SOCIOLOGIE
OEFENVRAGEN
1. Welke van onderstaande is de juiste definitie van een mentalistisch
cultuur begrip?
A -> B kan niet want interpretatieschema onderdeel interpretatieve cultuurbegrip
2. Welke van het volgende rijtje omvat enkel denkers verbonden aan het
symbolisch interactionisme?
B -> niet D want Bourdieu is meer conflictsocioloog
3. Zie foto
D -> omdat het conflict niet voorkomt uit dezelfde rol (rol als vriend en rol als
student)
!! VIER BASISVRAGEN VAN DE SOCIOLOGIE:
1. Hoe is de samenleving geordend en georganiseerd?
2. Hoe wordt het individuele beïnvloed door het maatschappelijke?
3. Het is sociale (on)gelijkheid mogelijk?
4. Hoe onderzoeken we dat allemaal op een wetenschappelijke manier?
1: WAT IS SOCIOLOGIE?
1.1 DE SOCIOLOGISCHE BRIL EN SOCIOLOGISCH PERSPECTIEF
Sociologie = een systematisch onderzoek van de menselijke samenleving
SOCIOLOGISCH PERSPECTIEF/VISIE:
= bril waarmee we kunnen zien hoe de maatschappij en de ordening daarvan het
leven en gedrag van mensen beïnvloedt
= het speciefiek gezichtspunt van sociologie waarmee in het leven en gedrag van
individuen algemene maatschappelijke patronen zichtbaar worden
Berger geeft ons twee technieken (brillen):
1. Generalisatie: het algemene in het bijzondere zien (bv. het is niet heel bijzonder
als een dakloze om geld komt vragen, want dat is op heel veel plaatsen)
2. Defamilarisatie: het vreemde in het bekenden zien (bv. jij past in alle
categorieën, je zou een fantastische partner zijn, wil je trouwen?, maar dit is wel
hoe datingapps te werk gaan -> bekende idee dat we zelf bepalen hoe leven eruit
ziet loslaten voor vreemde gedachte dat samenleving beslissingen maakt die
ervaringen beïnvloeden)
Mensen = sociale wezen + hun gedrag wordt grotendeels bepaal door omgang met
andere mensen = ook vaak online beinvloeding van de samenleving
Samenleving = veel invloed op aantal kinderen dat mensen krijgen arme landen =
meer kinderen minder scholing & economische mogelijkheden
Emile Durkheim:
, Uiterst persoonlijke handeling (zelfdoding) is ook onderrhevig aan aan de invloed
van sociale factoren
Meer sociale integratie sterkere sociale banden
In het gedrag van afzonderlijke idivuduen kunnen we algemeen sociologische
perspectieven ontdekken
SOCIOLOGISCHE VERBEELDING
= krijgen we met de sociologische bril op
= Gave om onszelf en andere te zien als knooppunt van sociale bindingen en
maatschappelijke structuren die ons denken, handelen en dus leven vormgeeft beter
inzicht krijgen in het functioneren van de samenleving en hoe deze ons leven beinvloed
Dus ook persoonlijke problemen verbinden met maatschappelijke issues
Bv. Je raakt je job kwijt, niet zien als jij bent in fout, maar bv. Je job is
overgenomen door AI en je bent niet de enige, want economie verandert
(maatschappelijke issue)
C Wright Mills:
Samen)leven is…
Leven op het kruispunt van meerdere sociale verbindingen, verbanden of
netwerken die het eigen denken en doen vormgeven
Leven te midden van ‘afhankelijkheidsverhoudingen’ of ‘web aan
interdependenties’
De maatschappij: het geheel van alle sociale relaties, sociale afhankelijkheden,
sociale verbanden of sociale netwerken
Wereld vanuit sociologisch perspectief leren zien:
1. Een betsaan van marges van de samenleving
2. doormaken sociale crisis
Hoe groter marginaliteit van een individu, hoe makkelijker diegene in staat is
sociologisch perspectief te hanteren
Mensen die leven leiden in marges van samenleving (vrouwen, homoseksuelen,
hoogbejaarden), zijn bewust van sociale patronen waar anderen nooit aan denken
We kunnen beter uit de voeten met sociologische visie als we afstand nemen van
gewoontes en leven met hernieuwende nieuwsgierigheid bekijken
Periode van veranderingen of crisis in samenleving kunnen ons bewegen tot
aannemen sociologische visie
,SOCIOLOGISCH PERSPECTIEF IN DE PRAKTIJK
Waarom hanteren:
1. Sociologie speelt belangrijk rol in totstandkoming van wetten en
overheidsmaatregelen die ons leven beïnvloeden
2. Op individueel niveau bevordert sociologisch perspectief onze persoonlijke groei
en bewustwording
3. Studie van de sociologie is uitstekende voorbereiding op arbeidsmarkt
Positieve effecten sociologie:
1. Aan de hand van sociologisch perspectief kunnen we nagaan wat niet klopt aan
‘alledaags’ denken
2. Sociologisch perspectief geeft ons beter inzicht in mogelijkheden en hindernissen
die we in dagelijks leven tegenkomen
3. Sociologisch perspectief geeft ons mogelijkheid actieve rol te spelen in
samenleving waarvan we deel uitmaken
4. Sociologie helpt ons om in wereld te leven gekenmerkt door diversiteit
1.2 EUROPEESE MODERNITEIT VAN DE SOCIOLOGIE
Mondiaal/globaal perspectief = het bestuderen van de wereld in zijn geheel en welke
plaats onze samenleving daarin inneemt
Welke betekenis heeft globaal perspectief voor de sociologie?
