Geestelijke gezondheidszorg
Psychisch welbevinden
Definitie van welbevinden
= zich goed voelen, zich tevreden voelen – de mate waarin iemand zich lichamelijk, geestelijk en sociaal
goed voelt
Welbevinden > een belevingstoestand die omwille van verschillende redenen kan wijzigen (subjectief)
Welbevinden vanuit een wetenschappelijk perspectief
Onderzoek naar belbevinden > hoe dit zich vertaald in fysiologische parameters
(uit onderzoek: langer aan het werk, minder kans op beroerte, lager risico op hart en vaatziekten)
Geestelijke gezondheid als component van welbevinden?
Toestand van compleet welbevinden dient te “Mental health is defined as a state of well-
bereiken als component van geestelijke gezondheid being in which every individual realizes his or
genuanceerd kan worden. her own potential, can cope with the normal
Je dient het gevoel te hebbend at je het leven kan stresses of life, can work productively and
sturen en aansturen. fruitfully, and is able to make a contribution to
her or his community”
Zelf positief beïnvloeden
5 globale strategieën om individuele
✓ Voldoende veerkracht wanneer leven lastiger
veerkracht te versterken:
wordt (veerkracht = ondanks ongunstige
o Actief zijn omstandigheden je leven op rails kan houden)
o Verbondenheid met medemensen ✓ Stilstaan bij positieve momenten
o Van betekenis zijn ✓ Gerichte aandacht op wat je hier en nu ervaart
o Iets nieuws uitproberen
o Zelfbewust in het leven staan
Waarom strategie gebruiken? > beschermend naar psychische problemen toe
Vzw gezond leven heeft educatief model om mensen te informeren, inspireren en bewuster te maken over
mentaal welbevinden
Geluksdriehoek 3 bouwblokken > je goed omringd voelen
> je goed voelen
> jezelf kunnen zijn
,Meersporenbeleid
5 elementen
GGZ niet alleen beïnvloed door vaardigheden en
> aandacht voor basisnoden en basisbehoeften
kenmerken van individu maar ook door
omgevingsfactoren (directe – indirecte context) > aandacht opdat men zich verbonden kan
voelen - inclusie
- Steun van anderen > kunnen leren en ontwikkelen
- Mogleijkheden om vaardigheden te ontwikkelen
> over aangepaste coping beschikken
- Stabiele en steunende omgeving
> aandacht voor het versterken van identiteit
- Werkgelegendheid
Maatschappelijke trends waardoor er toename is van psychische problemen
Individualisering Individuele beslissingsvrijheid en zelf keuzes maken
Prijs die we ervoor betalen is toenemende eenzaamheid
Instabiele en intense Liefde is ideaalbeeld geworden, er is meer wegvallen van een gezin,
relaties wegwerpcultuur en hedonisme (genieten staat centraal)
Geweld Meer criminaliteit, terrorisme en onderdrukking
Identiteitsvragen en Druk om digitale identiteit te ontwikkelen
zingevingsvragen Ontkerkelijking met twijfel en relativisme
Genotscultuur en Afwezigheid van diepte, keuzestress
genotseconomie Draagt bij tot uitputting van planeet (klimaatcrisis)
Impulsiviteit Op vlak van: seksualiteit, middelengebruik, voeding en geld
Coronacrisis Stress, spanning binnen gezin, eenzaamheid, nood aan echt contact
Snelheid van de Continu druk m bereikbaar te zijn online met bijhorende controle, sociale druk
maatschappij en grensvervaging
Impact van online Invloed op ontwikkeling van jonge kinderen
foto’s
Hoe impact hebben op deze trends?
o Middelmatigheid o Nadenken over grenzen
o Imperfectie o Digitale balans
o Durven tonen van eigen kwetsbaarheid, o Meer focustime
durven afnemen o Voldoende slaap & rust
o Vertragen o Downtime (niets doen)
o Contact & voeling met jouw binnenkant & o Connecting time
jouw eigen lichaam terugvinden
,Stigmatisering en geestelijke gezondheidszorg
Stigma en discriminatie Hoe meer aanwezig en op voorgrond, hoe meer
Kenmerken van normaliteit eensgezinden mensen zullen zijn in hun
beoordeling van dat gedrag in termen van
7 bepalende factoren normaal of abnormaal
1. Persoonlijk lijden
2. Disfunctionaliteit van gedrag
3. Irratiopneel en onbegrjipelijk gedrag
4. Onvoorsprelbaarheid en controleverlies
5. Opvallend en onconventioneel gedrag
6. Gedrag dat ongemakkelijk gevoel bij anderen teweeg brengt
7. Overtreden van morele normen die men voor zichzelf hanteert
GGZ verpleegkunde
Morele begeleiding
= de houding van hulpverlener moet tolerant en aanvaardend zijn, iemand opsluiten of vastbinden is
mensonwaardig en leidt alleen maar tot angst en onrust, de ziekenhuisomgeving moet orde, rust en
discipline uitstralen.
