Notarieel Boekhouden
Examen: 4 vragen op 10 punten – mondeling zonder voorbereiding – best
rekenmachine meenemen over elk deel 1 vraag (boekhoudverplichtingen,
boekhoudregels, beschikbaar saldo en controle + sanctiemechanismen)
Voorbeelden van examenvragen:
- Wat zijn de voorwaarden van een krediet bij de overname van een
notarisprotocol?
- Bespreek de notaris en de btw-regels
- Wat zijn onmiddellijk beschikbare activa zal wss in oefening vorm
bevraagd worden
- Wat als een notaris bij wie nogal wat centen staan, met de centen
weg is, wat kan de Kamer doen?
- Wie is de begunstigde van de rente op de kantoorrekening?
- Waar zie ik de nog niet uitgevoerde handlichtingsaktes in de boekhouding?
- Wordt er BTW gerekend op het recht op geschriften?
1. Basisprincipe notarieel boekhouden
Van de centen van de mensen blijft men af! = Financiële ethiek
- Als je naar notaris gaat is dat meestal op belangrijke momenten in het
leven bv. eerste aankoop woning
o Kost wel wat geld en ga je waarschijnlijk lenen bij de bank
- Af en toe komt het voor dat er iets misgaat en er een notaris weg is met
het geld van zien cliënten of een medewerker van de notaris (zie
voorbeelden later) + soms ook geld weg zonder dat er iemand van het
notariskantoor bij betrokken is (bv. nu verbod uitgaande cheques)
- Wie draait er op voor verdwenen centen?
o Notaris zelf of andere notarissen
Verwachtingen en noden van doorsnee cliënten
- Eenvoudige juridische oplossingen: mensen moeten akte begrijpen
- Zekerheid dat hun gelden veilig zijn
- Passend menselijk contact
Kwaliteiten notaris: degelijke juridische kennis + financieel ethisch handelen +
EQ
A. Waarom notarieel boekhouden?
Balans van een notariskantoor: hoge liquide middelen (= wat op bankrekening
staat: kantoor, derden en rubriek) bv. 36 miljoen euro
,“Notariskantoor is een kleine financiële instelling” alle centen bij transacties
van ORG passeren via bankrekening van notariskantoor (risico’s)
Maar ook kijken naar passief: evengoed bv. 37 miljoen euro schulden aan derden
(bv. cliënten, registratiekantoren…)
B. In de media
Bv. “vrouw vergokt 168.000 euro op website en licht dan maar werkgever en
vriend op”
Jonge vrouw met dure smaak die niet echt had gestudeerd deed de interne
boekhouding op een notariskantoor, maar had een gokprobleem (WK voetbal) en
gebruikte daarvoor ook de centen van het notariskantoor! Zij paste telkens de
boekhouding aan en notaris had niets door. De bank had dit wel door omdat het
beschikbaar saldo er niet op vooruit ging (gebeurt normaal wel door winst)
Bv. “Onderzoek naar Molenbeekse notaris” – Heks van Molenbeek
Gaat om een notaris in Molenbeek die 3 miljoen euro verduisterd heeft was
essentieel een grote nalatenschap die zij had verdeeld in de boekhouding over
honderden cliënten-rekeningen.
Bv. “Mark Swolfs uit Houthalen, ex-notaris, verduisterde 4 miljoen euro”
Notariële zekerheid ( fonds): is een private VZW (niet notarieel) die
een garantiefonds is en waar alle notarissen aan bijdragen via Provinciale
Genootschap (4 tussenkomsten per jaar) evt. wel verhaal op notaris in
fout
Alle notarissen treden dus op voor de putten veroorzaakt door frauduleuze
notarissen. In verleden drie grote fraudezaken snel achter elkaar (2014):
Molenbeek, Swolfs en dan Vreven samen ongeveer 12 miljoen euro verduisterd
In 2014 grote paniek want reserves van notariële zekerheid met helft gedaald na
3 fraudezaken boekhoudhervormingen in 2022
Bv. “Slechts boerende notaris verdient 60.000 a 70.000 euro per maand”
Met korrel zout nemen, dit ging over kantoor waar overnamevergoeding werd
bijgeteld.
