0
, Inhoudsopgawe
Onderwerp 2 : Ekonomiese stelsels ............................................................................................. 3
Eenheid 2 : ‘n Beplande ekonomie ............................................................................................... 3
Eenheid 3 : ‘n Mark-ekonomie ...................................................................................................... 4
Eenheid 4 : ‘n Gemengde ekonomie ............................................................................................ 5
Eenheid 5 : Die Globale ekonomie ............................................................................................... 6
Onderwerp 4 : Die ekonomiese kringloop ................................................................................... 7
Eenheid 1 : Wat ‘n ekonomie? ...................................................................................................... 7
Eenheid 2 : Huishoudings en besighede as deelnemers aan die ekonomiese kringloop ............. 7
Eenheid 3 : Die regering as ’n deelnemer aan die ekonomiese kringloop .................................... 8
Eenheid 4 : Die belangrikheid van die omloop van geld in die ekonomie ..................................... 8
Onderwerp 6 : Prysteorie .............................................................................................................. 9
Eenheid 1 : Vraag ......................................................................................................................... 9
Eenheid 2 : Aanbod .................................................................................................................... 10
Eenheid 3 : Markewewig ............................................................................................................ 11
Eenheid 4 : Veranderings in vraag ............................................................................................. 11
Eenheid 5 : Veranderings in aanbod .......................................................................................... 12
Onderwerp 7 : Sektore van die ekonomie .................................................................................. 13
Eenheid 1 : Die verskillende sektore in die ekonomie ................................................................ 13
Eenheid 2 : Die primêre sektor ................................................................................................... 13
Eenheid 3 : Die sekondêre sektor .............................................................................................. 14
Eenheid 4 : Die tersiêre sektor ................................................................................................... 15
Eenheid 5 : Die produksieketting ................................................................................................ 16
Onderwerp 8 : Vakbonde ............................................................................................................. 17
Eenheid 1 : Die konsep van vakbonde ....................................................................................... 17
Eenheid 2 : Die historiese ontwikkeling van vakbonde ............................................................... 18
Eenheid 3 : Die invloed van vakbonde op besighede ................................................................. 19
Eenheid 4 : Die bydrae van vakbonde tot volhoubare groei en ontwikkeling ............................. 20
Onderwerp 11 : Die funksies van ‘n besigheid .......................................................................... 21
Eenheid 1 : Die agt funksies in ’n besigheid ............................................................................... 21
Eenheid 2 : Algemene bestuur (hoofbestuur) ............................................................................. 21
Eenheid 3 : Die produksiefunksie ............................................................................................... 21
Eenheid 4 : Die aankoopfunksie ................................................................................................. 22
Eenheid 5 : Die finansiële funksie .............................................................................................. 22
Eenheid 6 : Die bemarkingsfunksie ............................................................................................ 23
Eenheid 7 : Die administratiewe funksie ..................................................................................... 23
Eenheid 8 : Die menslikehulpbronne-funksie ............................................................................. 24
1
, Eenheid 9 : Die openbarebetrekkinge-funksie ............................................................................ 24
Onderwerp 14 : Besigheidsplan ................................................................................................. 26
Eenheid 1 : Die konsep van ’n besigheidsplan ........................................................................... 26
Eenheid 2 : Komponente en formaat van ’n besigheidsplan ...................................................... 27
Eenheid 3 : Finansiële plan ........................................................................................................ 29
2
, Onderwerp 2 : Ekonomiese stelsels
EENHEID 1 : WAT IS ‘N EKONOMIESE STELSEL?
Woordelys
Term Definisie
Die ekonomiese Mense het onbeperkte begeertes en behoeftes, maar beperkte
probleem hulpbronne om hierdie begeertes en behoeftes te bevredig.
Produksiefaktore Natuurlike hulpbronne, arbeid, kapitaal en entrepreneurskap.
Die stelsel wat deur die regering van ’n land gebruik word om die land
Ekonomiese stelsel
se ekonomiese probleme op te los.
Die ekonomiese probleem van skaarste
Die basiese ekonomiese vrae
• Wat sal geproduseer word?
• Hoe sal dit geproduseer word?
• Vir wie sal dit geproduseer word?
Oplossing van die ekonomiese probleem
• Die basiese ekonomiese probleem in enige land is om ’n stel reëls te skep om te bepaal hoe
hulpbronne toegeken sal word en wie toegelaat sal word om die geproduseerde goedere en
dienste te gebruik.
• ’n Land se ekonomiese stelsel beïnvloed die manier waarop die land se ekonomiese aktiwiteite
georganiseer word en hoe besighede bedryf word.
Die vernaamste ekonomiese stelsels
• Sentraal beplande ekonomiese stelsel.
• Vryemark-ekonomiese stelsel.
• Gemengdemark-ekonomiese stelsel.
EENHEID 2 : ‘N BEPLANDE EKONOMIE
Woordelys
Term Definisie
Sentraal beplande ’n Ekonomiese stelsel waarin alle ekonomiese besluite oor wat, hoe en
ekonomie vir wie om te produseer, deur die regering geneem word.
Gesentraliseer Een enkele owerheidneem beheer en neem al die besluite.
Hulpbrontoekenning Verspreiding van hulpbronne onder mense.
Hoe goed mense in hulle behoeftes kan voorsien met die geld tot hulle
Lewenstandaard
beskikking.
Oorsprong van beplande ekonomiese stelsels
• Vladimir Lenin het voorgestel dat die Russiese regering groter beheer oor Rusland se
produksiefaktore moet neem.
• Na die Russiese Revolusie, is sy idees geïmplementeer.
• Joseph Stalin, wat groter beheer geneem het oor Rusland, het hierdie idees verder ontwikkel.