Custodial role Custody = zorg, bewaken, hechtenis
Vooral verzorgd op vlak van fysieke basisbehoeften en
basale noden.
Mensen werden bewaakt en verbleven in een soort hechtenis met als hoofddoel de mens te isoleren uit de
maatschappij en gemeenschapsleven
Vpk waren in dienst van arts en onderschikten een dominant medisch model
Vpk werk:
o Opname, onthaal, ontslag o Waakfunctie en toezicht houden op
o Wekken en slapen, orde van dag veiligheid
o Regelen en organiseren van sociaal leven o Organiseren en begeleiden van
o Basis hygiënische zorgen activiteiten
, Ondersteunende en faciliterende rol binnen het medisch model
Role of mediator
Artsen beschouwen zichzelf als experts en kijken nog sterker vanuit biologische kijke op de mensen met
psychische problemen
Binnen de psychologie en psychotherapie onstaan er verschillende vormen en visies
Geleidelijk aan meer aandacht voor andere vormen van therapie (arbeid-beweging-creatie)
Vpk > meer weten over hun verhaal, vragen en bekommernissen
o Ondersteunende rol voor arts o Medicatie toedienen
o Vpk observatie en rapportage o Wondzorgen en pijn bevragen
o RR en pols opvolgen o Informatie en educatie geven
Primary role Rol waarin vpk persoonlijke invloed uitoefenen op de mentale
gezondheidstoestand van de pt
Vpk > gesprekken voeren over ‘wat ziek zijn’ is relatie met anderen is belangrijk om te groeien
Peplau
Relatie bestaat uit drie factoren:
1. Zorgontvanger
2. Verpleegkundige
3. Alles wat tussen hun gebeurd
Behandeling = groei en het bereiken van een, voor de patiënt, bevredigende manier van leven
Visie -> aandacht voor zorgvrager als persoon in zijn totaliteit & focus op diens verwachtingen, wensen,…
Doel van psychiatrische vpk
= de diagnose van de menselijke responses van patiënten gerelateerd aan psychosociale of psychiatrische
moeilijkheden, die patiënten ont- en weerhouden van een gezond leven in de maatschappij
Responses = concrete, unieke en dagdagelijkse uitingen van een zorgontvanger die in verband staan met
zeker psychisch lijden
o onbewust en automatisch
o al dan niet bewust gekozen antwoorden en verhouding van iemand tegenover hetgeen hij beleefd
en/of wat op zijn pad komt
Psychisch welbevinden
Definitie van welbevinden
= zich goed voelen, zich tevreden voelen – de mate waarin iemand zich lichamelijk, geestelijk en sociaal
goed voelt
Welbevinden > een belevingstoestand die omwille van verschillende redenen kan wijzigen (subjectief)
Welbevinden vanuit een wetenschappelijk perspectief
Onderzoek naar belbevinden > hoe dit zich vertaald in fysiologische parameters
(uit onderzoek: langer aan het werk, minder kans op beroerte, lager risico op hart en vaatziekten)
Geestelijke gezondheid als component van welbevinden?
Toestand van compleet welbevinden dient te “Mental health is defined as a state of well-
bereiken als component van geestelijke gezondheid being in which every individual realizes his or
genuanceerd kan worden. her own potential, can cope with the normal
Je dient het gevoel te hebbend at je het leven kan stresses of life, can work productively and
sturen en aansturen. fruitfully, and is able to make a contribution to
her or his community”
Zelf positief beïnvloeden
5 globale strategieën om individuele
✓ Voldoende veerkracht wanneer leven lastiger
veerkracht te versterken:
wordt (veerkracht = ondanks ongunstige
o Actief zijn omstandigheden je leven op rails kan houden)
o Verbondenheid met medemensen ✓ Stilstaan bij positieve momenten
o Van betekenis zijn ✓ Gerichte aandacht op wat je hier en nu ervaart
o Iets nieuws uitproberen
o Zelfbewust in het leven staan
Waarom strategie gebruiken? > beschermend naar psychische problemen toe
Vzw gezond leven heeft educatief model om mensen te informeren, inspireren en bewuster te maken over
mentaal welbevinden
Geluksdriehoek 3 bouwblokken > je goed omringd voelen
> je goed voelen
> jezelf kunnen zijn
,Meersporenbeleid
5 elementen
GGZ niet alleen beïnvloed door vaardigheden en
> aandacht voor basisnoden en basisbehoeften
kenmerken van individu maar ook door
omgevingsfactoren (directe – indirecte context) > aandacht opdat men zich verbonden kan
voelen - inclusie
- Steun van anderen > kunnen leren en ontwikkelen
- Mogleijkheden om vaardigheden te ontwikkelen
> over aangepaste coping beschikken
- Stabiele en steunende omgeving
> aandacht voor het versterken van identiteit
- Werkgelegendheid
Maatschappelijke trends waardoor er toename is van psychische problemen
Individualisering Individuele beslissingsvrijheid en zelf keuzes maken
Prijs die we ervoor betalen is toenemende eenzaamheid
Instabiele en intense Liefde is ideaalbeeld geworden, er is meer wegvallen van een gezin,
relaties wegwerpcultuur en hedonisme (genieten staat centraal)
Geweld Meer criminaliteit, terrorisme en onderdrukking
Identiteitsvragen en Druk om digitale identiteit te ontwikkelen
zingevingsvragen Ontkerkelijking met twijfel en relativisme
Genotscultuur en Afwezigheid van diepte, keuzestress
genotseconomie Draagt bij tot uitputting van planeet (klimaatcrisis)
Impulsiviteit Op vlak van: seksualiteit, middelengebruik, voeding en geld
Coronacrisis Stress, spanning binnen gezin, eenzaamheid, nood aan echt contact
Snelheid van de Continu druk m bereikbaar te zijn online met bijhorende controle, sociale druk
maatschappij en grensvervaging
Impact van online Invloed op ontwikkeling van jonge kinderen
foto’s
Hoe impact hebben op deze trends?
