H1 inleiding tot de arbeids- & organisatiepsychologie
De focus van de wetenschap van arbeids- &
organisatiepsychologie benoemen.
Arbeids- & organisatiepsychologie = focust zich op werk in relatie met tot de mens en
organisatie. Het bestudeert het gedrag en de beleving van mensen in de context van werk en
organisatie.
De factoren die een invloed hebben op het gedrag van mensen op
de werkvloer benoemen.
De 5A’s beïnvloeden het gedrag op het werk en ook de sociale, biologische en psychische
factoren beïnvloeden je gedrag.
De 5 A’s benoemen en herkennen.
5A’s-model:
• Arbeidsinhoud = taken en de emotionele en fysieke belasting van de taken.
• Arbeidsomstandigheden = de fysieke en materiele omgeving.
• Arbeidsorganisatie = de structuur en de taakverdeling.
• Arbeidsverhouding = de interpersoonlijke relaties en communicatie.
• Arbeidsvoorwaarden = de contracten, de werkuren en de loopbaan.
Wat de gezondheidspsychologie is benoemen en hoe het zich
verhoudt tegen arbeidspsychologie.
Gezondheidspsychologie = focust zich op het welzijn van medewerkers en de preventie en
remedie van werkgerelateerde stress en psychosociale risico’s. Het staat nauw in verbinding
met de arbeidspsychologie (= bestudeerd hoe mensen werk ervaren en het functioneren van
werk ons beïnvloed).
De elementen benoemen die bepalen of iets een organisatie mag
noemen.
Een organisatie heeft 3 belangrijke aspecten:
1. Mensen: het bestaat uit minstens 2 personen die samenwerken.
2. Doelstellingen: het heeft vastgelegde doelstellingen en werken eraan.
3. Structuur: er is een bepaalde structuur en taakverdeling.
Er is ook nog een vierde aspect, continuïteit.
,Het bijdragen van een psychologisch consulent benoemen binnen
de tak van de arbeids- & organisatiepsychologie.
Als psychologisch consulent ondersteun je medewerkers bij stress en welzijn, adviseer je
organisaties over vraagstukken en leiderschap, en bevorder je een positieve werkcontext.
Benoem hoe we werk kunnen plaatsen binnen het
biopsychosociaal model.
Biopsychosociaal model:
• Biologisch component = fysieke factoren.
• Psychologisch component = stressverwerking, motivatie, zelfbeeld en veerkracht.
• Sociaal component = relaties en cultuur.
Dit zijn factoren die met elkaar in wisselwerking staan en zo ons (werk)gedrag kan
beïnvloeden.
Arbeid
H2 waarom is het goed voor ons om te gaan werken?
De voordelen van werk benoemen en herkennen.
Voordelen:
• Geeft je een gevoel van betrokkenheid.
• Loon.
• Geeft ons sociale contacten.
• Geeft je een status.
• Zorgt ervoor dat je dag gestructureerd is en je een ritme hebt.
• Persoonlijke ontwikkeling.
• Het houdt je gezond.
• Fitheid
• Geluk
• Lager leven
De betekenis van werkgeluk benoemen en ook de onderdelen.
Werkgeluk = het ervaren van voldoening en positieve emoties in het werk. Het bestaat uit 3
belangrijke factoren volgen Tosca Gort:
• Autonomie = mate van vrijheid en zelfsturing.
• Gemeenschapsgevoel = verbindingen met collega’s en psychologische veiligheid.
→ ‘imposter’ syndroom = het gevoel hebben dat je er niet thuishoort of iemand
nadoet en er eigenlijk niet bij hoort.
, • Purpose = betekenis geven aan wat je doet.
De rol van geld in werk benoemen.
Je loon/ geld is praktisch noodzakelijk, maar je werkgeluk gaat verder dan dat. Er kan het
Goude kooi-effect (= mensen zitten vast in een goedbetaalde job zonder werkgeluk omdat ze
er bepaalde luxes van krijgen) ontstaan wanneer mensen geld belangrijker vinden dan
werkgeluk.
De impact van werkverlies benoemen.
Werkverlies heeft een grote impact, het kan zorgen voor meer risicogedrag, lichamelijke
klachten en een lager mentaal welzijn. Het zorgt ook voor identiteit verlies doordat ons werk
ons een identiteit geeft.
Benoemen wat mensen ongelukkig maken op het werk.
Werkongeluk heeft 3 factoren:
• Onveilige werksituatie
• Beginperiode van de loopbaan
• Verlies van werk
Mensen worden ongelukken op werk door onveilige situaties, hoge werkdruk, gebrek aan
autonomie, slechte arbeidsverhoudingen en gebrek aan werkgeluk.
Wat werkbaar werk is, welke elementen het onderscheidt, wat het
belang ervan is en wie er verantwoordelijk voor is benoemen.
Werkbaar werk = werk wat je kan blijven uit oefenen. Het heeft 4 basiskenmerken:
• Werkt niet overspannend, is stresspreventief
• Werkplezier
• Leermogelijkheden
• Ruimte voor work-life balans
Het is belangrijk voor de werknemers, werkgevers, zelfstandige en de ondernemers. Het zorgt
ervoor dat mensen lager blijven werken en minder snel naar ander werk gaan zoeken.
Het is de verantwoordelijkheid van de ondernemers, werkgevers, sociale panters en de
overheid.
De rol van een psychologisch consulent binnen werkgeluk en
werkbaar werk benoemen.
Als psychologisch consulent biedt je ondersteuning bij het creëren van een gezonde
werkcontext, begeleid je de werknemers met stress en work-life balans en adviseer je
organisaties hoe ze kunnen verbeteren.