3
, Inhoudsopgawe
Onderwerp 2 : Ekonomiese stelsels ............................................................................................. 3
Eenheid 2 : ‘n Beplande ekonomie ............................................................................................... 3
Eenheid 3 : ‘n Mark-ekonomie ...................................................................................................... 4
Eenheid 4 : ‘n Gemengde ekonomie ............................................................................................ 5
Eenheid 5 : Die Globale ekonomie ............................................................................................... 6
Onderwerp 4 : Die ekonomiese kringloop ................................................................................... 7
Eenheid 1 : Wat ‘n ekonomie? ...................................................................................................... 7
Eenheid 2 : Huishoudings en besighede as deelnemers aan die ekonomiese kringloop ............. 7
Eenheid 3 : Die regering as ’n deelnemer aan die ekonomiese kringloop .................................... 8
Eenheid 4 : Die belangrikheid van die omloop van geld in die ekonomie ..................................... 8
Onderwerp 6 : Prysteorie .............................................................................................................. 9
Eenheid 1 : Vraag ......................................................................................................................... 9
Eenheid 2 : Aanbod .................................................................................................................... 10
Eenheid 3 : Markewewig ............................................................................................................ 11
Eenheid 4 : Veranderings in vraag ............................................................................................. 11
Eenheid 5 : Veranderings in aanbod .......................................................................................... 12
Onderwerp 7 : Sektore van die ekonomie .................................................................................. 13
Eenheid 1 : Die verskillende sektore in die ekonomie ................................................................ 13
Eenheid 2 : Die primêre sektor ................................................................................................... 13
Eenheid 3 : Die sekondêre sektor .............................................................................................. 14
Eenheid 4 : Die tersiêre sektor ................................................................................................... 15
Eenheid 5 : Die produksieketting ................................................................................................ 16
Onderwerp 8 : Vakbonde ............................................................................................................. 17
Eenheid 1 : Die konsep van vakbonde ....................................................................................... 17
Eenheid 2 : Die historiese ontwikkeling van vakbonde ............................................................... 18
Eenheid 3 : Die invloed van vakbonde op besighede ................................................................. 19
Eenheid 4 : Die bydrae van vakbonde tot volhoubare groei en ontwikkeling ............................. 20
Onderwerp 11 : Die funksies van ‘n besigheid .......................................................................... 21
Eenheid 1 : Die agt funksies in ’n besigheid ............................................................................... 21
Eenheid 2 : Algemene bestuur (hoofbestuur) ............................................................................. 21
Eenheid 3 : Die produksiefunksie ............................................................................................... 21
Eenheid 4 : Die aankoopfunksie ................................................................................................. 22
Eenheid 5 : Die finansiële funksie .............................................................................................. 22
Eenheid 6 : Die bemarkingsfunksie ............................................................................................ 23
Eenheid 7 : Die administratiewe funksie ..................................................................................... 23
Eenheid 8 : Die menslikehulpbronne-funksie ............................................................................. 24
1
, Eenheid 9 : Die openbarebetrekkinge-funksie ............................................................................ 24
Onderwerp 14 : Besigheidsplan ................................................................................................. 26
Eenheid 1 : Die konsep van ’n besigheidsplan ........................................................................... 26
Eenheid 2 : Komponente en formaat van ’n besigheidsplan ...................................................... 27
Eenheid 3 : Finansiële plan ........................................................................................................ 29
2
, Onderwerp 2 : Ekonomiese stelsels
EENHEID 1 : WAT IS ‘N EKONOMIESE STELSEL?
Woordelys
Term Definisie
Die ekonomiese Mense het onbeperkte begeertes en behoeftes, maar beperkte
probleem hulpbronne om hierdie begeertes en behoeftes te bevredig.
Produksiefaktore Natuurlike hulpbronne, arbeid, kapitaal en entrepreneurskap.
Die stelsel wat deur die regering van ’n land gebruik word om die land
Ekonomiese stelsel
se ekonomiese probleme op te los.
Die ekonomiese probleem van skaarste
Die basiese ekonomiese vrae
• Wat sal geproduseer word?
• Hoe sal dit geproduseer word?
• Vir wie sal dit geproduseer word?
Oplossing van die ekonomiese probleem
• Die basiese ekonomiese probleem in enige land is om ’n stel reëls te skep om te bepaal hoe
hulpbronne toegeken sal word en wie toegelaat sal word om die geproduseerde goedere en
dienste te gebruik.
• ’n Land se ekonomiese stelsel beïnvloed die manier waarop die land se ekonomiese aktiwiteite
georganiseer word en hoe besighede bedryf word.
Die vernaamste ekonomiese stelsels
• Sentraal beplande ekonomiese stelsel.
• Vryemark-ekonomiese stelsel.
• Gemengdemark-ekonomiese stelsel.
EENHEID 2 : ‘N BEPLANDE EKONOMIE
Woordelys
Term Definisie
Sentraal beplande ’n Ekonomiese stelsel waarin alle ekonomiese besluite oor wat, hoe en
ekonomie vir wie om te produseer, deur die regering geneem word.
Gesentraliseer Een enkele owerheidneem beheer en neem al die besluite.
Hulpbrontoekenning Verspreiding van hulpbronne onder mense.
Hoe goed mense in hulle behoeftes kan voorsien met die geld tot hulle
Lewenstandaard
beskikking.
Oorsprong van beplande ekonomiese stelsels
• Vladimir Lenin het voorgestel dat die Russiese regering groter beheer oor Rusland se
produksiefaktore moet neem.
• Na die Russiese Revolusie, is sy idees geïmplementeer.
• Joseph Stalin, wat groter beheer geneem het oor Rusland, het hierdie idees verder ontwikkel.
3
