MODULE INWENDIGE
AANDOENINGEN
PNEUMOLOGIE
Phebe Goris
2020-2021
, LES 1: SEMIOLOGIE + LFO
ANAMNESE
We starten altijd met een anamnese. Hieruit kunnen we veel informatie halen.
De belangrijkste zaken waar we naar vragen bij een respiratoire patiënt zijn:
o Hoesten
→ Deze kan droog of productief zijn. Met productief bedoelen we productie van sputum.
o Haemoptysis/hemoptoë
= het ophoesten van bloed
o Dyspnea
= kortademigheid
o Thoracale pijn
Hoesten
Dit delen we in afhankelijk van hoe lang de hoestklachten al bestaande zijn:
o Acute hoest (< 3 weken
o Subacute hoest (3-8 weken)
o Chronische hoest (> 8 weken)
Epidemiologie
o 40% van onze ambulatoire consultaties
o Bij 75-90% kunnen we een oorzaak gaan identificeren van de hoest
o Bij 95% kunnen we een succesvolle behandeling voorstellen
Zoals hierboven reeds gemeld kan hoest droog of productief zijn waarbij ook slijm wordt opgehoest.
Wanneer we dit slijm gaan bekijken, kan ons dat iets zeggen over de ziekte die de patiënt heeft.
Slijm kan volgende aspecten/kleur hebben:
o Waterig
o Mucus of mucopurulent (= zowel slijm als pus/etter)
o Purulent (etter)
o Bloed = hemoptysis/hemoptoë
Wanneer het slijm een sterke geur heeft dan doet dat ons denken aan een besmetting met anaëroben
wat we bv zien bij een longabces.
Wanneer patiënten overvloedig veel slijm
ophoesten noemen we dat bronchorrhea. Dit zien
we bij bronchiëctasieën, longabcessen, broncho-
alveolar cell carcinoma en mucoviscidose.
Hoest is een heel complex gegeven. Het wordt
beïnvloed door heel veel verschillende factoren.
1
,Zowel spieren, zenuwen alsook onze hersenschors spelen een rol in de hoestreflex.
Hoest kan ook gevaarlijk zijn. Het kan complicaties
geven op verschillende vlakken.
Acute hoest wordt meestal veroorzaakt door een infectieus/inflammatoir proces in de bovenste of
lagere luchtwegen. Daarnaast kan het ook de 1ste manifestatie zijn van chronische hoest die het gevolg
is van een respiratoire ziekte zoals bv COPD of astma.
Voor chronische hoest zijn er heel veel verschillende oorzaken:
o Roken
o Blootstelling aan pollutie
o Longziekten met een abnormale RX-foto
→ COPD (chronische bronchitis), bronchiolitis (infectieus, door drugs veroorzaakt,… ),
bronchiëctasieën, mucoviscidose, luchtwegcompressie (van bv de trachea),
tracheobronchomalacie (verzwakking van de luchtwegen waardoor ze dichtklappen bij het
uitademen)
o Longziekten met een normale RX-foto
→ Astma /hoestvariant astma/atopische hoest, NAEB (niet-astmatische eosinofiele
bronchitis), gastro-oesofageale reflux, hoestsyndroom van de bovenste luchtwegen
(postnasale drip/rhinosinusitis), medicatie: ACE-remmers (medicatie voor hartfalen en
bloeddrukverlaging )
o Psychosomatische hoest (zonder medische oorzaak)
o Idiopathische hoest (onbekende oorzaak)
COPD
We zien een toegenomen zwartheid van beide longen. Dit is ten gevolge
van emfyseem waarbij er een destructie is van de longblaasjes en er dus
lucht blijft vastzitten in de longblaasjes.
2
, Bronchiëctasieën
Je ziet uitgezette luchtwegen die gevuld zijn met slijm. Dat zijn de witte
vlekken die je ziet op de foto. De wand van deze luchtwegen is hierbij
verdikt.