Globaal bewustzijn is logisch verlengstuk van het sociologisch perspectief
Sociologie laat zien hoe onze positie in samenleving invloed heeft op onze
ervaringen, dus positie van onze samenleving in de wereld heeft invloed op alle
leden van die samenleving (verhelderend om over grenzen heen te kijken)
Opdeling landen aan de hand van economische ontwikkeling:
1. hoge inkomstlanden
= rijkste landen met hoogste algemene levensstandaard
leveren de meeste goederen en diensten + inwoneres bezitten meeste deel van
de rijkdom die de wereld te bieden heeft
+/- 50 landen (West-Europa, Japen, VS, Argentinië…)
2. middeninkomstlanden
= landen met een levensstandaard die we, als we de wereld in zijn geheel bekijken,
gemiddeld kunnen noemen
grote sociale ongelijkheid: extreem rijke mensen maar vooral veel onder slechte
levensomstandigheden
+/- 80 landen (Oost-Europa, Latijns-Amerika, Azië…)
Inwoners wonen op platteland/in stad + verplaatsen te voet/per dier/tractor/scooter/…
3. lage inkomstlanden
= landen met een lage levensstandaard, waarvan de meeste inwoners arm zijn
extreem rijk maar vooral extreem arm
Weinig mogelijkheden tot verbeteren situatie
, VERGELIJKING TUSSEN ARM EN RIJK:
Dit wordt gedaan om 4 redenen voor het sociologisch perspectief:
1. Het leven dat we leiden wordt gevormd door het land waarin we leven.
= In rijke en arme landen worden situaties verschillend behandeld.
2. De contacten tussen samenlevingen zijn zeer sterk toegenomen.
= Landen hebben invloed op elkaar, zoals productie voor rijke landen brengt arme
landen soms in de problemen, of de komst van verschillend voedsel uit de arme
landen in de rijke landen.
3. Veel sociale problemen waarmee de westerse wereld geconfronteerd wordt, zijn
elders veel ernstiger.
= Armoede bestaat bijvoorbeeld ook in de westerse wereld, maar doet zich in
andere landen zoals Afrika en Azië op veel grote schaal voor en vormt daarom een
ernstiger probleem. Opwarming van de aarde heeft veel eerder invloed op de
arme landen dan de rijke.
Vb. Coronapandemie snelheid van het vaccineren erg verschillend tussen de
bevolkingsgroepen.
4. Globaal denken helpt ons om meer inzicht in onszelf te krijgen.
= Het is een hele andere ervaring om op straat te lopen in een stad in de westerse
wereld dan ineen illegale woning wijk.
1.3: HET SOCIOLOGISCH PERSPECTIEF IN DE PRAKTIJK
Hanteren van sociologisch perspectief:
1. Sociologie speelt een belangrijke rol in de vorming van wetten en
overheidsmaatregelen die ons leven beïnvloeden.
2. Op individueel gebied bevordert het onze persoonlijke groei en bewustwording.
3. Studie sociologie = uitstekende voorbereiding op de abeidsmarkt
SOCIOLOGIE EN OVERHEIDSBELEID
Sociologen helpen de overheid met het ontwikkelen van wetten en regels met hun
sociologische kennis.
Vb. Het verminderen van ongelijkheid tussen man en vrouw, wetten over
klimaatverandering.
SOCIOLOGIE EN PERSOONLIJKE GROEI
Het hanteren van het sociologisch perspectief maakt ons actiever en bewuster, en zorgt
voor kritisch nadenken.
De sociologie heeft 4 positieve effecten:
1. Door het sociologisch perspectief kunnen we nagaan wat er wel en niet klopt aan
het ‘alledaagse denken’ niet alles voorvanzelfsprekend aannemen
Bv. Vooroordelen of interpretaties in vraag stellen
Een sociolooog = een mythenjager = iemand die alle mythes doorprikt
OEFENVRAGEN
1. Welke van onderstaande is de juiste definitie van een mentalistisch
cultuur begrip?
