Samenvatting smw
Examen ook ecogram & genogram kennen (vorig semester)
5 krachtlijnen:
• Politiserend werken
• Nabijheid
• Proceslogica van sociaal werk
• Generalistisch sociaal werk
• Verbindend werken
3 kenmerken:
– Doelgericht
– Systematisch
– Procesmatig
4 lagen:
– Doel
– Visie
– Relatie tussen cliënt en hulpverlener
– Technieken/interventies
Edda:
Exploreren
Dialogisch Diagnosticeren
Actie
Procesmodel EDDA
• Dynamisch model
– Verschillende stappen zijn steeds anders
• Spiraalvorming proces
– Grillig verloop, in elke casus een ander verloop
• Eclectisch proces
– Meerdere referentiekaders en modellen worden opgenomen
• Verhaalvorm in het maatschappelijk werk
– Elk hulpverlenend proces is
• Uniek
• Vindt plaats in een andere context
Exploreren W = een proces tussen de verschillende EDDA-actoren.
• Verschillende stappen / fasen:
– Proloog = alles wat voorafgaat aan de aanmelding, onthaal en intake en
de start of het verdere hulpverleningsproces duidelijk kleurt. Het is de
voorgeschiedenis vd hulpvrager en diens context, maar ook deze vd social
caseworker en diens organisatie
– Onthaal = het contact dat plaatsvindt wanneer de hulpvrager zich voor
het eerst persoonlijk aanbiedt bij de organisatie en waarbij er vooral (of
uitsluitend) praktische info wordt aangeboden. Het doel is om de
hulpvrager zo efficiënt mogelijk bij de juiste hulpverlener te brengen
– Aanmelding = het eerste contact tussen een hulpvrager/aanmelder en
een organisatie waarbij er vooral info gevraagd en info gegeven wordt die
direct nodig is om uit te maken of de hulpvrager/aanmelder op de juiste
plaats zit
– Intake = het wederzijds proces v info-uitwisseling tussen een hulpvrager
en een maatsch werker met als doel: beslissen of de hulpvrager cliënt
kan/wil worden binnen de organisatie. Dit proces beperkt zich tot een
afgebakend gesprek(-sdeel), maar kan ook over meerdere gesprekken
lopen
, • Exploratiestappen komen niet altijd afzonderlijk voor
soms valt onthaal samen met aanmelding
soms sluit de intake aan bij de aanmelding.
• Wie systematisch exploreert maakt gebruik van hulpmiddelen of
werkinstrumenten
• Exploreren vereist specifieke vaardigheden (taal)
Exploreren =
• VERKENNEN VAN DE SITUATIE
• HET (ZICH LATEN) INFORMEREN
• BEVRAGEN
• VERZAMELEN VAN GEGEVENS OVER
• HULPVRAGER
• SITUATIE
• OMGEVING
!! Wat is de hulpvraag
!! Wat zijn de mogelijkheden/sterktes /competenties van de hulpvrager
geen éénmalig gebeuren, bij elke nieuw
probleemaspect: exploreren
Exploreren = WEDERZIJDS COMMUNICATIEPROCES
tussen hulpverlener en hulpvrager / cliënt.
= hulpverlener informeert de hulpvrager over de
organisatie
= hulpvrager/zijn omgeving informeert de hulpverlener
over de probleemsituatie
= eventuele derden
EDDA-actoren in het exploratieproces
• Hulpverlener/social caseworker
• Hulpverlenende organisatie
• Hulpvrager en diens omgeving/netwerk
• Verwijzer
• Maatschappelijke context
– > EDDA-actoren als explorerende actor
1) Hulpverlener/Social Caseworker als EDDA-actor
? Welke ruimte (letterlijk + mentaal)
? Tijd voor exploratie
? Op welke hulpvraag wel of niet in gaan?
? Welke betekenis geeft hulpverlener aan exploratie?
Vertrouwen in eigen deskundigheid
? Met welke problemen, doelgroepen of cliëntsystemen kan hij goed of
minder goed mee overweg vanuit het verleden (binnenste drempel =
hulpverlener)
2. Hulpverlenende organisatie
• Taal van brochures en website -> goede perceptie???
– CLB: instapbrief over hun hulpverlening in 22 talen – filmpjes klasse over
hun aanbod
• Tot welke hulpvragers en hulpvragen richt de organisatie zich?
www.CAW.be, www.dagg.be, www.pleegzorgvlaanderen.be, www.stijn.be
• Veel communicatie via onzichtbare tekens:
– Huisvesting
– Ontvangstruimte
, • Inplanting in de stad
• Huisstijl
• Kledij
• Pers
3. hulpvrager en omgeving
- ? Wie is de hulpvrager?