Bronchiëctasieën zien we ook bij aangeboren afwijkingen zoals
mucoviscidose. Hiernaast staat een CT-scan van een patiënt met
mucoviscidose. Ook hier zijn de wanden van de longen verdikt en zijn de
longen gevuld met slijm. Normaal zie je op een CT-scan de longen niet zo
goed.
Nog longziekten met een abnormale RX-foto:
o Interstitiële longziekten
Bv: longfibrose (verlittekening van de long)
o Chronische hartfalen
o Tuberculose
o Longabcessen
o Longkanker
→ < 2% van de gevallen van chronische hoest
→ Gaat voornamelijk om pas ontwikkelende hoest of een veranderend hoestpatroon bij een
actieve roker of grote ex-roker
→ hemoptoë/ophoesten van bloed zonder tekenen van een respiratoire infectie
Hoe gaan we een patiënt met chronische hoest nu aanpakken?
o Anamnese: roker of ex-roker? ACE-remmer? Allergieën? Astma?
o Röntgenfoto van de borst - CT-scan thorax
o Longfunctietesten
o Indien nodig: consultatie op keel-neus-oor, al dan niet met een CT van de sinussen: post-
nasaal infuus?
o Allergietesten
o Gastroscopie - 24 uur pH-metrie en impedantie: reflux?
o Bronchoscopie
Haemoptysis/hemoptoë
o Kan heel gevarieerd zijn gaande van een beetje bloed in het sputum tot het echt ophoesten
van enorme hoeveelheden bloed
o Altijd alarmerend! Dit is nooit normaal, zelfs bij patiënten die anticoagulantia/
bloedverdunners gebruiken
o Grondig onderzoek vereist
o Soms is het niet gemakkelijk om onderscheid te maken tussen bloed ophoesten tov bloed
overgeven/hematemesis (bloed komt uit de maag). Het kan ook bloed zijn dat men ophoest,
maar dat eigenlijk naar beneden is gelopen vanuit de neus of keel
3
AANDOENINGEN
PNEUMOLOGIE
Phebe Goris
2020-2021
, LES 1: SEMIOLOGIE + LFO
ANAMNESE
We starten altijd met een anamnese. Hieruit kunnen we veel informatie halen.
De belangrijkste zaken waar we naar vragen bij een respiratoire patiënt zijn:
o Hoesten
→ Deze kan droog of productief zijn. Met productief bedoelen we productie van sputum.
o Haemoptysis/hemoptoë
= het ophoesten van bloed
o Dyspnea
= kortademigheid
o Thoracale pijn
Hoesten
Dit delen we in afhankelijk van hoe lang de hoestklachten al bestaande zijn:
o Acute hoest (< 3 weken
o Subacute hoest (3-8 weken)
o Chronische hoest (> 8 weken)
Epidemiologie
o 40% van onze ambulatoire consultaties
o Bij 75-90% kunnen we een oorzaak gaan identificeren van de hoest
o Bij 95% kunnen we een succesvolle behandeling voorstellen
Zoals hierboven reeds gemeld kan hoest droog of productief zijn waarbij ook slijm wordt opgehoest.
Wanneer we dit slijm gaan bekijken, kan ons dat iets zeggen over de ziekte die de patiënt heeft.
Slijm kan volgende aspecten/kleur hebben:
o Waterig
o Mucus of mucopurulent (= zowel slijm als pus/etter)
o Purulent (etter)
o Bloed = hemoptysis/hemoptoë
Wanneer het slijm een sterke geur heeft dan doet dat ons denken aan een besmetting met anaëroben
wat we bv zien bij een longabces.
Wanneer patiënten overvloedig veel slijm
ophoesten noemen we dat bronchorrhea. Dit zien
we bij bronchiëctasieën, longabcessen, broncho-
alveolar cell carcinoma en mucoviscidose.
Hoest is een heel complex gegeven. Het wordt
beïnvloed door heel veel verschillende factoren.