A -> B kan niet want interpretatieschema onderdeel interpretatieve cultuurbegrip
2. Welke van het volgende rijtje omvat enkel denkers verbonden aan het
symbolisch interactionisme?
B -> niet D want Bourdieu is meer conflictsocioloog
3. Zie foto
D -> omdat het conflict niet voorkomt uit dezelfde rol (rol als vriend en rol als
student)
!! VIER BASISVRAGEN VAN DE SOCIOLOGIE:
1. Hoe is de samenleving geordend en georganiseerd?
2. Hoe wordt het individuele beïnvloed door het maatschappelijke?
3. Het is sociale (on)gelijkheid mogelijk?
4. Hoe onderzoeken we dat allemaal op een wetenschappelijke manier?
1: WAT IS SOCIOLOGIE?
1.1 DE SOCIOLOGISCHE BRIL EN SOCIOLOGISCH PERSPECTIEF
Sociologie = een systematisch onderzoek van de menselijke samenleving
SOCIOLOGISCH PERSPECTIEF/VISIE:
= bril waarmee we kunnen zien hoe de maatschappij en de ordening daarvan het
leven en gedrag van mensen beïnvloedt
= het speciefiek gezichtspunt van sociologie waarmee in het leven en gedrag van
individuen algemene maatschappelijke patronen zichtbaar worden
Berger geeft ons twee technieken (brillen):
1. Generalisatie: het algemene in het bijzondere zien (bv. het is niet heel bijzonder
als een dakloze om geld komt vragen, want dat is op heel veel plaatsen)
2. Defamilarisatie: het vreemde in het bekenden zien (bv. jij past in alle
categorieën, je zou een fantastische partner zijn, wil je trouwen?, maar dit is wel
hoe datingapps te werk gaan -> bekende idee dat we zelf bepalen hoe leven eruit
ziet loslaten voor vreemde gedachte dat samenleving beslissingen maakt die
ervaringen beïnvloeden)
Mensen = sociale wezen + hun gedrag wordt grotendeels bepaal door omgang met
andere mensen = ook vaak online beinvloeding van de samenleving
Samenleving = veel invloed op aantal kinderen dat mensen krijgen arme landen =
meer kinderen minder scholing & economische mogelijkheden
Emile Durkheim:
, Uiterst persoonlijke handeling (zelfdoding) is ook onderrhevig aan aan de invloed
van sociale factoren
Meer sociale integratie sterkere sociale banden
In het gedrag van afzonderlijke idivuduen kunnen we algemeen sociologische
perspectieven ontdekken
SOCIOLOGISCHE VERBEELDING
= krijgen we met de sociologische bril op
= Gave om onszelf en andere te zien als knooppunt van sociale bindingen en
maatschappelijke structuren die ons denken, handelen en dus leven vormgeeft beter
inzicht krijgen in het functioneren van de samenleving en hoe deze ons leven beinvloed
Dus ook persoonlijke problemen verbinden met maatschappelijke issues
Bv. Je raakt je job kwijt, niet zien als jij bent in fout, maar bv. Je job is
overgenomen door AI en je bent niet de enige, want economie verandert
(maatschappelijke issue)
C Wright Mills:
Samen)leven is…
Leven op het kruispunt van meerdere sociale verbindingen, verbanden of
netwerken die het eigen denken en doen vormgeven
Leven te midden van ‘afhankelijkheidsverhoudingen’ of ‘web aan
interdependenties’
De maatschappij: het geheel van alle sociale relaties, sociale afhankelijkheden,
sociale verbanden of sociale netwerken
Wereld vanuit sociologisch perspectief leren zien:
1. Een betsaan van marges van de samenleving
2. doormaken sociale crisis
Hoe groter marginaliteit van een individu, hoe makkelijker diegene in staat is
sociologisch perspectief te hanteren
Mensen die leven leiden in marges van samenleving (vrouwen, homoseksuelen,
hoogbejaarden), zijn bewust van sociale patronen waar anderen nooit aan denken
We kunnen beter uit de voeten met sociologische visie als we afstand nemen van
gewoontes en leven met hernieuwende nieuwsgierigheid bekijken
Periode van veranderingen of crisis in samenleving kunnen ons bewegen tot
aannemen sociologische visie
,SOCIOLOGISCH PERSPECTIEF IN DE PRAKTIJK
Waarom hanteren:
1. Sociologie speelt belangrijk rol in totstandkoming van wetten en
overheidsmaatregelen die ons leven beïnvloeden
2. Op individueel niveau bevordert sociologisch perspectief onze persoonlijke groei
en bewustwording
3. Studie van de sociologie is uitstekende voorbereiding op arbeidsmarkt
Positieve effecten sociologie:
1. Aan de hand van sociologisch perspectief kunnen we nagaan wat niet klopt aan
‘alledaags’ denken
2. Sociologisch perspectief geeft ons beter inzicht in mogelijkheden en hindernissen
die we in dagelijks leven tegenkomen
3. Sociologisch perspectief geeft ons mogelijkheid actieve rol te spelen in
samenleving waarvan we deel uitmaken
4. Sociologie helpt ons om in wereld te leven gekenmerkt door diversiteit
1.2 EUROPEESE MODERNITEIT VAN DE SOCIOLOGIE
Mondiaal/globaal perspectief = het bestuderen van de wereld in zijn geheel en welke
plaats onze samenleving daarin inneemt
Welke betekenis heeft globaal perspectief voor de sociologie?