o Middelmatigheid o Nadenken over grenzen
o Imperfectie o Digitale balans
o Durven tonen van eigen kwetsbaarheid, o Meer focustime
durven afnemen o Voldoende slaap & rust
o Vertragen o Downtime (niets doen)
o Contact & voeling met jouw binnenkant & o Connecting time
jouw eigen lichaam terugvinden
,Stigmatisering en geestelijke gezondheidszorg
Stigma en discriminatie Hoe meer aanwezig en op voorgrond, hoe meer
Kenmerken van normaliteit eensgezinden mensen zullen zijn in hun
beoordeling van dat gedrag in termen van
7 bepalende factoren normaal of abnormaal
1. Persoonlijk lijden
2. Disfunctionaliteit van gedrag
3. Irratiopneel en onbegrjipelijk gedrag
4. Onvoorsprelbaarheid en controleverlies
5. Opvallend en onconventioneel gedrag
6. Gedrag dat ongemakkelijk gevoel bij anderen teweeg brengt
7. Overtreden van morele normen die men voor zichzelf hanteert
GGZ verpleegkunde
Morele begeleiding
= de houding van hulpverlener moet tolerant en aanvaardend zijn, iemand opsluiten of vastbinden is
mensonwaardig en leidt alleen maar tot angst en onrust, de ziekenhuisomgeving moet orde, rust en
discipline uitstralen.
Custodial role Custody = zorg, bewaken, hechtenis
Vooral verzorgd op vlak van fysieke basisbehoeften en
basale noden.
Mensen werden bewaakt en verbleven in een soort hechtenis met als hoofddoel de mens te isoleren uit de
maatschappij en gemeenschapsleven
Vpk waren in dienst van arts en onderschikten een dominant medisch model
Vpk werk:
o Opname, onthaal, ontslag o Waakfunctie en toezicht houden op
o Wekken en slapen, orde van dag veiligheid
o Regelen en organiseren van sociaal leven o Organiseren en begeleiden van
o Basis hygiënische zorgen activiteiten
, Ondersteunende en faciliterende rol binnen het medisch model
Role of mediator
Artsen beschouwen zichzelf als experts en kijken nog sterker vanuit biologische kijke op de mensen met
psychische problemen
Binnen de psychologie en psychotherapie onstaan er verschillende vormen en visies
Geleidelijk aan meer aandacht voor andere vormen van therapie (arbeid-beweging-creatie)
Vpk > meer weten over hun verhaal, vragen en bekommernissen
o Ondersteunende rol voor arts o Medicatie toedienen
o Vpk observatie en rapportage o Wondzorgen en pijn bevragen
o RR en pols opvolgen o Informatie en educatie geven
Primary role Rol waarin vpk persoonlijke invloed uitoefenen op de mentale
gezondheidstoestand van de pt
Vpk > gesprekken voeren over ‘wat ziek zijn’ is relatie met anderen is belangrijk om te groeien
Peplau
Relatie bestaat uit drie factoren:
1. Zorgontvanger
2. Verpleegkundige
3. Alles wat tussen hun gebeurd
Behandeling = groei en het bereiken van een, voor de patiënt, bevredigende manier van leven
Visie -> aandacht voor zorgvrager als persoon in zijn totaliteit & focus op diens verwachtingen, wensen,…
Doel van psychiatrische vpk
= de diagnose van de menselijke responses van patiënten gerelateerd aan psychosociale of psychiatrische
moeilijkheden, die patiënten ont- en weerhouden van een gezond leven in de maatschappij
Responses = concrete, unieke en dagdagelijkse uitingen van een zorgontvanger die in verband staan met
zeker psychisch lijden
o onbewust en automatisch
o al dan niet bewust gekozen antwoorden en verhouding van iemand tegenover hetgeen hij beleefd
en/of wat op zijn pad komt