1
,Zowel spieren, zenuwen alsook onze hersenschors spelen een rol in de hoestreflex.
Hoest kan ook gevaarlijk zijn. Het kan complicaties
geven op verschillende vlakken.
Acute hoest wordt meestal veroorzaakt door een infectieus/inflammatoir proces in de bovenste of
lagere luchtwegen. Daarnaast kan het ook de 1ste manifestatie zijn van chronische hoest die het gevolg
is van een respiratoire ziekte zoals bv COPD of astma.
Voor chronische hoest zijn er heel veel verschillende oorzaken:
o Roken
o Blootstelling aan pollutie
o Longziekten met een abnormale RX-foto
→ COPD (chronische bronchitis), bronchiolitis (infectieus, door drugs veroorzaakt,… ),
bronchiëctasieën, mucoviscidose, luchtwegcompressie (van bv de trachea),
tracheobronchomalacie (verzwakking van de luchtwegen waardoor ze dichtklappen bij het
uitademen)
o Longziekten met een normale RX-foto
→ Astma /hoestvariant astma/atopische hoest, NAEB (niet-astmatische eosinofiele
bronchitis), gastro-oesofageale reflux, hoestsyndroom van de bovenste luchtwegen
(postnasale drip/rhinosinusitis), medicatie: ACE-remmers (medicatie voor hartfalen en
bloeddrukverlaging )
o Psychosomatische hoest (zonder medische oorzaak)
o Idiopathische hoest (onbekende oorzaak)
COPD
We zien een toegenomen zwartheid van beide longen. Dit is ten gevolge
van emfyseem waarbij er een destructie is van de longblaasjes en er dus
lucht blijft vastzitten in de longblaasjes.
2
, Bronchiëctasieën
Je ziet uitgezette luchtwegen die gevuld zijn met slijm. Dat zijn de witte
vlekken die je ziet op de foto. De wand van deze luchtwegen is hierbij
verdikt.
Bronchiëctasieën zien we ook bij aangeboren afwijkingen zoals
mucoviscidose. Hiernaast staat een CT-scan van een patiënt met
mucoviscidose. Ook hier zijn de wanden van de longen verdikt en zijn de
longen gevuld met slijm. Normaal zie je op een CT-scan de longen niet zo
goed.
Nog longziekten met een abnormale RX-foto:
o Interstitiële longziekten
Bv: longfibrose (verlittekening van de long)
o Chronische hartfalen
o Tuberculose
o Longabcessen
o Longkanker
→ < 2% van de gevallen van chronische hoest
→ Gaat voornamelijk om pas ontwikkelende hoest of een veranderend hoestpatroon bij een
actieve roker of grote ex-roker
→ hemoptoë/ophoesten van bloed zonder tekenen van een respiratoire infectie
Hoe gaan we een patiënt met chronische hoest nu aanpakken?
o Anamnese: roker of ex-roker? ACE-remmer? Allergieën? Astma?
o Röntgenfoto van de borst - CT-scan thorax
o Longfunctietesten
o Indien nodig: consultatie op keel-neus-oor, al dan niet met een CT van de sinussen: post-
nasaal infuus?
o Allergietesten
o Gastroscopie - 24 uur pH-metrie en impedantie: reflux?
o Bronchoscopie
Haemoptysis/hemoptoë
o Kan heel gevarieerd zijn gaande van een beetje bloed in het sputum tot het echt ophoesten
van enorme hoeveelheden bloed
o Altijd alarmerend! Dit is nooit normaal, zelfs bij patiënten die anticoagulantia/
bloedverdunners gebruiken
o Grondig onderzoek vereist
o Soms is het niet gemakkelijk om onderscheid te maken tussen bloed ophoesten tov bloed
overgeven/hematemesis (bloed komt uit de maag). Het kan ook bloed zijn dat men ophoest,
maar dat eigenlijk naar beneden is gelopen vanuit de neus of keel
3