- ? Hoe ziet zijn omgeving eruit?
- ? Wat is zijn levensgeschiedenis /rugzak?
- ? Hoe is zijn beeld over zijn werkelijkheid?
- ? Individuele hulpvraag of cliëntsysteem is hulpvrager?
- …
• Proloog
– Vrijwilligheid
– onvrijwilligheid
– Alertheid voor zorgmijders/zorgmissers omwille vroegere ervaringen - ?
Wat is de impact van vroegere hulpverleningservaringen?
• Karakter van de hulpvrager – veelprater/chaotische verteller,…
• Relatie tussen hulpvrager en zijn omgeving verdient aandacht
– ? Is omgeving hiervan op de hoogte? Welke reacties/steun verwacht hij?
• ? Wat is hun kennis over de organisatie?
Zorgmijders = personen die de hulpverlenende instanties niet vertrouwen en actief
ontwijken. Niet zelden gebeurt dit vanuit negatieve ervaringen. Ze vinden dat vooral
anderen de problemen veroorzaken
Zorgmissers = personen die de weg na hv niet (tijdig) vinden omwille v gebrek aan info
of ontoegankelijkheid tot instanties
4. Verwijzer
• ? Hoe is de relatie tussen de social caseworker en de verwijzer
• Vertrouwdheid met elkaars werkwijze/methodiek/visie
• Persoonsgebonden informatie over de verwijzer mee in overweging nemen bij de
exploratie
• ? Welk beeld heeft de cliënt over de verwijzer
• Proloog
– Vrijheid van de cliënt om in te gaan op de verwijzing al dan niet
• zelfbeschikkingsrecht
• Mogelijke consequenties voor cliëntsysteem wanneer de verwijzing
niet geaccepteerd wordt
Maatschappelijke CONTEXT
• Maatschappelijke context beïnvloedt ALTIJD het exploratieproces
• Aan welke problemen / doelgroepen worden er middelen toegekend?
4 fasen in het exploratieproces
1. Proloog
2. Onthaal
3. Aanmelding
4. Intake
Doel: afsluiten ve hulpverleningscontract
• Exploratie kan diverse vormen aannemen in duurtijd en proces UNIEK in elke
organisatie
• Elke organisatie legt hierin zijn eigen accenten
Examen ook ecogram & genogram kennen (vorig semester)
5 krachtlijnen:
• Politiserend werken
• Nabijheid
• Proceslogica van sociaal werk
• Generalistisch sociaal werk
• Verbindend werken
3 kenmerken:
– Doelgericht
– Systematisch
– Procesmatig
4 lagen:
– Doel
– Visie
– Relatie tussen cliënt en hulpverlener
– Technieken/interventies
Edda:
Exploreren
Dialogisch Diagnosticeren
Actie
Procesmodel EDDA
• Dynamisch model
– Verschillende stappen zijn steeds anders
• Spiraalvorming proces
– Grillig verloop, in elke casus een ander verloop
• Eclectisch proces
– Meerdere referentiekaders en modellen worden opgenomen
• Verhaalvorm in het maatschappelijk werk
– Elk hulpverlenend proces is
• Uniek
• Vindt plaats in een andere context
Exploreren W = een proces tussen de verschillende EDDA-actoren.
• Verschillende stappen / fasen:
– Proloog = alles wat voorafgaat aan de aanmelding, onthaal en intake en
de start of het verdere hulpverleningsproces duidelijk kleurt. Het is de
voorgeschiedenis vd hulpvrager en diens context, maar ook deze vd social
caseworker en diens organisatie
– Onthaal = het contact dat plaatsvindt wanneer de hulpvrager zich voor
het eerst persoonlijk aanbiedt bij de organisatie en waarbij er vooral (of
uitsluitend) praktische info wordt aangeboden. Het doel is om de
hulpvrager zo efficiënt mogelijk bij de juiste hulpverlener te brengen
– Aanmelding = het eerste contact tussen een hulpvrager/aanmelder en
een organisatie waarbij er vooral info gevraagd en info gegeven wordt die
direct nodig is om uit te maken of de hulpvrager/aanmelder op de juiste
plaats zit
– Intake = het wederzijds proces v info-uitwisseling tussen een hulpvrager
en een maatsch werker met als doel: beslissen of de hulpvrager cliënt
kan/wil worden binnen de organisatie. Dit proces beperkt zich tot een
afgebakend gesprek(-sdeel), maar kan ook over meerdere gesprekken
lopen
, • Exploratiestappen komen niet altijd afzonderlijk voor
soms valt onthaal samen met aanmelding
soms sluit de intake aan bij de aanmelding.
