,2
,MEDIASOCIOLOGIE
uitgangspunt en structuur van cursus Mediasociologie:
• Voorbij media-psychologie (media individu) en lineair communicatiemodel
o Multi-dimensionaal mediabegrip
o Wederkerige relaties media-componenten
o Maatschappelijke context
Opzet cursus:
• Media technologie (les 2, 3): theorieën – evolutie – digitale media – AI
• Media industrie (les 4, 5): organisatie – macht – ideologie
• Media-inhoud (les 6): narratief – semiotiek – analyse tekst
• Media en publiek (les 7): interpretatie – socialr identiteit
• Media en maatschappij (les 8): ontwikkelingen – crisis – morele paniek
LES 1: MEDIA EN SAMENLEVING
Traditionele media heeft weinig te doen met sociale leven
MEDIASOCIOLOGIE
= de studie van de relatie tussen media en maatschapij
• subdimentie binnen de communiactiewetenschappen
• beschouwen positie van (massa)media in de samenleving (ook op langere termijn)
• evolutionair perspectief → hoe verandert mediaindustrie de SL?
• mediasociologie bevindt zich op het snijvlak van sociologie
en communicatiewetenschappen/mediastudies
• Licht kritiche invalshoek
1. Communicatiewetenschappen te weinig aandacht
voor maatschappij/sociale relaties
2. Sociologie te weinig aandacht aan media en
mediatisering in de westerse maatschappij
3
, 1: EEN BLINDE VLEK IN DE COMMUNICATIEWETENSCHAPPEN?
Oorsprong mediasociologie:
• Sociologie mee aan de basis van communicatiewetenschappen
• Evolutie naar sociale (media)psychologie:
o Media-effect op individu (psyschologie gaat over het individu)
o Individuele motivatie mediagebruik
o Individueel welzijn
o Veel communicatiewetenschappelijke theorieën geïnspireerd op soc psychologie
wb het gaat over sociale relaties MAAR focus voornamelijk ligt op mediagebruik en
de effecten daarvan è grote focus op (effect van) mediagebruik vn individuen +
individuele motivatie vr mediagebruik + individueel welzijn (effect vn mediagebruik
op welzijn van mediaconsumers)
• Communicatiewetenschappen :
o Media: psychologisch effect vs maatschappelijke betekenis
MEDIASOCIOLOGIE: DISCIPLINAIRE POSITIONERING
Mediapsychologische benadering – invloed op individu
• Wat trekt een individu aan in apps? Psychologische motieven?
• Wat is de psycho-sociale impact van apps (bv. welzijn, relatievorming)?
Mediasociologische benadering – plaats binnen samenleving
• Hoe kunnen we het fenomeen historisch cultureel situeren?
• Binnen welke Institutionele, politiek-economische context wordt het geproduceerd?
• Welke sociale groepen maken er (geen) gebruik van en waarom?
• Wat is de impact op romantische relaties, ‘dating’, ‘seksualiteit?
Mediasociologie → gaat ook voorbij de klassieke modellen van Shannon & Weaver en lasswell want
ze zetten aan: ‘to view communication as an essentially one-way, lineair process in which the sender
of the message is active and the role of the receiver is limited to passively collecting and absorbing
it”
→ Binnen de mediasociologie is dit te beperkt
4