Globaal bewustzijn is logisch verlengstuk van het sociologisch perspectief
Sociologie laat zien hoe onze positie in samenleving invloed heeft op onze
ervaringen, dus positie van onze samenleving in de wereld heeft invloed op alle
leden van die samenleving (verhelderend om over grenzen heen te kijken)
Opdeling landen aan de hand van economische ontwikkeling:
1. hoge inkomstlanden
= rijkste landen met hoogste algemene levensstandaard
leveren de meeste goederen en diensten + inwoneres bezitten meeste deel van
de rijkdom die de wereld te bieden heeft
+/- 50 landen (West-Europa, Japen, VS, Argentinië…)
2. middeninkomstlanden
= landen met een levensstandaard die we, als we de wereld in zijn geheel bekijken,
gemiddeld kunnen noemen
grote sociale ongelijkheid: extreem rijke mensen maar vooral veel onder slechte
levensomstandigheden
+/- 80 landen (Oost-Europa, Latijns-Amerika, Azië…)
Inwoners wonen op platteland/in stad + verplaatsen te voet/per dier/tractor/scooter/…
3. lage inkomstlanden
= landen met een lage levensstandaard, waarvan de meeste inwoners arm zijn
extreem rijk maar vooral extreem arm
Weinig mogelijkheden tot verbeteren situatie
, VERGELIJKING TUSSEN ARM EN RIJK:
Dit wordt gedaan om 4 redenen voor het sociologisch perspectief:
1. Het leven dat we leiden wordt gevormd door het land waarin we leven.
= In rijke en arme landen worden situaties verschillend behandeld.
2. De contacten tussen samenlevingen zijn zeer sterk toegenomen.
= Landen hebben invloed op elkaar, zoals productie voor rijke landen brengt arme
landen soms in de problemen, of de komst van verschillend voedsel uit de arme
landen in de rijke landen.
3. Veel sociale problemen waarmee de westerse wereld geconfronteerd wordt, zijn
elders veel ernstiger.
= Armoede bestaat bijvoorbeeld ook in de westerse wereld, maar doet zich in
andere landen zoals Afrika en Azië op veel grote schaal voor en vormt daarom een
ernstiger probleem. Opwarming van de aarde heeft veel eerder invloed op de
arme landen dan de rijke.
Vb. Coronapandemie snelheid van het vaccineren erg verschillend tussen de
bevolkingsgroepen.
4. Globaal denken helpt ons om meer inzicht in onszelf te krijgen.
= Het is een hele andere ervaring om op straat te lopen in een stad in de westerse
wereld dan ineen illegale woning wijk.
1.3: HET SOCIOLOGISCH PERSPECTIEF IN DE PRAKTIJK
Hanteren van sociologisch perspectief:
1. Sociologie speelt een belangrijke rol in de vorming van wetten en
overheidsmaatregelen die ons leven beïnvloeden.
2. Op individueel gebied bevordert het onze persoonlijke groei en bewustwording.
3. Studie sociologie = uitstekende voorbereiding op de abeidsmarkt
SOCIOLOGIE EN OVERHEIDSBELEID
Sociologen helpen de overheid met het ontwikkelen van wetten en regels met hun
sociologische kennis.
Vb. Het verminderen van ongelijkheid tussen man en vrouw, wetten over
klimaatverandering.
SOCIOLOGIE EN PERSOONLIJKE GROEI
Het hanteren van het sociologisch perspectief maakt ons actiever en bewuster, en zorgt
voor kritisch nadenken.
De sociologie heeft 4 positieve effecten:
1. Door het sociologisch perspectief kunnen we nagaan wat er wel en niet klopt aan
het ‘alledaagse denken’ niet alles voorvanzelfsprekend aannemen
Bv. Vooroordelen of interpretaties in vraag stellen
Een sociolooog = een mythenjager = iemand die alle mythes doorprikt