Hervorming erelonen
- Koppeling nieuw KB ereloontarieven met hervorming notarieel fonds
- Focus op vermindering ereloon en aktekosten bij enige eigen woning
- Doelstelling 10% minder verdienste (omzet) bij notaris
- Opgelegd door politiek
Andere hervorming: de toegevoegde notaris + hervorming tuchtrecht
C. Relatie boekhouding en kwaliteit
,Boekhouding en kwaliteit. Dat hangt samen. als kwaliteit boekhouding op
niets trekt dan notarieel werk ook niet + als de kwaliteit van uw notariskantoor
bedroevend is, dan zal de kwaliteit van de boekhouding ook bedroevend zijn.
2. Definitie
Boekhouden is het systematisch vastleggen van financiële feiten van een
persoon, een bedrijf, een vereniging, een instelling.
Je kan notaris zijn in eenmanszaak/ als natuurlijke persoon (zelfstandige) of via
een notariële vennootschap
Exacte dezelfde boekhoudkundige regels voor natuurlijke persoon als voor
vennootschap
Wat kan je vaststellen of wat is doel?
- De financiële toestand, de financiële positie van een onderneming?
- Inzicht in winst en verlies
- Om verantwoording af te leggen over het financiële beleid belangrijk
want veel centen + vaak tussenpersoon
3. Geschiedenis
- Oudheid: enkel boekhouden bij Romeinen en Grieken
o Kasboeking
o Vaststellen toestand bezit en schuld via inventarisatie
- Renaissance als geboorte van moderne boekhouden
o Dubbel boekhouden
o Summa de Arithmetica Geometria Proportione et Proportionalita -
Bartolomeo
- Rond jaren 1930, tussen twee oorlogen heen Wetboek van Koophandel
o Dagboek
o Inventarisboek
o Brievencopieboek
- In 1948 wordt bedrijfsleven geprofessionaliseerd via wet op organisatie
bedrijfsleven
o Informatieverstrekking aan de ondernemingsraden
- 1957: verdrag tot oprichting EEG – harmonisatie vennootschapsrecht
- 1973: KB reglementering economische en financiële inlichtingen aan
ondernemingsraden
o Basisinformatie
o Jaarlijkse financiële informatie
o Periodieke financiële informatie
- 1975: onder druk van Europa richting de jaarrekening minimum
eenvormig geformaliseerd rekeningenstelsel
, o Wet betreffende boekhouding en jaarrekening van ondernemingen
Eenvormige techniek van financieel management
Eenvormig bijeenbrengen van financiële informatie
Grote rol van de overheid (subsidies, belastingen)
o KB mbt. Jaarrekening van ondernemingen
Vorm jaarrekening
Inhoud jaarrekening
Neerlegging jaarrekening
Waarderingsregels
o 1983: geconsolideerde jaarrekening
Notarieel boekhoudrecht:
- Voor 1935: huishoudelijke registers en papieren
- 1933: invoering van de boekhoudverplichting voor notarissen
- 1935: formalisering verplichting onder druk Kamers arrondissementen
‘toezicht’ notariaat is provinciaal georganiseerd
o Je hebt ook nationale Kamer: mag gegevensverwerking doen voor
boekhoudkundige controle
- 2002: KB betreffende het beheer van de door een notaris ontvangen
sommen, effecten en geldwaardige papieren aan toonder, en betreffende
het toezicht op de boekhouding van de notaris.
o Ondertussen hervormd!
- 2003:
o Reglement van de nationale Kamer voor de organisatie van de
notariële boekhouding
o Reglement van de nationale Kamer voor wat betreft de toezicht op
de boekhouding
- 2014: onderscheid tussen derdenrekening en kantoorrekening
o Tot 2012 werkten er veel echtgenotes op de notariskantoren en die
deden boekhouding in 2012 komt de BTW en wordt de notaris
21% duurder voor de consument
o BTW leidt ook tot software en professionalisering boekhouding
- 2017: ‘Napoleon Geens’ Potpourri V wet
o Afschaffing BVBA wordt BV (prof duidelijk geen fan van
kapitaalloze BV)
o Invoeren leeftijdsgrens 70 jaar notariaat
o Online controle boekhouding
o Wettelijke hypotheek op patrimonium notaris
o Notarisvennootschap mag kantoorvastgoed bezitten
o Sanctiemechanisme voor notarissen
- 2019: nieuw controleformulier (uitloper van 2014)
- 2022:
o Nieuw Reglement, 3 juni 2022, het Koninklijk besluit houdende
goedkeuring van het Reglement betreffende organisatie van het
Examen: 4 vragen op 10 punten – mondeling zonder voorbereiding – best
rekenmachine meenemen over elk deel 1 vraag (boekhoudverplichtingen,
boekhoudregels, beschikbaar saldo en controle + sanctiemechanismen)
Voorbeelden van examenvragen:
- Wat zijn de voorwaarden van een krediet bij de overname van een
notarisprotocol?
