LABORATORIUM-
VAARDIGHEDEN
Trui Cambie
Deze samenvatting is gebaseerd op les- en cursusmateriaal
van Trui Cambie, incl. oefeningen.
0
, Inhoud
H1: Algemene beschermingsmiddelen ...................................................................... 3
1. Veiligheid...................................................................................................... 3
2. Collectieve beschermingsmiddelen................................................................ 4
3. Pictogrammen .............................................................................................. 6
4. Laboratorium materiaal ................................................................................10
4.1. Glaswerk ..............................................................................................10
4.2. Basis labomateriaal...............................................................................14
H2: Chemicaliën.....................................................................................................16
1. Giftigheid.....................................................................................................16
2. CMR ............................................................................................................16
3. Normen giftigheid.........................................................................................18
4. Etiket...........................................................................................................19
5. Opslag.........................................................................................................22
6. Afvoer..........................................................................................................24
7. Werken met biologische agentia ....................................................................27
8. Opwarmen en koelen ...................................................................................28
8.1. Opwarmen............................................................................................28
8.2. Koelen ..................................................................................................30
H3: Chemische methodieken ..................................................................................31
1. Filtreren.......................................................................................................31
2. Afwegen ......................................................................................................32
3. Overbrengen chemicaliën in maatkolf............................................................32
4. Pipetteren....................................................................................................33
5. Titreren........................................................................................................35
6. Extraheren ...................................................................................................36
7. Destilleren ...................................................................................................37
H4: Microbiologische technieken.............................................................................38
1. Sterilisatietechnieken ...................................................................................38
2. Bereiden van voedingsmedia.........................................................................39
3. Kweken van MO’s .........................................................................................42
4. Microscopie.................................................................................................43
5. Kleuringen ...................................................................................................44
1
,H5: Fouten en meetresultaten .................................................................................45
1. Fouten en onnauwkeurigheden .....................................................................45
2. Absolute fout – relatieve fout – procentuele fout .............................................45
3. Oefeningen ..................................................................................................47
4. Verwerken meetresultaten............................................................................50
5. Kalibratietechnieken ....................................................................................54
6. Chemisch rekenen .......................................................................................58
2
, H1: Algemene beschermingsmiddelen
1. Veiligheid
Houding in labo:
- Wees bewust van potentiële gevaren -> leerpaden.
- Voer taakanalyse en risicoanalyse uit.
- Ga nooit in het labo zonder verantwoordelijke docent.
- Laat experiment nooit ongecontroleerd achter.
- Je bent verantwoordelijk voor eigen experiment.
- Je kent de eigenschappen van de stoffen waarmee je werkt (gevarensymbolen).
- Je werkt veilig en volgt richtlijnen.
Regels bij ongelukken:
- Contact spattende chemicaliën of brandwonden: onmiddellijk spoelen met
water (oogdouche) gedurende minstens 15 minuten.
- Snijwonden: spoel de wonde uit onder stromend water, knel bij hevige
bloedingen ader af met een knelverband (aanwezig in het labo en verwittig
toezichter of EHBO helper).
- Morsen van producten: spilkit aanwezig voor grote hoeveelheden gemorst
product.
- Brand: waarschuw personen in uw omgeving -> tracht een beginnende brand te
blussen. Bij een uitslaande brand bel noodnummer: 112
Brand:
- Bv. ethanol, methanol => gewoon laten uitbranden / natte doek, nooit water.
- Hoe handelen?
o Roep: ‘BRAND! BRAND!’ = waarschuwing.
o Doe 1 poging tot blussen door gebruik te maken v/h correct blusmiddel.
▪ Een kleine beginnende brand kan meestal nog gemakkelijk geblust
worden.
o Waarschuw verantwoordelijken bij uitslaande brand.
▪ Sla ruitje van brandmelder uit.
▪ Druk knop brandmelder in.
3
VAARDIGHEDEN
Trui Cambie
Deze samenvatting is gebaseerd op les- en cursusmateriaal
van Trui Cambie, incl. oefeningen.
0
, Inhoud
H1: Algemene beschermingsmiddelen ...................................................................... 3
1. Veiligheid...................................................................................................... 3
2. Collectieve beschermingsmiddelen................................................................ 4
3. Pictogrammen .............................................................................................. 6
4. Laboratorium materiaal ................................................................................10
4.1. Glaswerk ..............................................................................................10
4.2. Basis labomateriaal...............................................................................14
H2: Chemicaliën.....................................................................................................16
1. Giftigheid.....................................................................................................16
2. CMR ............................................................................................................16
3. Normen giftigheid.........................................................................................18
4. Etiket...........................................................................................................19
5. Opslag.........................................................................................................22
6. Afvoer..........................................................................................................24
7. Werken met biologische agentia ....................................................................27
8. Opwarmen en koelen ...................................................................................28
8.1. Opwarmen............................................................................................28
8.2. Koelen ..................................................................................................30
H3: Chemische methodieken ..................................................................................31
1. Filtreren.......................................................................................................31
2. Afwegen ......................................................................................................32
3. Overbrengen chemicaliën in maatkolf............................................................32
4. Pipetteren....................................................................................................33
5. Titreren........................................................................................................35
6. Extraheren ...................................................................................................36
7. Destilleren ...................................................................................................37
H4: Microbiologische technieken.............................................................................38
1. Sterilisatietechnieken ...................................................................................38
2. Bereiden van voedingsmedia.........................................................................39
3. Kweken van MO’s .........................................................................................42
4. Microscopie.................................................................................................43
5. Kleuringen ...................................................................................................44
1
,H5: Fouten en meetresultaten .................................................................................45
1. Fouten en onnauwkeurigheden .....................................................................45
2. Absolute fout – relatieve fout – procentuele fout .............................................45
3. Oefeningen ..................................................................................................47
4. Verwerken meetresultaten............................................................................50
5. Kalibratietechnieken ....................................................................................54
6. Chemisch rekenen .......................................................................................58
2
, H1: Algemene beschermingsmiddelen
1. Veiligheid
Houding in labo:
- Wees bewust van potentiële gevaren -> leerpaden.
- Voer taakanalyse en risicoanalyse uit.
- Ga nooit in het labo zonder verantwoordelijke docent.
- Laat experiment nooit ongecontroleerd achter.
- Je bent verantwoordelijk voor eigen experiment.
- Je kent de eigenschappen van de stoffen waarmee je werkt (gevarensymbolen).
- Je werkt veilig en volgt richtlijnen.
Regels bij ongelukken:
- Contact spattende chemicaliën of brandwonden: onmiddellijk spoelen met
water (oogdouche) gedurende minstens 15 minuten.
- Snijwonden: spoel de wonde uit onder stromend water, knel bij hevige
bloedingen ader af met een knelverband (aanwezig in het labo en verwittig
toezichter of EHBO helper).
- Morsen van producten: spilkit aanwezig voor grote hoeveelheden gemorst
product.
- Brand: waarschuw personen in uw omgeving -> tracht een beginnende brand te
blussen. Bij een uitslaande brand bel noodnummer: 112
Brand:
- Bv. ethanol, methanol => gewoon laten uitbranden / natte doek, nooit water.
- Hoe handelen?
o Roep: ‘BRAND! BRAND!’ = waarschuwing.
o Doe 1 poging tot blussen door gebruik te maken v/h correct blusmiddel.
▪ Een kleine beginnende brand kan meestal nog gemakkelijk geblust
worden.
o Waarschuw verantwoordelijken bij uitslaande brand.
▪ Sla ruitje van brandmelder uit.
▪ Druk knop brandmelder in.
3
