door de eerste (bijvoorbeeld door vermoeidheid, leren,
of gewoonte).
Onderzoekers lossen dat vaak op door de volgorde te variëren tussen
deelnemers (tegenbalanceren).
Tijdsintensief
Omdat elke deelnemer meerdere condities moet doen, duurt het experiment
langer.
In het kort samengevat
Kenmerk Within-subject design
Deelneme Dezelfde personen in alle condities
rs
Metingen Herhaald (meerdere keren per persoon)
Voordeel Minder variatie door persoonsverschillen
Nadeel Kans op volgorde- of leereffecten
Voorbeeld Pijnmeting met/zonder vloeken; makkelijke vs. moeilijke
reactietaken
3
Overzicht
Vorige week:
STAP 5: Experimentele onderzoeksstrategie
STAP 6: Experimenteel design: Tussen-subject designs
Vandaag
STAP 6: Experimenteel design: Binnen-subject designs
Geen één-op-één relatie met handboek: zowel slides als hoofdstukken
behoren tot de leerstof (behalve 9.4)!
STAP 5 en 6: Niet-experimentele en quasi-experimentele
onderzoeksstrategieën
en designs
Niet kennen: 10.5 in handboek
Zie dia 5 voor recap les 4 + dia 8 en 9 voor recap les 5
9.1: karakteristieken binnen-subject design
Wat is een within-subject design?
Een within-subject design (ook wel repeated measures design) is een
onderzoeksopzet waarbij dezelfde groep deelnemers wordt getest in alle
condities van het experiment.
Dat betekent dus dat iedere deelnemer meerdere keren gemeten wordt,
telkens in een andere situatie of conditie.
Waarom doet men dat zo?
In dit type onderzoek wil men verschillen tussen condities onderzoeken,
zónder dat die verschillen verklaard kunnen worden door verschillen
tussen deelnemers (zoals leeftijd, geslacht, pijndrempel, concentratie, …).
Omdat elke deelnemer zijn eigen controlepersoon is, zijn individuele
verschillen dus automatisch gelijk over de condities heen.
Zo kan men zuiverder meten wat het effect van de manipulatie is.
1
, Twee manieren om het te doen
Er zijn twee manieren waarop deelnemers alle condities kunnen doorlopen:
1: Sequentieel (na elkaar)
De ene conditie wordt uitgevoerd, daarna (na een pauze) de volgende.
Voorbeeld:
Onderzoek naar pijn en vloeken (Stephens et al., 2009).
Deelnemers steken hun hand in ijskoud water:
In conditie 1 mogen ze niet vloeken.
In conditie 2 wel vloeken.
Elke deelnemer doet beide condities, met rust ertussen.
Zo kun je rechtstreeks vergelijken of vloeken de pijnbeleving verandert.
2: Parallel (door elkaar in één sessie)
Alle condities zitten door elkaar in één testmoment.
Voorbeeld:
Bij een reactietijdtaak krijgt een deelnemer makkelijke en moeilijke trials
door elkaar.
Je vergelijkt dan de reacties op beide soorten trials binnen dezelfde
persoon.
2
, Voordelen
Geen invloed van individuele verschillen (iedereen dient als eigen
controle).
Minder proefpersonen nodig dan bij een between-subject design.
Hogere statistische gevoeligheid (kleinere effecten kunnen al gevonden
worden).
Mogelijke nadelen
Volgorde-effecten
Als iedereen eerst conditie A doet en dan B, kan de tweede conditie
beïnvloed worden door de eerste (bijvoorbeeld door vermoeidheid, leren,
of gewoonte).
Onderzoekers lossen dat vaak op door de volgorde te variëren tussen
deelnemers (tegenbalanceren).
Tijdsintensief
Omdat elke deelnemer meerdere condities moet doen, duurt het experiment
langer.
In het kort samengevat
Kenmerk Within-subject design
Deelneme Dezelfde personen in alle condities
rs
Metingen Herhaald (meerdere keren per persoon)
Voordeel Minder variatie door persoonsverschillen
Nadeel Kans op volgorde- of leereffecten
Voorbeeld Pijnmeting met/zonder vloeken; makkelijke vs. moeilijke
reactietaken
3