- Bespreek de notaris en de btw-regels
- Wat zijn onmiddellijk beschikbare activa zal wss in oefening vorm
bevraagd worden
- Wat als een notaris bij wie nogal wat centen staan, met de centen
weg is, wat kan de Kamer doen?
- Wie is de begunstigde van de rente op de kantoorrekening?
- Waar zie ik de nog niet uitgevoerde handlichtingsaktes in de boekhouding?
- Wordt er BTW gerekend op het recht op geschriften?
1. Basisprincipe notarieel boekhouden
Van de centen van de mensen blijft men af! = Financiële ethiek
- Als je naar notaris gaat is dat meestal op belangrijke momenten in het
leven bv. eerste aankoop woning
o Kost wel wat geld en ga je waarschijnlijk lenen bij de bank
- Af en toe komt het voor dat er iets misgaat en er een notaris weg is met
het geld van zien cliënten of een medewerker van de notaris (zie
voorbeelden later) + soms ook geld weg zonder dat er iemand van het
notariskantoor bij betrokken is (bv. nu verbod uitgaande cheques)
- Wie draait er op voor verdwenen centen?
o Notaris zelf of andere notarissen
Verwachtingen en noden van doorsnee cliënten
- Eenvoudige juridische oplossingen: mensen moeten akte begrijpen
- Zekerheid dat hun gelden veilig zijn
- Passend menselijk contact
Kwaliteiten notaris: degelijke juridische kennis + financieel ethisch handelen +
EQ
A. Waarom notarieel boekhouden?
Balans van een notariskantoor: hoge liquide middelen (= wat op bankrekening
staat: kantoor, derden en rubriek) bv. 36 miljoen euro
,“Notariskantoor is een kleine financiële instelling” alle centen bij transacties
van ORG passeren via bankrekening van notariskantoor (risico’s)
Maar ook kijken naar passief: evengoed bv. 37 miljoen euro schulden aan derden
(bv. cliënten, registratiekantoren…)
B. In de media
Bv. “vrouw vergokt 168.000 euro op website en licht dan maar werkgever en
vriend op”
Jonge vrouw met dure smaak die niet echt had gestudeerd deed de interne
boekhouding op een notariskantoor, maar had een gokprobleem (WK voetbal) en
gebruikte daarvoor ook de centen van het notariskantoor! Zij paste telkens de
boekhouding aan en notaris had niets door. De bank had dit wel door omdat het
beschikbaar saldo er niet op vooruit ging (gebeurt normaal wel door winst)
Bv. “Onderzoek naar Molenbeekse notaris” – Heks van Molenbeek
Gaat om een notaris in Molenbeek die 3 miljoen euro verduisterd heeft was
essentieel een grote nalatenschap die zij had verdeeld in de boekhouding over
honderden cliënten-rekeningen.
Bv. “Mark Swolfs uit Houthalen, ex-notaris, verduisterde 4 miljoen euro”
Notariële zekerheid ( fonds): is een private VZW (niet notarieel) die
een garantiefonds is en waar alle notarissen aan bijdragen via Provinciale
Genootschap (4 tussenkomsten per jaar) evt. wel verhaal op notaris in
fout
Alle notarissen treden dus op voor de putten veroorzaakt door frauduleuze
notarissen. In verleden drie grote fraudezaken snel achter elkaar (2014):
Molenbeek, Swolfs en dan Vreven samen ongeveer 12 miljoen euro verduisterd
In 2014 grote paniek want reserves van notariële zekerheid met helft gedaald na
3 fraudezaken boekhoudhervormingen in 2022
Bv. “Slechts boerende notaris verdient 60.000 a 70.000 euro per maand”
Met korrel zout nemen, dit ging over kantoor waar overnamevergoeding werd
bijgeteld.
