Samenvatting didactiek 3

Didactiek
3
HOOFDSTUK 1: HOE LEREN
KINDEREN?
1 WAT IS LEREN?

In de loop der jaren verschillende definities gekregen.

o Leren is wanneer een leerling nieuwe kennis heeft verworven en dat hij daarmee de mogelijk
heeft om op een andere, nieuwe manier te reageren
o Leren is een mentaal proces waarbij als gevolg van een leeractiviteit een relatief stabiele
gedragsverandering tot stand komt.

o Verschillende soorten leerprocessen

 Feiten en begrippen  Motorisch leren
 Procedures uitvoeren  Affectief leren (emoties)
 Leerstrategieën  Metacognitieve kennis
 Probleemoplossende (zichzelf)
strategieën of  Zelfregulatie (sturen eigen
denkstrategieën denken)


o Verschillende visies op leren
 Constructivisme: leerling speelt een actieve rol bij het verwerken van informatie.
Geen lege vaten waar we info in storten. Bijbouwen op wat ze al weten.
 Ervaringsgericht onderwijs: welbevinden en betrokkenheid! We willen meer
verantwoordelijkheid geven aan de leerder en hem in staat stellen om zijn eigen
leren in handen te nemen.

 Competentiegericht leren


Pagina | 1

,Een competentie bezitten betekent dat een leerling 4 vaardigheden geïntegreerd
verworven heeft
- Een goed georganiseerde en flexibel toegankelijke domein specifieke kennis
- Cognitieve strategieën (heuristieken, leerstrategieën)
- Metacognitie
- Affectieve componenten (emoties, houdingen of overtuigingen).




Pagina | 2

, 2 WAT ZEGGEN LEERTHEORIEËN?

2.1 BEHAVIORISME: KLASSIEKE CONDITIONERING

Basisschema behaviorisme: er wordt een stimulus (prikkel) gegeven, daarop volgt een reactie (wat
observeerbaar gedrag is). Wat daartussen gebeurt (voelen, denken, info verwerken) is een zwarte
doos.




Klassieke conditionering willen we toekomstige prikkels voorspellen.

o Experiment van Pavlov (Ivan Petrovich Pavlov)
 Eerste fase: wanneer de hond vlees krijgt, produceert hij speeksel
 Tweede fase: er wordt een geluidstoon (belsignaal) aangeboden, daarna wordt vlees
gegeven. Vaststelling: de hond scheidt speeksel af.
Dit werd enkele keren herhaald. De geluidstoon is de neutrale stimulus.
 Derde fase: werd enkel het geluid aangeboden. Men merkte dat de hond speeksel
afscheidde.
 De hond had nieuw gedrag aangeleerd = klassieke conditionering.
OS= ongeconditioneerde stimulus
OR= ongeconditioneerde respons
OS OR NS= neutrale stimulus
vlees kwijlen GS= geconditioneerde stimulus

NS OS OR GR= geconditioneerde respons

bel vlees kwijlen
GS GR
bel kwijlen

o Toepassingsmogelijkheden van klassieke conditionering
 Extinctie of uitdoving: GS herhaaldelijk zonder de OS -> GR verzwakken.
Herconditioneren; de associatie blijft en wordt snel weer aangeleerd.
 Signaalfunctie: we leren uit het experiment dat een bepaalde prikkel het signaal is
voor het verschijnen van een andere prikkel. (bel – vlees).
Er is een gelijkaardige reactie bij kinderen.
bv. mishandeling, een hand in de lucht kan herinneren aan pak slaag.
 Stimulusgeneralisatie of stimulusveralgemening: prikkels die gelijkaardig zijn aan de
geconditioneerde stimulus op een zelfde manier reageren als op de GS. Dit kan
zorgen voor heel wat gevolgen.
bv. John Watson en Rosalie Rayner leerden een kind bang te zijn voor een witte rat
(door klassieke conditionering: akelig geluid en rat) -> het kind werd ook bang van
witte jassen, witte konijnen …



Pagina | 3