Samenvatting:
Agogische perspectieven op Active Ageing
Prof. An-Sofie Smetcoren
Asli Gezen
Master Agogische wetenschappen
Jaar:2020-2021
1
,Inhoud
Les 1: Inleiding + demografie.....................................................................................................2
Les 1: Sociaal-gerontologische theorieën...................................................................................8
Les 2: Active Ageing................................................................................................................17
Les 3- Deel 1: Cultuursensitiviteit en diversiteit onder ouderenpopulatie................................20
Les 3- Deel 2: Active Ageing in non-European context: a case study of China and Taiwan...25
Les 4: Ageism...........................................................................................................................28
Les 5: Sociale relaties en eenzaamheid.....................................................................................34
Les 8: Ouderen en wonen..........................................................................................................63
Les 9: Valoriserend schrijven....................................................................................................80
Les 10: Vlaamse ouderenraad. Ouderenbeleidsparticipatie in Vlaanderen..............................80
Les 11: Oud en achter tralies (Stefaan De Smet)......................................................................90
Les 1: Inleiding + demografie
Essentie van de lessen?
2
, Praten met ouderen over zorg is een eenzijdig blik tegenover de ouderen. Je kunt over
veel meer praten dan enkel het aspect ‘zorg’ bij de ouderen.
Sociaal gerontologische thema’s
= geriatrie vanuit de geneeskunde -> zijn de artsen die zich focussen op het biologisch
ouder worden vanuit medisch perspectief
Sociaal gerontologische thema’s houden zich bezig met het psychisch ouder worden en
ook de zorg hieromtrent (in deze lessen wel iets minder focussen op zorg)
afhankelijksperspectief en zorgperspectief is een heel eenzijdige blik in hedendaagse
tijden
- Beeldvorming & ageism => Hoe kijken we in de sml naar ouder worden
- Maatschappelijke participatie (vb. vrijwilligerswerk, verenigingsleven)
- Sociale participatie (vb. sociale contacten, eenzaamheid)
- Woonomgeving & huisvesting => alternatieve woonvormen die steeds meer
aanwezig zijn.
- …
Sociale Gerontologie: wetenschap die zich bezig houdt met bestuderen van sociale
aspecten van het ouder worden
Agogische perspectieven: gemeenschapsvorming, (kritisch) burgerschap, participatie,
engagement en emancipatie, empowerment, protest, etc.
Met aandacht voor kwetsbare groepen binnen de oudere populatie
Oud is niet gelijk aan kwetsbaar.
Vertrekkende vanuit theorie, onderzoek, beleid en praktijk
Cursusinhoud, Groepsopdracht en Examen
De lessen worden via topics verdeeld
Geen schriftelijk examen, maar een mondeling groepsexamen
Groepsopdracht: in groepjes van (max) 4 studenten schrijven van valoriserend artikel
rond een sociaal gerontologisch thema
- 18 feb meer informatie & vorm tegen dan een groep
- Deadline taak NA thesisdeadline
Examen: artikel, mondelinge presentatie groepswerk + vragen uit de cursus
1. Inleiding: Facts & figures
3
, Voorkennis van agoog gebruiken als lens op gerontologische thema’s: Drang om te
kijken naar ongelijkheden en diversiteit, empoweren van groepen in de samenleving en
hen een stem geven, vertalen naar beleid en praktijk en onderzoek
Active Ageing = gerontologisch model
Verandering in leeftijdsopbouw van de bevolking
In coronatijden heel actief gesprek over ouderen
Druk op de ouderen stijgt want er komen steeds meer minderen kinderen
• Vergrijzing = een stijging van de gemiddelde leeftijd, het aandeel ouderen in de
bevolking stijgt
• Verzilvering = het aandeel 80plussers in de bevolking stijgt (ook wel dubbele
vergijzing)
• Ontgroening = aantal geboortes is sinds 1960 sterk gedaald
Verschuiving van bevolkingspiramide naar beanpole
Verandering in leeftijdsopbouw van de bevolking - wereld
1950: bevolkingspiramide (grafische weergave)
2017: bean pole = boonstructuur (brede kern met ook vanonder een brede groep)
- blauwe lijnen zijn de jeugd (niet beroepsactief) - rood zijn de actief werkenden
(beroepsactief) - groen en paars zijn de ouderen (niet beroepsactief)
Vergrijzing
Vergijzing van de bevolking wereldwijd (60+)
4
Agogische perspectieven op Active Ageing
Prof. An-Sofie Smetcoren
Asli Gezen
Master Agogische wetenschappen
Jaar:2020-2021
1
,Inhoud
Les 1: Inleiding + demografie.....................................................................................................2
Les 1: Sociaal-gerontologische theorieën...................................................................................8
Les 2: Active Ageing................................................................................................................17
Les 3- Deel 1: Cultuursensitiviteit en diversiteit onder ouderenpopulatie................................20
Les 3- Deel 2: Active Ageing in non-European context: a case study of China and Taiwan...25
Les 4: Ageism...........................................................................................................................28
Les 5: Sociale relaties en eenzaamheid.....................................................................................34
Les 8: Ouderen en wonen..........................................................................................................63
Les 9: Valoriserend schrijven....................................................................................................80
Les 10: Vlaamse ouderenraad. Ouderenbeleidsparticipatie in Vlaanderen..............................80
Les 11: Oud en achter tralies (Stefaan De Smet)......................................................................90
Les 1: Inleiding + demografie
Essentie van de lessen?
