Samenvatting Methoden van het wetenschappelijk onderzoek deel 1 H6 | Psychologie | KU Leuven | 2025/26

H6: Onderzoeksstrategieën en validiteit
Empirische cyclus

Stand van zaken: we hebben een interessante vraag gevonden, een/meerdere
hypothesen geformuleerd, de variabelen gedefinieerd en beslist hoe we ze gaan
meten, en de participanten geïdentificeerd en beslist hoe we ze gaan selecteren

Volgende stap:

STAP 5: Selecteer een onderzoeksstrategie



Inleiding
Van onderzoeksvraag tot onderzoeksstrategie

 Wanneer onderzoekers een thema bestuderen (bijv. “studiegedrag van
studenten”), kunnen ze verschillende soorten onderzoeksvragen stellen.
 Elke vraag heeft een ander doel en vraagt een andere
onderzoeksstrategie.



Voorbeeldthema: studiegedrag van studenten

Hoeveel uren spenderen studenten aan studeren?

 → Onderzoeksvraag over één variabele
 → Doel: beschrijven van gedrag of eigenschap
 → Onderzoeksstrategie: Beschrijvend onderzoek (descriptief onderzoek)

Wat is het verband tussen het uur waarop je ’s morgens opstaat en
academische prestatie?

 → Onderzoeksvraag over twee variabelen
 → Doel: nagaan of er een relatie is tussen beide
 → Onderzoeksstrategie: Correlationeel onderzoek (relatie-onderzoek, niet
oorzakelijk)

Veroorzaakt het maken van lesnotities op een laptop slechtere
studieresultaten dan met pen en papier?

 → Onderzoeksvraag over oorzakelijk verband
 → Doel: testen of de ene variabele invloed heeft op de andere
 → Onderzoeksstrategie: Experimenteel onderzoek (oorzaak-gevolg)




1

, Drie hoofdtypes van onderzoeksstrategieën

Onderzoeksstrat Doel Aantal Wat je kan Voorbeeld
egie variabel besluiten
en

Beschrijvend Beschrijven 1 Geen Hoeveel uren
onderzoek van gedrag of verband of studeren
(descriptive) kenmerken. oorzaak, studenten per
enkel week?
beschrijving.

Correlationeel Relatie 2 Verband Later opstaan
onderzoek tussen twee aantonen, ↔ lagere
variabelen maar geen punten.
onderzoeken. oorzaak.

Experimenteel Testen van 2 (of Kan causaal Laptopnotities
onderzoek oorzaak- meer) verband → slechtere
gevolg tussen aantonen. resultaten.
variabelen.



Belangrijk om te onthouden

Onderzoek start met een vraag → die bepaalt je doel → en dat bepaalt je
strategie.

Elk type onderzoek geeft andere informatie:

 Beschrijven (wat?)
 Relaties zoeken (hoe hangen ze samen?)
 Oorzaken testen (waarom / waardoor?)

Zelfs binnen één thema (zoals studeren) kun je dus meerdere onderzoeksvragen
hebben met verschillende methoden.




2

, 6.1: onderzoeksstrategieën
Wat is een onderzoeksstrategie?

 Een onderzoeksstrategie is de algemene aanpak en het doel van een
onderzoek.
 Het bepaalt hoe je te werk gaat om je onderzoeksvraag te beantwoorden.

De strategie die je kiest hangt af van:

 Het soort onderzoeksvraag dat je stelt
 Het soort antwoord dat je wil vinden

Bijvoorbeeld:

 Wil je iets beschrijven?
 Wil je relaties aantonen?
 Of wil je oorzaken en gevolgen vaststellen?


1: Beschrijvend onderzoek

 Onderzoekt één variabele bij een groep mensen.
 Doel: een beeld geven van de huidige situatie.
 Je berekent gemiddelden, percentages of verhoudingen.

Voorbeelden:
 Hoeveel uur slapen adolescenten gemiddeld per nacht?
 Wat is het gemiddelde loon van arbeiders?
 Hoeveel procent van de studenten ontbijt elke ochtend?

Resultaat: een “snapshot” van een variabele, geen oorzaken of verbanden.



2: Correlationeel onderzoek

 Onderzoekt relaties tussen twee variabelen.
 Wanneer de ene variabele verandert, verandert de andere meestal ook.

Voorbeelden van verbanden:

 Meer uren slaap ↔ betere prestaties
 Meer computertijd ↔ meer rugklachten
 Hogere intelligentie ↔ hogere creativiteit




3