Hervorming erelonen
- Koppeling nieuw KB ereloontarieven met hervorming notarieel fonds
- Focus op vermindering ereloon en aktekosten bij enige eigen woning
- Doelstelling 10% minder verdienste (omzet) bij notaris
- Opgelegd door politiek
Andere hervorming: de toegevoegde notaris + hervorming tuchtrecht
C. Relatie boekhouding en kwaliteit
,Boekhouding en kwaliteit. Dat hangt samen. als kwaliteit boekhouding op
niets trekt dan notarieel werk ook niet + als de kwaliteit van uw notariskantoor
bedroevend is, dan zal de kwaliteit van de boekhouding ook bedroevend zijn.
2. Definitie
Boekhouden is het systematisch vastleggen van financiële feiten van een
persoon, een bedrijf, een vereniging, een instelling.
Je kan notaris zijn in eenmanszaak/ als natuurlijke persoon (zelfstandige) of via
een notariële vennootschap
Exacte dezelfde boekhoudkundige regels voor natuurlijke persoon als voor
vennootschap
Wat kan je vaststellen of wat is doel?
- De financiële toestand, de financiële positie van een onderneming?
- Inzicht in winst en verlies
- Om verantwoording af te leggen over het financiële beleid belangrijk
want veel centen + vaak tussenpersoon
3. Geschiedenis
- Oudheid: enkel boekhouden bij Romeinen en Grieken
o Kasboeking
o Vaststellen toestand bezit en schuld via inventarisatie
- Renaissance als geboorte van moderne boekhouden
o Dubbel boekhouden
o Summa de Arithmetica Geometria Proportione et Proportionalita -
Bartolomeo
- Rond jaren 1930, tussen twee oorlogen heen Wetboek van Koophandel
o Dagboek
o Inventarisboek
o Brievencopieboek
- In 1948 wordt bedrijfsleven geprofessionaliseerd via wet op organisatie
bedrijfsleven
o Informatieverstrekking aan de ondernemingsraden
- 1957: verdrag tot oprichting EEG – harmonisatie vennootschapsrecht
- 1973: KB reglementering economische en financiële inlichtingen aan
ondernemingsraden
o Basisinformatie
o Jaarlijkse financiële informatie
o Periodieke financiële informatie
- 1975: onder druk van Europa richting de jaarrekening minimum
eenvormig geformaliseerd rekeningenstelsel
, o Wet betreffende boekhouding en jaarrekening van ondernemingen
Eenvormige techniek van financieel management
Eenvormig bijeenbrengen van financiële informatie
Grote rol van de overheid (subsidies, belastingen)
o KB mbt. Jaarrekening van ondernemingen
Vorm jaarrekening
Inhoud jaarrekening
Neerlegging jaarrekening
Waarderingsregels
o 1983: geconsolideerde jaarrekening
Notarieel boekhoudrecht:
- Voor 1935: huishoudelijke registers en papieren
- 1933: invoering van de boekhoudverplichting voor notarissen
- 1935: formalisering verplichting onder druk Kamers arrondissementen
‘toezicht’ notariaat is provinciaal georganiseerd
o Je hebt ook nationale Kamer: mag gegevensverwerking doen voor
boekhoudkundige controle
- 2002: KB betreffende het beheer van de door een notaris ontvangen
sommen, effecten en geldwaardige papieren aan toonder, en betreffende
het toezicht op de boekhouding van de notaris.
o Ondertussen hervormd!
- 2003:
o Reglement van de nationale Kamer voor de organisatie van de
notariële boekhouding
o Reglement van de nationale Kamer voor wat betreft de toezicht op
de boekhouding
- 2014: onderscheid tussen derdenrekening en kantoorrekening
o Tot 2012 werkten er veel echtgenotes op de notariskantoren en die
deden boekhouding in 2012 komt de BTW en wordt de notaris
21% duurder voor de consument
o BTW leidt ook tot software en professionalisering boekhouding
- 2017: ‘Napoleon Geens’ Potpourri V wet
o Afschaffing BVBA wordt BV (prof duidelijk geen fan van
kapitaalloze BV)
o Invoeren leeftijdsgrens 70 jaar notariaat
o Online controle boekhouding
o Wettelijke hypotheek op patrimonium notaris
o Notarisvennootschap mag kantoorvastgoed bezitten
o Sanctiemechanisme voor notarissen
- 2019: nieuw controleformulier (uitloper van 2014)
- 2022:
o Nieuw Reglement, 3 juni 2022, het Koninklijk besluit houdende
goedkeuring van het Reglement betreffende organisatie van het