2
, Praten met ouderen over zorg is een eenzijdig blik tegenover de ouderen. Je kunt over
veel meer praten dan enkel het aspect ‘zorg’ bij de ouderen.
Sociaal gerontologische thema’s
= geriatrie vanuit de geneeskunde -> zijn de artsen die zich focussen op het biologisch
ouder worden vanuit medisch perspectief
Sociaal gerontologische thema’s houden zich bezig met het psychisch ouder worden en
ook de zorg hieromtrent (in deze lessen wel iets minder focussen op zorg)
afhankelijksperspectief en zorgperspectief is een heel eenzijdige blik in hedendaagse
tijden
- Beeldvorming & ageism => Hoe kijken we in de sml naar ouder worden
- Maatschappelijke participatie (vb. vrijwilligerswerk, verenigingsleven)
- Sociale participatie (vb. sociale contacten, eenzaamheid)
- Woonomgeving & huisvesting => alternatieve woonvormen die steeds meer
aanwezig zijn.
- …
Sociale Gerontologie: wetenschap die zich bezig houdt met bestuderen van sociale
aspecten van het ouder worden
Agogische perspectieven: gemeenschapsvorming, (kritisch) burgerschap, participatie,
engagement en emancipatie, empowerment, protest, etc.
Met aandacht voor kwetsbare groepen binnen de oudere populatie
Oud is niet gelijk aan kwetsbaar.
Vertrekkende vanuit theorie, onderzoek, beleid en praktijk
Cursusinhoud, Groepsopdracht en Examen
De lessen worden via topics verdeeld
Geen schriftelijk examen, maar een mondeling groepsexamen
Groepsopdracht: in groepjes van (max) 4 studenten schrijven van valoriserend artikel
rond een sociaal gerontologisch thema
- 18 feb meer informatie & vorm tegen dan een groep
- Deadline taak NA thesisdeadline
Examen: artikel, mondelinge presentatie groepswerk + vragen uit de cursus
1. Inleiding: Facts & figures
3
, Voorkennis van agoog gebruiken als lens op gerontologische thema’s: Drang om te
kijken naar ongelijkheden en diversiteit, empoweren van groepen in de samenleving en
hen een stem geven, vertalen naar beleid en praktijk en onderzoek
Active Ageing = gerontologisch model
Verandering in leeftijdsopbouw van de bevolking
In coronatijden heel actief gesprek over ouderen
Druk op de ouderen stijgt want er komen steeds meer minderen kinderen
• Vergrijzing = een stijging van de gemiddelde leeftijd, het aandeel ouderen in de
bevolking stijgt
• Verzilvering = het aandeel 80plussers in de bevolking stijgt (ook wel dubbele
vergijzing)
• Ontgroening = aantal geboortes is sinds 1960 sterk gedaald
Verschuiving van bevolkingspiramide naar beanpole
Verandering in leeftijdsopbouw van de bevolking - wereld
1950: bevolkingspiramide (grafische weergave)
2017: bean pole = boonstructuur (brede kern met ook vanonder een brede groep)
- blauwe lijnen zijn de jeugd (niet beroepsactief) - rood zijn de actief werkenden
(beroepsactief) - groen en paars zijn de ouderen (niet beroepsactief)
Vergrijzing
Vergijzing van de bevolking wereldwijd (60+)
4