• Wie systematisch exploreert maakt gebruik van hulpmiddelen of
werkinstrumenten
• Exploreren vereist specifieke vaardigheden (taal)
Exploreren =
• VERKENNEN VAN DE SITUATIE
• HET (ZICH LATEN) INFORMEREN
• BEVRAGEN
• VERZAMELEN VAN GEGEVENS OVER
• HULPVRAGER
• SITUATIE
• OMGEVING
!! Wat is de hulpvraag
!! Wat zijn de mogelijkheden/sterktes /competenties van de hulpvrager
geen éénmalig gebeuren, bij elke nieuw
probleemaspect: exploreren
Exploreren = WEDERZIJDS COMMUNICATIEPROCES
tussen hulpverlener en hulpvrager / cliënt.
= hulpverlener informeert de hulpvrager over de
organisatie
= hulpvrager/zijn omgeving informeert de hulpverlener
over de probleemsituatie
= eventuele derden
EDDA-actoren in het exploratieproces
• Hulpverlener/social caseworker
• Hulpverlenende organisatie
• Hulpvrager en diens omgeving/netwerk
• Verwijzer
• Maatschappelijke context
– > EDDA-actoren als explorerende actor
1) Hulpverlener/Social Caseworker als EDDA-actor
? Welke ruimte (letterlijk + mentaal)
? Tijd voor exploratie
? Op welke hulpvraag wel of niet in gaan?
? Welke betekenis geeft hulpverlener aan exploratie?
Vertrouwen in eigen deskundigheid
? Met welke problemen, doelgroepen of cliëntsystemen kan hij goed of
minder goed mee overweg vanuit het verleden (binnenste drempel =
hulpverlener)
2. Hulpverlenende organisatie
• Taal van brochures en website -> goede perceptie???
– CLB: instapbrief over hun hulpverlening in 22 talen – filmpjes klasse over
hun aanbod
• Tot welke hulpvragers en hulpvragen richt de organisatie zich?
www.CAW.be, www.dagg.be, www.pleegzorgvlaanderen.be, www.stijn.be
• Veel communicatie via onzichtbare tekens:
– Huisvesting
– Ontvangstruimte
, • Inplanting in de stad
• Huisstijl
• Kledij
• Pers
3. hulpvrager en omgeving
- ? Wie is de hulpvrager?
- ? Hoe ziet zijn omgeving eruit?
- ? Wat is zijn levensgeschiedenis /rugzak?
- ? Hoe is zijn beeld over zijn werkelijkheid?
- ? Individuele hulpvraag of cliëntsysteem is hulpvrager?
- …
• Proloog
– Vrijwilligheid
– onvrijwilligheid
– Alertheid voor zorgmijders/zorgmissers omwille vroegere ervaringen - ?
Wat is de impact van vroegere hulpverleningservaringen?
• Karakter van de hulpvrager – veelprater/chaotische verteller,…
• Relatie tussen hulpvrager en zijn omgeving verdient aandacht
– ? Is omgeving hiervan op de hoogte? Welke reacties/steun verwacht hij?
• ? Wat is hun kennis over de organisatie?
Zorgmijders = personen die de hulpverlenende instanties niet vertrouwen en actief
ontwijken. Niet zelden gebeurt dit vanuit negatieve ervaringen. Ze vinden dat vooral
anderen de problemen veroorzaken
Zorgmissers = personen die de weg na hv niet (tijdig) vinden omwille v gebrek aan info
of ontoegankelijkheid tot instanties
4. Verwijzer
• ? Hoe is de relatie tussen de social caseworker en de verwijzer
• Vertrouwdheid met elkaars werkwijze/methodiek/visie
• Persoonsgebonden informatie over de verwijzer mee in overweging nemen bij de
exploratie
• ? Welk beeld heeft de cliënt over de verwijzer
• Proloog
– Vrijheid van de cliënt om in te gaan op de verwijzing al dan niet
• zelfbeschikkingsrecht
• Mogelijke consequenties voor cliëntsysteem wanneer de verwijzing
niet geaccepteerd wordt
Maatschappelijke CONTEXT
• Maatschappelijke context beïnvloedt ALTIJD het exploratieproces
• Aan welke problemen / doelgroepen worden er middelen toegekend?
4 fasen in het exploratieproces
1. Proloog
2. Onthaal
3. Aanmelding
4. Intake
Doel: afsluiten ve hulpverleningscontract
• Exploratie kan diverse vormen aannemen in duurtijd en proces UNIEK in elke
organisatie
• Elke organisatie legt hierin zijn eigen accenten
